Русско-лезгинский словарь

Всего статей – 34086, статей на «Д» – 1298
ДА₀
частица 1. эхь, ун, бели; эхь ман; бес. 2. гьакI я?; дугъриданни?; -брат приехал. -да? а я и не знал. -стха хтана. -гьакI я? заз хабарни авачир гьа. ♦ да и только ах.
ДА₁
союз 1. ва, -ни; гьамни, вични; читать да писать кIелун ва кхьин; брат да сестра стхани вах; шѐл я ночью один, да ещѐ лесом зун йифиз ялгъуз физвай, вични тамай. 2. амма; он хотел сказать что-то, да призадумался адаз вуч ятIани са гаф лугьуз кIанзавай, амма фикирдик акатна.
ДА₂
хьурай, -рай; да здравствует дружба народов СССР! яшамишрай СССР-дин халкьарин дуствал!
ДАБЫ
союз уст. патал, патахъай.
ДАВАТЬ
несов. 1. гун; вугун. 2. вугун, тун; не давай себя обманывать жув алцурриз вугумир (тамир). 3. авун; давать сражение дяве авун. 4. вигьин; ягъун; давать звонок зенг ягъун; давать пощѐчину хъвехъ ягъун; давать по шее кьамуз са-кьвед вигьин. ♦ давайте играть къала(ша) чун къугъван; давать понять ишара авун, кьатIуз тун; давать маху см. мах; он давай бежать ада катиз башламишна, ам катна.
ДАВАТЬСЯ
несов. 1. см. давать. 2. жув (вич) гъиле вугун. 3. чир хьун, фад гъавурда гьатун; грамматика давалась мне легко грамматика заз регьятдиз чир жедай. ♦ диву даваться см. диво.
ДАВЕЧА
нареч. разг. къетне, дехьне.
ДАВЕШНИЙ
разг. къетнен, дехьнен.
ДАВИЛЬНЫЙ
чуькьведай.
ДАВИТЬ
несов. 1. чуькьуьн; басмишун; эзмишун; илисун. 2. кутун, кIурарик кутун; кутуна кьин (мес. арабадик, кIурарик). 3. буьнжуькьрун (пуьрчуькьрун). 4. баймишрун. 5. кьин (мес. шутIар).
ДАВИТЬСЯ
несов. баймиш хьун; нефес кьун; давиться костью кIарабдикди (кIараб акIана) баймиш хьун; давиться от кашля уьгьуьдикди баймиш хьун.
ДАВКА
мн. нет 1. чуькьуьн. 2. кьин (мес. шутIар). 3. басрух, баса-бас, сада сад чуькьуьн, чалпачух.
ДАВЛЕНИЕ
чуькьуьн; илисун, басмишун. ♦ под давлением чуькьуьникди, чуькьуьнин эсердикди, эсер авуникди.
ДАВНЕНЬКО
нареч. разг. лап фад, фадлай.
ДАВНИЙ
фад; фад алатай; фад хьайи; с давних пор фад (фад алатай) вахтарилай; давние события фад хьайи вакъиаяр.
ДАВНИШНИЙ
фадлай авай; куьгьне.
ДАВНО
нареч. фад; фадлай.
ДАВНОПРОШЕДШИЙ
фад алатай.
ДАВНОСТЬ
ж мн. нет 1. фадлай хьунухь, куьгьневал; алатай вахт; это дело имеет большую давность и кар лап фадлай хьанвайди я, лап фад вахтарилай авазвай кар я. 2. муддат, вахт (вич алатайла са ихтияр, мес. бурж вахчунин ихтияр, амукь тийир ва я гьа ихтияр жедай вахт); за давностью гзаф вахт алатайвилиз килигна.
ДАВНЫМ-ДАВНО
нареч. лап фадлай, лап фад вахтарилай.
ДАЖЕ
частица гьатта... ни; гьелени... кваз; тут даже специалист ничего не может сделать инал гьатта специалистдивайни са затIни ийиз жедач; пришли все, даже дряхлые старики вири, гьеле лап кьуьзуь къужаярни кваз атана.
ДАЛЕЕ
см. дальше. ♦ и так далее (куьрелди: и т. д.) анлай анихъни гьа икIа, ва масабурни.
ДАЛЕКИЙ
яргъа; яргъал; яргъа авай, яргъал алай.
ДАЛЕКО, ДАЛЕКО
нареч. 1. яргъа; яргъал; яргъаз. 2. яргъа ава; яргъал ала. 3. гзаф, гзаф ама. ♦ далеко не так гьич акI туш; далѐко пойти пер. виниз акъатун (къуллугъдал ва маса кардал); далеко не уедешь ва я не уйдѐшь са менфят жедач ваз, са акьван кар арадал акъудиз жедач вавай; далеко зайти яцIара гьахьун, кьадардилай элячIун; далеко за полночь кьуланферилай гзаф геж (гзаф алатайла); ему далеко за сорок адан яхцIур йисалай гзаф виниз я.
ДАЛЬ
ж мн. нет яргъа чка; яргъал мензил.
ДАЛЬНЕЙШИЙ
адалай кьулухъан, анлай анихъ къвезмай. ♦ в дальнейшем 1) адалай, идалай кьулухъ; 2) инлай агъуз, агъадихъай.
ДАЛЬНИЙ
яргъа, яргъал; яргъа авай; дальний родственник яргъа мирес. ♦ без дальних слов яргъи рахунар тавуна.
ДАЛЬНОБОЙНЫЙ
яргъаз ядай, яргъал мензилдиз ядай (мес. тупар).
ДАЛЬНОВИДНОСТЬ
ж мн. нет яргъал къвезмай крар акунин бажарагъвал, къвезмай гьал (гележег) виликамаз фагьумиз хьун.
ДАЛЬНОВИДНЫЙ
яргъал къвезмай крар аквадай, къвезмай гьал, гележег фагьумдай.