Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

Cəmi – 45193, məqalələr «XÜ» – 24
A B C Ç D E Ə F G H X İ J K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
 
XA XE XI XL XO XR XU
 

XÜLASEYİ-KƏLAM

bax xülasə 1-ci mənada. Xülaseyi-kəlam, bu işin üstündən tamam üç il keçdi.
ətraflı

XÜLASƏ

is. [fars.] 1. Müxtəsər, bir sözlə, uzun sözün qısası.
ətraflı

XÜLƏFA

is. [ər.] köhn. Xəlifələr. [Həqiqət:] Mənim şəfəqim Misir fironlarının, Roma qeysərlərinin, Kəyaniyan və Sasaniyan şahənşahlarının, Bəni-Ümməyyə, Bəni-Əbbasiyyə xüləfasının qəsrlərinə, turan və türk xalqlarının qəsrlərinə düşübdür. Ə.Haqverdiyev.

XÜLQ

is. [ər.] Xasiyyət, təbiət. Sənətkar xülqünə hopmuşdu onun; Təlim-tərbiyənin zövqü, ahəngi. Şəhriyar.

XÜLUS

is. [ər.] köhn. 1. Xalislik, saflıq. Hər kəs öpər əlimdən; İzhar edər xülusi.
ətraflı

XÜLYA

[ər.] Xəyal, xəyalət, xamxəyal, fantaziya.
ətraflı

XÜLYAÇI

bax xəyalçı.

XÜLYAÇILIQ

bax xəyalçılıq.

XÜLYAPƏRVƏR, XÜLYAPƏRƏST

[ər. xülya və fars. ...pərəst] b a x xəyalpərəst.
ətraflı

XÜMS

is. [ər. “beşdə bir”] İslam dinində: varlı adamın öz gəlirinin, qazancının beşdə bir hissəsi miqdarında kasıblara verməli olduğu vergi.
ətraflı

XÜRRƏM

sif. və zərf [fars.] klas. Şad, şən, qəm-qüssədən uzaq, sevinc, fərəh içində olan (çox zaman şad və xürrəm şəklində işlənir).
ətraflı

XÜRUC

is. [ər.] klas. Çıxma, bayıra çıxma. _ Xüruc etmək – çıxmaq.
ətraflı

XÜSUS

[ər.] 1. Xas olma, məxsus olma; məxsusluq, bir şeyə və ya şəxsə aid olma.
ətraflı

XÜSUSƏN

[ər.] zərf Xüsusi olaraq, hamıdan artıq, ən çox, hər şeydən əvvəl, ayrıca, ələlxüsus.
ətraflı

XÜSUSİ

sif. [ər.] 1. Ancaq ayrıca bir şəxsin özünə aid olan, özü ilə bağlı olan, özünə xas olan; şəxsi, fərdi.
ətraflı

XÜSUSİLƏ

zərf [ər.] Ələlxüsus, xüsusən. [Mirzə Qədir] əlavə olaraq orasını da bildirdi ki, Nəsir evdə onun qardaşı isə də, həyatda, xüsusilə mətbəəsində qardaşı deyildir.
ətraflı

XÜSUSİLƏŞMƏ

is. 1. “Xüsusiləşmək”dən f.is. 2. qram. Cümlə üzvlərinin bir qisminin xüsusi səs tonu ilə deyilib, məntiqi vurğu ilə o birilərindən fərqlənməsi halı.
ətraflı

XÜSUSİLƏŞMƏK

f. 1. Başqalarından, ümumilikdən ayrılmaq, xüsusi mövqe tutmaq.
ətraflı

XÜSUSİLƏŞMİŞ

f.sif. qram. İntonasiyaya və cümlənin digər üzvlərinə münasibətə görə cümlənin nisbətən müstəqil tərkib hissəsinə çevrilmiş.

XÜSUSİLİK

is. Özünə məxsus olma, özünə aid olma, xüsusi mahiyyət daşıma, fərdi səciyyə daşıma, şəxsi xarakter daşıma.
ətraflı