Komarov şorgiləsi: Redaktələr arasındakı fərq

Vikipediya, azad ensiklopediya
Naviqasiyaya keç Axtarışa keç
Silinən məzmun Əlavə edilmiş məzmun
İlkay (müzakirə | töhfələr)
Redaktənin izahı yoxdur
k tənzimləmə
 
(10 istifadəçi tərəfindən edilmiş 27 dəyişiklik göstərilmir)
Sətir 1: Sətir 1:
{{Takson
| adı = {{latb|Nitraria komarovii}}
| aləmi = Bitkilər
| şəkil = Komarov şorgiləsi.jpg
| şəkil məlumat =
| şəkilaltı yazı =
| yuxarı takson = Nitraria
| ranqı = Növ
| latınca adı = Nitraria komarovii
| müəllif = Iljin et Lava
| sinonim =
| tipik nümayəndə =
| aşağı takson adı =
| aşağı takson =
| arealın xəritəsi =
| arealın xəritəsi haqqında =
| arealın xəritəsinin eni =
| legend sərhədi =
| mühafizə =
| vikinövlər =
| vikianbar =
| bttsmb =
| ütmx =
| mbmm =
| he =
| geiş1 =
| geiş2 =
| beabs =
}}


'''{{latb|Nitraria komarovii}}''' ({{dil-la|Nitraria komarovii}}) — {{lataz|Nitrariaceae|no}} fəsiləsinin {{lataz|Nitraria}} cinsinə aid bitki növü.
{{Taksoqutu
| adı = Komarov şorgiləsi
| şəkil = Untitled-2.jpg|200px|thumbnail|komarov ]]
| şəkil məlumat = Komarov şorgiləsi
| şəkilaltı yazı =
| aləmi = Bitkilər
| fəsilə = [[Nitrariaceae Bercht. et Presl]]
| cins = [[Nitraria L.]]
| yarımcins =
| növ = '''''Komarov şorgiləsi''''
| latınca adı = Nitraria komarovii Iljin & Lava
| mühafizə =
| hissənin adı =
| hissənin mətni =
| vikianbar =
| vikinövlər =
| ütmx =
| mbmm =
}}


==Ümumi yayılması:==
== Təbii yayılması ==
Qafqaz, Rusiya (Aşağı Volqa), Qazaxıstan, Türkmənistan, Avstraliya, Mərkəzi Asiya, Afrika, Ərəbistan və Fələstində yayılmışdır.
Qafqaz, Rusiya (Aşağı Volqa), [[Qazaxıstan]], [[Türkmənistan]], Avstraliya, Mərkəzi Asiya, Afrika, Ərəbistan və Fələstində yayılmışdır.
==Azərbaycanda yayılması:==
Abşeronda rast gəlinir.
==Statusu:==
Azərbaycanın nadir növüdür. CR B1ab(i,ii,iii,iv)+2ab(i,ii,iii,iv).
==Bitdiyi yer:==
Dəniz sahilində duzlu qumluqlarda rast gəlinir.
==Təbii ehtiyatı:==
Arealı dardır.
==Bioloji xüsusiyyətləri:==
Yarpaq tökən 1-1,4 m hündürlükdə boy verən bir koldur. İşıqsevən bir bitkidir. Yarpaqları növbəli, sadə, ətlidir. Çiçəkləri sarımtıl və ya , qısa ayaqlarda, yumşaq, qoltuq qıvrımlarda yerləşir. Meyvəsi giləmeyvəşəkilli, sulu, oval çəyirdəkdir.
==Çoxalması:==
Təbiətdə əsasən generativ yolla çoxalır.
==Təbii ehtiyatının dəyişilməsi səbəbləri:==
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir.
==Becərilməsi:==
Mədəni halda becərilmir.
==Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri:==
Qəbul edilmiş qoruma tədbiri yoxdur.
==Zəruri qoruma tədbirləri:==
Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na salınması tövsiyə edilir.
==Məlumat mənbələri:==
Деревья и кустарники. СССР. т. 4. 1958; Флора Азербайджана т.6. 1955; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl kitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.
==istinadlar==
1.“Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh.


== Botaniki təsviri ==
1-1,4 m hündürlükdə, yarpağını tökən koldur. Yarpaqları növbəli, sadə, ətlidir. Çiçəkləri sarımtıl və ya ağdır, qısa ayaqlarda, yumşaq, qoltuq qıvrımlarda yerləşir. May ayında çiçəkləyir, meyvəsi avqustda yetişir. Meyvəsi giləmeyvə, sulu, oval çəyirdəkdir.


== Ekologiyası ==
2.“Azərbaycan dendraflorasi” I cild, Baki, “Elm”, 2011, 312 səh
İşıqsevən bitkidir. Şorgilə növləri qumluqların təbii bərkidiciləri kimi istifadə edilə bilər. Təbiətdə dağətəyində və zərif bitkilər üçün az yararlı olan sahələrdə bitir.


== Azərbaycanda yayılması ==
Abşeronda rast gəlinir. Azərbaycanın nadir növüdür.


== İstifadəsi ==
*[[Tofiq Məmmədov (botanik)|Tofiq Məmmədov]], Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov.
Tərkibi qələvi ilə zəngindir – sabun istehsalı üçün istifadə edilir. Bitkinin külündə karbon kaliumu (potaş) vardır, qumluqlarən təbii bərkidiciləri kimi istifadə edilə bilər.


== Ədəbiyyat ==
[[Kateqoriya:Botanika]]
*Деревья и кустарники. СССР. т. 4. 1958;
[[Kateqoriya:Dərman bitkiləri]]
*Флора Азербайджана т.6. 1955; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970;
*Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl kitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; *Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.
== İstinadlar ==
* Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.
http://dendrologiya.az/?page_id=112 {{Vebarxiv|url=https://web.archive.org/web/20191117193434/http://dendrologiya.az/?page_id=112 |date=2019-11-17 }}

{{Taksonbar}}

[[Kateqoriya:Şorgilə]]

Səhifəsinin 12:56, 15 avqust 2023 tarixinə olan son versiyası

Komarov şorgiləsi
Elmi təsnifat
Beynəlxalq elmi adı

Komarov şorgiləsi (lat. Nitraria komarovii) — şorgiləkimilər fəsiləsinin şorgilə cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qafqaz, Rusiya (Aşağı Volqa), Qazaxıstan, Türkmənistan, Avstraliya, Mərkəzi Asiya, Afrika, Ərəbistan və Fələstində yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]

1-1,4 m hündürlükdə, yarpağını tökən koldur. Yarpaqları növbəli, sadə, ətlidir. Çiçəkləri sarımtıl və ya ağdır, qısa ayaqlarda, yumşaq, qoltuq qıvrımlarda yerləşir. May ayında çiçəkləyir, meyvəsi avqustda yetişir. Meyvəsi giləmeyvə, sulu, oval çəyirdəkdir.

Ekologiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

İşıqsevən bitkidir. Şorgilə növləri qumluqların təbii bərkidiciləri kimi istifadə edilə bilər. Təbiətdə dağətəyində və zərif bitkilər üçün az yararlı olan sahələrdə bitir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Abşeronda rast gəlinir. Azərbaycanın nadir növüdür.

İstifadəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Tərkibi qələvi ilə zəngindir – sabun istehsalı üçün istifadə edilir. Bitkinin külündə karbon kaliumu (potaş) vardır, qumluqlarən təbii bərkidiciləri kimi istifadə edilə bilər.

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Деревья и кустарники. СССР. т. 4. 1958;
  • Флора Азербайджана т.6. 1955; Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970;
  • Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl kitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; *Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.

http://dendrologiya.az/?page_id=112 Arxivləşdirilib 2019-11-17 at the Wayback Machine