Olqa Franko

Olqa Franko (ukr. Ольга Федорівна Білевич, 24 iyul 1896 və ya 1896, Vırov[d], Lvov vilayəti27 mart 1987 və ya 1987, Lvov) — Ukraynalı aşpaz, kulinariya kitablarının müəllifi. SSRİ dövründə Olqa Frankonun yemək kitabları "burjua" ədəbiyyatı kateqoriyasına aid olduğu üçün nəşr olunmurdu[1].

Olqa Franko
ukr. Ольга Федорівна Франко
Doğum tarixi 24 iyul 1896(1896-07-24) və ya 1896
Doğum yeri
Vəfat tarixi 27 mart 1987(1987-03-27) və ya 1987
Vəfat yeri
Fəaliyyəti aşpaz, yazıçı, food writer[d]
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Olqa Franko 24 iyul 1896-cı ildə anadan olmuşdur. O, iki il Vyanada Ali Kənd Təsərrüfatı Məktəbində kulinariya sahəsi üzrə təhsil almışdır[2].

Olqa Franko 1929-cu ildə Kolomyada nəşr olunan Praktik Mətbəx (ukr. практична кухня) kitabını, qalisian reseptlərinə yönəlmiş bir kitab yazır. Burada təxminən 20% Ukrayna reseptləri öz əksini tapırdı. Bu kitabın Ukrayna mətbəxi haqqında ilk resept kitablarından biri olduğu deyilirdi.[3][4] Kitab 1991-ci ildə Praktiki Mətbəx adı ilə yenidən nəşr olunur[3][5] və 2019-cu ildə Marianna Duşarın ön sözü ilə[6] yenidən çapa verilir. Bu yerli inqrediyentlərdən hazırlanan ənənəvi yeməklərə yönəlmiş reseptlərdən ibarət idi. Olqa Franko 1937-ci ildə mətbəxin qidalanma aspektlərinə diqqət yetirən "Milli mətbəx" adlı ikinci kitabını nəşr etdirmişdir[2].

Olqa öz kitabında evdar qadınları yerli hakimiyyət orqanlarından qida keyfiyyətinin yoxlanılmasını tələb etməyə təşviq etmişdir.

Olqa Franko məşhur Bileviç ailəsindəndir. Birinci həyat yoldaşının (Kamenyar-Moses) ölümündən sonra o, ukraynalı fəal və şair İvan Frankonun gəlini olaraq Petro Franko ilə evlənir[3][5].

Olqa Franko tez-tez qayınanası ilə qarışdırılır, səbəb isə hər ikisinin eyni adı daşımasıdır. Qeyri-rəsmi olaraq, çaşqınlığın qarşısını almaq üçün "kiçik" və "böyük" ifadələrindən istifadə edilir[5].

1987-ci ildə Olqa Franko 91 yaşında vəfat edir. Əri 1941-ci ildə öldürülsədə, Olqa onun taleyindən heç vaxt xəbər tutmamışdır.

  1. "Смак свободи" — українське кіно з кулінарними історіями. Гості — Наталія Тихолоз, Олена Моренцова Arxivləşdirilib 2023-11-23 at the Wayback Machine — "У своїй тарілці" з Оленою Брайченко, грудень 2020.
  2. 1 2 "Галицька кухня багата таємницями". Радіо Свобода (ukrayna). 2022-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-03-04.
  3. 1 2 3 Buryk, Michael. "Ukrainian British chef and author offers a fresh look at Ukrainian cuisine". The Ukrainian Weekly (ingilis). 2021-10-10 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-03-04.
  4. "Ukrainian Gastronomic Identity: Tastes We Almost Lost" (ingilis). Ukrainian National Museum of Chicago. 2022-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-03-04.
  5. 1 2 3 ""Всенародна кухня" Ольги Франко - Львівська Поштa". www.lvivpost.net (ukrayna). 2022-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-03-04.
  6. "Чому варто сходити на вечірку інтроверта #умістілітератури. – CITY OF LITERATURE" (ingilis). 30 Dec 2020. 2022-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-03-04.