Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti

Cəmi – 17548, məqalələr «TE» – 71
A B C D E F G H K L M N O P Q R S T U V X Y Z Ç Ö Ü İ Ş Ə
 
TA TE TI TO TU
 

TECAN

I (Ağcabədi, Bolnisi, Gəncə, Kürdəmir, Salyan, Zəngilan) bax tejan I. – Tecanda pendir olur (Ağcabədi); – Pendiri qabaxcan duzduyuf tecana yığırıx, so:ra motala basırıx (Zəngilan); – Pendiri tecan saxlar, arvadı əri (Salyan) II (Qazax) çox yeyən, yekəqarın. – Tecan Əsgər kirvəliyi pozdu

TECAV

(Zəngilan) bax tejab. – Pilə tecavnan yaxşı bişir

TECƏN

(Borçalı) bax tejan I

TECƏRƏ

(Şərur) 5 pud tutan qab. – Tecərə həşdad kilodu

TEHNİMƏY

(Göyçay, Şamaxı) tövşümək. – Bir də gördüm elə tehniyir, az qalır nəfəsi gessin gəlməsin

TEHNİYƏ-TEHNİYƏ

(Şamaxı) tövşüyətövşüyə. – Gördüm tehniyə-tehniyə mə:m üstümə gəlir

TEHRANİ

(Cənubi Azərbaycan, Ordubad) tut növü adı. – Tehrani tut yeməli olur, çox daddıdı (Ordubad)

TEHRELƏMƏĞ

(Biləsuvar) küsmək

TE:XA

(Əli Bayramlı, Gəncə) b ax teyxa. – Bırda te:xa pambığ əkmişik (Gəncə)

TEJAB

(Qubadlı) ipək sap hazırlamaq üçün kül ilə suyun qarışığından düzələn məhlul. – Bir az tejab qayır, pilə bişirəjiyəm

TEJAN

I (Cəbrayıl) qatıq və ya süd saxlamaq üçün dəri, tuluq II (Cəbrayıl) şor III (Gədəbəy) qoca qadın döşü. – Nənəmin tejannarı da yaxşı oluf irəli ə:amlar IV (Qazax) çoxlu

TEJANNAMAX

I (Çənbərək) böyümək, enlənmək; boşalmaq. – Əygımdəki çüşdal üççə gündə tejannadı II (Qazax) qoyun dərisindən tejan, tuluq hazırlamaq. – Dəriyi tejannerıx, sora da içinə şor baserıx

TEJDƏMƏX’

(Hamamlı) xırmanda təmizlənmiş taxılı topa şəklində bir yerə yığmaq. – Taxılı so:urdum, tejdi:f gəldim

TEJƏN

(Bolnisi, Borçalı, Daşkəsən, Hamamlı, Qazax, Naxçıvan) bax tejan I. – Tejəndə süd var (Bolnisi); – Tejən qoyun dərisinnən olor, içinə qatıx tökö:llər (Qazax); – Bı gejə tejən deşilif, qatıx tökülüf (Daşkəsən); – Qoyun dərisinnən tuluxlarımız vardı, ona tejən deirdix’ (Borçalı); – Bizim üş tejən qatığımız varıydı, israhayın anam nəhrədə çalxadı (Naxçıvan); – Qatığı apar tejənə töx’ (Hamamlı)

TEKİŞLƏMƏK

(Dərbənd) hamarlamaq. – Bu evin cabarını dünən tekişlədi usta

TEL

I (Cəlilabad, Hamamlı, Kürdəmir, Ordubad) 1. sap (Ordubad). – Natik tükannan tel aldı 2. sim; sazın, tarın simi (Hamamlı); – Sazın teli qırıldı, aşıx şirin çalıb oxuduğu yerdə 3. məftil (Cəlilabad, Kürdəmir); – İt eyvanda telə bağlanıb (Kürdəmir) 4. tütün düzülmüş 3-4 metr uzunluğunda ip (Hamamlı); – Bö:yün Gülnaz qırx tel düzüf II (Zəngilan) qovun növü. – Teli körpə və:dəsində də ye:llər

TELBƏ

(Cəbrayıl) mal ətində olan iri damarlar. – Bu ətin telbəsini yemək olmaz, qopart at

TELBƏ-TELBƏ

(Salyan) dalbadal. – Uşaxlar telbə-telbə qaçırdılar

TELƏÇİ

(Kəlbəcər) heyvanın yeni doğulmuş balası öldükdə anası ölmüş başqa bir balanı ona isnişdirən adam. – Qəni kişi yaxşı teləçidi. Bizim gamuşın balası öldü, bir quzu telədi, elə isdiyidi kin, öz balası kimi

TELƏMƏX’

(Kəlbəcər) 1. isinişdirmək, alışdırmaq 2. ilişdirmək. – Yetim quzunu kürə qoyuna telədim. – Fatmanı Cəfərə telədilər