Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

Cəmi – 17548, məqalələr «DƏ» – 228
A B C D E F G H K L M N O P Q R S T U V X Y Z Ç Ö Ü İ Ş Ə
 
DA DE DI DO DU
 

DƏ:

(Ağdam, Ağcabədi, Borçalı, Tovuz) dəyə, alaçıq. – Bizim də: o görükən təpənin başındakıdı (Tovuz); – Qarım də:nin yannarına çəkilir (Ağcabədi)

DƏBBƏ

I (Ağdam, Borçalı, Qazax, Yevlax) lovğa. – Dəbbə adam papağını dik qo:r (Borçalı); – O, dəbbə adamdı (Yevlax); – Başqasın bə:nmiyənə dəbbə adam de:rix’ (Ağdam) II (Füzuli, Qazax) sözündən qaçan, şərti pozan. – Əli dəbbədi, onnan söydamız tutmaz (Füzuli) III (Hamamlı) inadkar, höcət. – Alı çox dəbbə adamdı, dediyinnən dömməz IV (Ağdam) barıtqabı

DƏBBƏDAĞARJIX

(İmişli) lovğa. – Dəbbədağarjıx adamdı o heş kimi bə:mmer

DƏBBƏKAR

(Quba) sözündən qaçan. – Mə:n dəbbəkar adamnan hiç aram yuxdi

DƏBBƏLƏMƏX’

(Beyləqan, Çənbərək, Göyçay, Kürdəmir, Qazax, Qarakilsə, Masallı, Ucar) sözündən qaçmaq. – Sən mənə bir quzu verməliydin, nə üçün dəbbəliyirsən? (Beyləqan); – Alıp getmişəm, indi başdıyıp dəbbələməyə (Qarakilsə); – A bacoğlu, niyə dəbbəliyirsən? (Qazax); – Demişdi inəyi saηa satajam, sonra dəbbələdi (Çənbərək)

DƏBBƏLİX’

(Culfa) biclik, hiyləgərlik

DƏBƏLLAYI

(Bakı) ağılsız ◊ Dəbəllayı- dəbəllayı danışmağ – ağılsız, düşüncəsiz danışmaq. – Sən gənə də başdamısan dəbəllayı-dəbəllayı danışmağa. – Bilmirəm ki, sə: no:lıb

DƏBƏRƏ

(Göyçay) kəsək. – Bu dəbərələri məhlədən təmizdiyün

DƏBRƏ

(Şərur) ot bağlaması. – Bizdərdə beş malı qışdan min dəbrə otnan ancax çıxarmağ olur

DƏBRƏDİRİX’

dəbrədirix’ eləməx’: (Culfa) mal-qara üçün ot ehtiyatı görmək. – Qışa bir dəbrədiriy eləmisən?

DƏBRƏX’

(Oğuz) kisə, kiçik çuval

DƏ:CƏK

də:cək qalmağ: (Kürdəmir) təəccüb qalmaq. – Bı işə lap də:cək qalmışam

DƏDİX’

(Şəki) bax dadax I. – Yekə qoyunun dədix’lərinnən tutuf, götürüf boynünə atdı

DƏF

I (Şuşa) təndirə lavaş yapmaq üçün işlədilən alət II (Kəlbəcər) koma. – Almaların hamısı Taharın dəfinə yığıldı

DƏFƏ

(Təbriz) xalçaçılıqda işlədilən dəmir alət. – Dəfə dəmirdən olurı

DƏFİ:DƏ

(Salyan) tez, cəld. – Oturan kimi qız dəfi:də qabağımıza xörekləri düzzi; – Söz didim, dəfi:də cavab verdi

DƏFİN

(Çənbərək) o saat, o dəqiqə, tezcə. – Xurda dağe:tdi, dəfin dəjə qayıtdı

DƏFİT

(Yardımlı) cəld, tez. – Dəfit getginən

DƏĞDƏĞƏÇİ

(Göyçay) narahat, təlaşlı. – Doğrusu, sən çox dəğdəğəçisən

DƏĞİ

(Dərbənd) bax dağı (1-ci məna). – Dəği səniynən işim yoxdu