Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

Cəmi – 45193, məqalələr «XI» – 148
A B C Ç D E Ə F G H X İ J K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
 
XA XE XI XL XO XR XU
 

XIX

xıx eləmək, uş. zar. – başını kəsmək. [Tapdıq:] “Dovşanın başını xıx elə” – deyib atanın üzünə baxdı. Ə.Vəliye

XIXILDAMA

“Xıxıldamaq”dan f.is.

XIXILDAMAQ

b a x xırıldamaq 1-ci mənada. Geyinməyə ayrı bir libasın yoxdur, Mirzə, – deyə Müqimbəy boğazında xıxıldaya- xıxıldaya güldü. S.Rəhimov.

XIXIR(T)MA

“Xıxır(t)maq”dan f.is.

XIXIR(T)MAQ

f. “Xıx-xıx” deyərək dizi üstə çökdürmək, oturtmaq.
ətraflı

XIXLANMA

“Xıxlanmaq”dan f.is.

XIXLANMAQ

məch. Diz üstə çökdürülmək, oturdulmaq. Məşədi Kazım ağa .
ətraflı

XILXA

sif. və is. Geyməyə və ya işlətməyə yaramayan; gərəksiz, yıpranmış, köhnə, cəm-cındır.
ətraflı

XILXIN

sif. Sınıq, əzik, sınıq-salxaq, yararsız.
ətraflı

XILT

is. 1. Hər hansı məhlulun, mayenin qabın dibinə çökən və ya ondan ayrılan lazımsız hissəsi.
ətraflı

XILTA

b a x xalta. Ova aparılan bu tazıların boynunda xılta olardı. H.Sarabski.

XILTALI

bax xaltalı.

XILTLI

sif. Dibinə xılt çökmüş, xıltı olan. Xıltlı məhlul.

XIMXIRT

is. Lazım olan, yararlı xırda şeylər. Xımxırt almaq. Xımxırtını bir yerə yığmaq.

XIMIRÇƏK

is. anat. fiziol. Heyvan və insan orqanizmi skeletinin bəzi hissələrini birləşdirən elastiki və möhkəm toxuma.

XIMIR-XIMIR

zərf dan. 1. Yavaş-yavaş, alçaqdan, sakit-sakit, yavaşdan, özü üçün.
ətraflı

XINA

is. Saçı (keçmişdə, habelə köhnə adətcə barmaqları, əlləri, saqqalı) boyamaq üçün işlədilən, həmin bitkinin yarpaqlarından hazırlanan toz halında sarımtraqqırmızıyaçalar maddə; həna.
ətraflı

XINAÇİÇƏYİ

is. bot. Parlaq çiçəkləri olan bir sıra birillik bəzək bitkilərinin adı; balzamin.

XINAGÜLÜ

bax xınaçiçəyi.

XINAQOYMA

is. etnoqr. Toydan qabaq ərə gedən qızın başına, əl-ayağına xınayaxma (qoyma) adəti.
ətraflı