Русско-лезгинский словарь

Всего статей – 34086, статей на «И» – 826
И
союз 1. ни, ва; мать и дочь дидени руш; он работает и учится ада кIвалахни ийизва кIелни; производство танков, самолѐтов и орудий танкар, самолѐтар ва тупар акъудун. 2. амма; яз, яз-яз; мужчина, и плачет! итим яз-яз шехьзава, итим я, амма шехьзава.
ИБИС
зоол. ибис (гьажилеглегдиз ухшар, чими уьлквейра жедай са къуш).
ИБО
союз вучиз лагьайтIа; мы победили, ибо наше дело правое чун гъалиб хьана, вучиз лагьайтIа чи кар гьахъ кар я.
ИВА
цIвелин ттар.
ИВНЯК
1. цIвелин ттарарин кIапIал. 2. цIвелин ттарар.
ИВОВЫЙ
цIвелин; цIвелин ттаран.
ИВОЛГА
зоол. хъипи нуькI (макьамар ядай, хъипи ва чIулав рангунин цIакулар авай са нуькI).
ИГЛА
1. раб; къийигъ, гуьндуьз. 2. раб (мес. къир храдай). 3. цаз хьтин пеш; еловые иглы ель ттаран цацар хьтин пешер.
ИГЛИСТЫЙ
1. цацар алай; цаз-цаз хьайи. 2. цацар хътин пешер алай.
ИГЛОВИДНЫЙ
рапуниз ухшар, раб хьтин, рапунин шикил авай; цацуниз ухшар, цацар хьтин.
ИГЛОКОЖИЙ
хамунал цацар алай, цаз-цаз хьайи хам алай (мес. кьуьгьуьр).
ИГНОРИРОВАТЬ
сов. и несов. саймиш тавун, гьисаба кьун тавун, фикир тагун.
ИГО
мн. нет зулум.
ИГОЛКА, ИГОЛОЧКА
раб. ♦ сидеть, как на иголках рапарал алай хьиз ацукьун (яни цеквер акатай хьиз, рикI секин тушиз, рикIик къалабулух кваз ацукьун); с иголочки цIийиз рапуникай хкатай, цIеп-цIийи; он был одет с иголочки адал цIеп-цIийи партал алай.
ИГОЛЬНИК
рапарган, рапар твадай затI (кьвати ва я акIурдай бицIи хъуьцуьган).
ИГОЛЬЧАТЫЙ
рапар алай (авай), рапар хьтинбур алай (авай).
ИГОРНЫЙ
къумар (ва маса гьахьтин къугъунар) къугъвадай.
ИГРА
1. см. играть. 2. машгъулат. 3. къугъун; уюн. ♦ раскрыть чью-нибудь игру садан уюн (гьилле, чинебан къастар) дуьздал акъудун; игра не стоит свеч алахъуник квач, жафа чIугуник квач, эцигай харжи (жафа) ацIур хъийидач; игра судьбы кьисметдин къугъун, кьисметдин уюн (яни бейхабар къаза, дуьшуьш); игра случая бейхабар къаза, дуьшуьш; игра воображения буш хиял.
ИГРАЛЬНЫЙ
къугъвадай; игральные карты (къумар) къугъвадай картар (чарар).
ИГРАТЬ
несов. 1. къугъун. 2. муз. ягъун; играть на скрипке скрипка ягъун. 3. пер. къугъун; къугъурун; играть людьми инсанар къугъурун (яни абрун менфятриз, кIанивилериз килиг тавуна, абрухъ галаз жуван кефиниз кIандайвал рафтарвал авун); играть с огнем цIув къугъун (яни хаталу кар ийиз эгечIун). 4. жуьреба-жуьре рангаралди нур гун (ракъини, багьа къашари). 5. цIерекIвар акъатун, каф акьалтун (чехирдал). ♦ играть свадьбу мехъер авун, мехъерин межлис авун; улыбка играла на его лице адан ччина хъвер авай; играть в прятки 1) чуьнуьхгумбатI къугъун; 2) пер. далдаламишун, кар ачухдиз тавун; играть первую скрипку 1) оркестрда сад лагьай скрипка ягъун; 2) пер. кесер хьун, кьил гвайди хьун; играть в руку ва я на руку кому-нибудь садан регъуьхъ яд агалдрун, гьадаз менфят жедайвал авун.
ИГРЕК
1. игрек (1. грек чIалан ва французрин алфавитдин гьарф у. 2. мат. гьа и гьарфуналди къалурзавай малум тушир жугъурна кIанзавай цифра). 2. пер. флан кас.
ИГРЕНЕВЫЙ
ттумни фири лацу куьрен.
ИГРИВЫЙ
шад; шад женжелвал квай; къугъваз кIандай; шад женжелвилин; игривое настроение къугъваз кIандай шад гуьгьуьл; игривая улыбка на губах пIузаррик шад женжелвилин хъвер.
ИГРИСТЫЙ
каф акьалтдай, цIерекIвар акъатдай (мес. чехир).
ИГРОК
1. къугъвадайди, къугъунин иштиракчи. 2. къугъунал рикI алайди (мес. къумарбаз).
ИГРУН
разг. къугъвадайди, къугъунал рикI алайди.
ИГРУШЕЧНЫЙ
1. къугъвадай затIарин, игрушкайрин. 2. къугъвадай, къугъун патал тир. 3. пер. къугъвадай игрушка хьтин, игрушка хьтин гъвечIи.
ИГРУШКА
1. къугъвадай затI, къугъварган, игрушка. 2. пер. (сада вичин) кефиниз кIандайвал къугъурдай кас; он был игрушкой в их руках ам абру чпиз кIандайвал къугъурзавайди тир.
ИГУМЕН
рел. игумен (итимрин монастырдин кьилел алай кешиш).
ИГУМЕНЬЯ
рел. игуменья (дишегьлийрин монастырдин кьилел алай кешиш паб).