Толковый словарь азербайджанского языка

Всего статей – 45193, статей на «X» – 1027
A B C Ç D E Ə F G H X İ J K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
 
XA XE XI XL XO XR XU
 
XAB
is. [fars.] klas. 1. Yuxu. Gecələr gözlərim xabı görməmək; Ol siyah nərgisiməstanədəndir. подробнее
XABANÉRA
[isp.] İspaniyada geniş yayılmış Kuba xalq rəqsi və onun havası.
XACƏ₁
is. [fars.] köhn. Sarıqlı əfəndi, molla, seyid. подробнее
XACƏ₂
is. [fars.] bax xədim 1-ci mənada. Cariyələr Qətibənin yanında gələn iki nəfər xacəni qıdıqlayıb gülürdülər. подробнее
XACƏBAŞI
is. köhn. Keçmişdə: hərəmxana qadınlarına nəzarət edən xədimlərin başçısı. подробнее
XAÇ
is. Xristianlığın rəmzi sayılan və bir-birini perpendikulyar olaraq qət edən iki mildən ibarət sitayiş obyekti. подробнее
XAÇAÇURAN
is. Xristian dini mərasimlərindən birinin adı, xaçı suya salma. Xaçaçuran bayramı.
XAÇÇİÇƏKLİ(LƏR)
is. bot. Ləçəkləri xaç şəklində olan bitkilər fəsiləsi. подробнее
XAÇLAMA
“Xaçlamaq”dan f.is.
XAÇLAMAQ
f. Xaç suyuna salma mərasimi icra etməklə xristian etmək. подробнее
XAÇLI
sif. 1. Xaç taxmış, xaçı olan. Xaçlı keşiş. подробнее
XAÇNİŞAN
is. tar. Xaçlı (2-ci mənada) (səlib müharibələri iştirakçısı olan rıtsar paltarlarına tikilən xaç nişanına görə onlar belə adlanırdılar).
XAÇPƏRƏST
is. Xristian. İki-üç həftə bundan qabaq xaçpərəstlərin pasxa bayramı idi. подробнее
XAÇVARİ
sif. Xaç şəklində olan, xaçaoxşar, xaç kimi. Xaçvari nişan. Xaçvari yol.
XAÇVARİLİK
is. Xaçvari şəkildə olan şeyin halı, görünüşü.
XADİM
is. [ər.] 1. köhn. Xidmət edən, xidmətçi. подробнее
XADİMƏ
is. Xidmətçi qadın, qulluqçu. Müdir qadınla bir neçə xadimədən başqa [monastırda] kimsə qalmamış. подробнее
XADİMLİK
is. Xidmətçilik.
XAH
[fars.] klas. İstər, istərsə. Təfavüt eyləməz sənsiz mənə, ey sərvi-səngin-dil; Məkanın xah külxan, xah səhra, xah bağ olsun. подробнее
XAHİŞ
is. [fars.] Bir arzunu, ehtiyacı yerinə yetirmək üçün edilən müraciət, təmənna; rica, təvəqqe, istək. подробнее
XAHİŞSİZ
zərf Xahiş edilmədən, öz razılığı ilə. İndi gecə vaxtı Xanpərinin təklifsiz, xahişsiz Qəmərin evinə gəlməsi çox maraqlı idi. Ə.Vəliyev.
XAHNƏXAH(İ)
[fars.] zərf İstər-istəməz, laqeydcəsinə. подробнее
XA-XA, XA-XA-XA
nida. Gülüş, qəhqəhə bildirmək üçün işlədilən təqlidi söz. подробнее
XAXAM
is. Yəhudilərdə baş kahin, ruhani başçısı. подробнее
XAİN
sif. [ər.] 1. Vətəninə, xalqına xəyanət edən; satqın, xəyanətkar, dönük. подробнее
XAİNANƏ
bax xaincəsinə. Fərhad, o saatda bir gecə bağda keçirdiyi xainanə dəqiqələr yadına düşüb, cəld ayağa durdu. C.Cabbarlı.
XAİNCƏ(SİNƏ)
zərf Xain kimi, xainliklə, xəyanətlə. Xaincə(sinə) hərəkət. подробнее
XAİNLİK
is. 1. Xəyanət; xəyanət etmə, xəyanətkarlıq, dönüklük, satqınlıq, vəfasızlıq; xaincə hərəkət. подробнее
XAK
is. [fars.] klas. Torpaq. Kimin yolu düşsə xaki-dərinə; Ox vurar köksünə məlhəm yerinə. подробнее
XAKAS
is. Türk xalqlarından birinin adı və həmin xalqa mənsub olan adam. подробнее