Этимологический словарь азербайджанского языка

Всего статей – 5526, статей на «X» – 107
A B C Ç D E Ə F G H X İ J K Q L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
 
XA XE XI XL XO XR XU
 

XAB

Farsca xoftən (yatmaq) məsdərinin qrammatik əsasıdır, “yuxu” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya l
подробнее

XAHİŞ

Farsca xastən (istəmək) feili ilə qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

XAQAN

Mətinin (Metenin) atası Tuman hakimiyyətdə (e.ə. 220-209) olarkən tanhu sözü titul bildirib. Tanhu (
подробнее

XAL

Farscadır, M.Kaşğaridə onun yerinə men sözü verilib və “təbii xal” kimi açıqlanıb. Mengü sözü isə “ə
подробнее

XALA

Ərəbcədir. Türk dillərində dayza işlədilib. Tuva dilində daay avı deyirlər. Fars dilin­də dayı əvəzi
подробнее

XALƏDDİN

Ərəbcədir: xalid (əbədi) və din. “Dinin əbədiliyi” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

XALXAL

Ərəbcə “halqa” deməkdir. Cəm forması “xəlaxil”dir. Qoyun saxlamaq üçün düzəldilmiş ağıl bəzi dialekt
подробнее

XALI

Farsca qali (gəbə) sözünün dəyişilmiş formasıdır. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

XALKANTİT

yun. chalkos – mis + yun. antos – çiçək

XALKOPİRİT

yun. chalkos – mis + yun. pyr – od

XALKOZİN

yun. chalkos – mis

XALQ

Ərəb mənşəlidir, xaliq, məxluq, əxlaq sözləri ilə kökdaşdır. Mənası “yara­dıl­mış” deməkdir. Bizdə b
подробнее

XALMİRA

Prof. H.Həsənov yazır: bu söz farscadır, “qəzəbli” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

XALSEDON

yun. chalkedon

XAMA

Çiy südün üzünə çiyə və xama deyirik. Mənbələrdə xama yerinə, südbaşı kəl­məsi verilib, “südün üzü”
подробнее

XAMİS

Xəmsə, müxəmməs sözləri ilə qohumdur. Ərəbcə “beşinci” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)
подробнее

XAN

Xaqan sözü ilə bağlıdır. Yerlərdə, qismən kiçik ərazilərə başçılıq edən rəhbərlər özlərini xaqana bə
подробнее

XANBUTA

“Butə halında (gənc) olan xan” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

XANƏNDƏ

Farsca xandən (oxumaq) feili ilə qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

XANGÜL

Farscadır, poeziyada “gözəl” anlamında işlədilir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)