Neft

yanar maye, faydalı qazıntıdır. Yer səthinə yaxın laylarda və ya qatlarda yerləşərkən oksidləşərək qatı maptaya, yarım bərk asfalta və başqa eninafildə çevrilir. Spesifik qoxusu var. Rəngi açıq qəhvəyidən tünd qonura və qarayadək dəyişir. Neft müxtəlif karbohidrogenlərdən (alkanlar, silkoalkanlar, aronlar – aromatik karbohidrogenlər və onların hibridləri) və tərkibində C və H– dan əlavə O, S və N olan birləşmələrdən ibarətdir. Element tərkibi karbon (82,5-87%), hidrogen (11,5-14%), oksigen (0,05- 0,35%) nadir halarda 0,7%-ə qədər kükürd (0,001-5,3), azot (0,001-1,8). Alimlərin əksəriyəti neftin yüksək temperatur və təzyiqin təsiri ilə çökmə süxurlarda səpələnmiş üzvi madələrin qalıqlarından, bəziləri isə dərin maqmatik proseslərlə əmələ gəldiyini hesab edirlər. Bütün kontinentlərdə (Antraktidadan başqa) və onlara bitişik akvatoriyaların xeyli sahəsində neft yataqları aşkar edilib. Dünyada ən nəhəng neft yataqları Qavar (Səudiyə Ərəbistanı) və Əl- Bürgan (Küveyt)-dadır. Azərbaycan Respublikası ərazisi mühüm neftçıxarma rayonu kimi dünyada məşhurdur. Dünyada ilk neft quyusu məhz burada, Abşeron yarımadasında qazılmışdır (1847). Azərbaycan ərazisində əsas neft – qaz yağları məhsuldar qat (orta pluosen) çöküntüləri ilə əlaqədardır və Azərbaycan nefti dünyada ən yüksək keyfiyətli neftlərdən biri sayılır. Neftin böyük iqtisadi əhəmiyəti var. O, maye yanacaq, sürtkü yağları, müxtəlif neft məhsuları və kimya sənayesi üçün xamaldır.
Nasos
Neft anbarı

Digər lüğətlərdə