Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti

O₃

iş. əvəz.
1. Zaman və ya məkan daxilində bilavasitə göz qabağında olmayan, yaxud uzaq olan şeyi göstərir, həm də ismə konkretlik verir (bu müqabili). O kitablar mənimdir. O otaqda kim yaşayır? – Əsmər o evə heç getməmişdi. S.Hüseyn.
2. Qoşa olan iki şeyin ikincisini göstərir (bu biri müqabili). Yolun o tərəfində. Gölün o sahili. – ..Molla Güləndam bacı on-on beş qız ilə çəpəri basıb o taya keçdilər. Çəmənzəminli.
3. İs. mənasında. Haqqında danışılan, göz qabağında olmayan və ya uzaqda olan hadisə, şey. O mümkün deyil. – [Cahan:] Evlənmək su içmək kimi asan şeydir, onda nə çətinlik var ki? Ü.Hacıbəyov. ◊ o biri – 1) başqa, digər, özgə, o. O biri otaqdan Məşədi İbadı gətirirlər. Ü.Hacıbəyov. O biri xəstələrin sözlərini aydın eşitmədim. M.Hüseyn; 2) gələn, növbəti, sonrakı. O biri dəfə gələrəm; 3) ertəsi, sabahı. O biri gün onu görmədim. O cümlədən – çox şey və ya çox adam arasından bir şeyi və ya bir adamı ayırıb göstərmək üçün işlədilir. Hamı, o cümlədən mən də orada idik. – Zeynalabdin uşaqları, o cümlədən Güldəstəni tanıdı. H.Seyidbəyli. O gün olmaz (olmayıb) – həmişə, hər gün. O gün olmaz bizə gəlməsin. – [Qadir Sonaya:] O gün olmayıb karxanaya getməyəsən, lülə sarımayasan. Ə.Əbülhəsən. O halda – o vəziyyətdə, o zaman. [Şah:] O halda bizim qanımız sənə halaldır. Ü.Hacıbəyov. O ki qaldı – ...haqqında danışsaq, ...gəlincə, ...gəldikdə. O ki qaldı hökumət məktəbləri, .. burada, bir nəfər sarıqlı müəllim, əlbəttə, tapılar. C.Məmmədquluzadə. O ki var – çox, həddən artıq; lap çox. Lotular o ki var yedilər. “Aşıq Qərib”. Onunla belə – ...baxmayaraq. Onunla bərabər – eyni zamanda, yanaşı olaraq, birlikdə.

Həmin söz digər lüğətlərdə: