Bizim qəribə taleyimiz (film, 2005)

XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı klassiki, böyük nasir və dramaturq İlyas Əfəndiyevin yaradıcılığı həmişə ədəbi tənqidin də, ictimaiyyətin də diqqət mərkəzində olub.

Bizim qəribə taleyimiz
Janr bioqrafik
Rejissor Elşən Zeynallı
Ssenari müəllifi Mailə Muradxanlı
Baş rollarda Vaqif Vəliyev
Məryəm Məmmədova
Habil Xanlarov
Rəqsanə Məmmədova
Musa Məhərrəmov
Habil Hacıyev
Hüseyn Sadıqov
Operator Mətləb Yaqubov
İstehsalçı Azərbaycan Televiziyası ("Azərbaycantelefim")
Filmin növü qısametrajlı sənədli-bədii televiziya filmi
Müddət 47,5 dəq.
Ölkələr Azərbaycan Azərbaycan
Dil azərbaycanca (diktor mətni yoxdur)
İl 2005
Rəng rəngli

Məzmun[redaktə | mənbəni redaktə et]

Dramaturqun həyat və fəaliyyətini əhatə edən film İlyas Əfəndiyevin oğulları, müasir ədəbiyyatımızın aparıcı simalarından biri olan xalq yazıçısı Elçinin və filologiya elmləri doktoru, professor, əməkdar incəsənət xadimi Timuçin Əfəndiyevin ataları haqqında danışdıqları xatirələrin üzərində qurulub. Əslində, onların söylədikləri xatirədən daha çox, İlyas Əfəndiyevin şəxsiyyəti barədə, onun yaradıcılıq xüsusiyyətləri haqqında deyilən səmimi və düşündürən fikirlərdir. Gənc rejissor tərəfindən bu fikirlərin ekran təcəssümü mexaniki yox, yaradıcı şəkildə, yəni deyilənlərin estetik qavranışı ilə verilib. Buna görə də film canlı və səmimi alınıb. Rejissor İlyas Əfəndiyevlə bağlı sənədli kadrlara, eləcə də ayrı-ayrı əsərlərindən səhnələrə o qədər də çox yer ayırmayıb, lakin buna baxmayaraq, böyük ədibin dolğun ekran obrazını yarada bilib. Filmin ümumi yaradıcı əhval-ruhiyyəsi, süjet xəttindəki fikir ardıcıllığı imkan verib ki, İlyas Əfəndiyevin timsalında bütün canı ilə, qanı ilə xalqına, vətəninə bağlı olan, heç bir konyukturaya uymayaraq milli ədəbiyyatımızın qızıl fonduna məxsus sənət inciləri yaratmış bir sənətkarın portreti ərsəyə gəlsin. Yaradıcılıq uğurunun əldə edilməsində quruluşçu operator Mətləb Yaqubovun da rolu olub. Onun çəkdiyi kadrlar peşəkarlığı ilə seçilir. Operator çalışıb ki, həm rejissorun, həm də ssenari müəllifinin İlyas Əfəndiyev şəxsiyyətindən və sənətindən doğan xarakterik cizgiləri mavi ekranda canlandırmaq istəyini kamera ilə təcəssüm etdirsin. Eyni zamanda, montajçı Rauf Sultanovun da işini qiymətləndirmək lazımdır. Filmin canlı və dinamik çıxmasında onun bacarıq və peşəkarlıqla apardığı montajın çox köməyi olub.

Ədəbiyyat, teatr lap uşaqlıq vaxtlarından İlyas Əfəndiyevin stixiyasına çevrilib. Filmin yaradıcıları İlyas Əfəndiyevlə məktəb yoldaşı olmuş, indi isə yaşı 90-nı keçmiş qocaman bir Füzuli sakininin (İsmayıl Əliyev) də xatirələrini lentə alıblar. Ağsaqqalın xatırladığı bir epizod İlyas Əfəndiyev şəxsiyyətini duymaq üçün əhəmiyyətlidir. Ədib ibtidai sinifdə oxuyarkən çox xahiş edib anasından bir qızıl onluq alır və bazara gedib həmin pulun hamısına böyük bir bağlama kitab alaraq, öz gücü çatmadığı üçün, hambala verib evə gətirir. Sadə və qocaman bir rayon adamının böyük səmimiyyətlə ekrandan söylədiyi bu epizod İlyas Əfəndiyevin hələ uşaqlıq illərindən kitaba necə bağlı olduğunu, ədəbiyyatı necə sevdiyini aydın göstərir. Azərbaycan ədəbiyyatı tarixində İlyas Əfəndiyevin tutduğu yer, onun Azərbaycan teatrının inkişafındakı xidmətləri, əsərlərinin müasir milli-ictimai fikrimizin formalaşmasında oynadığı rol barədə ətraflı bilgi əldə edilməsində, şübhəsiz ki, filmin redaktoru Camal Yusifzadənin də xidməti var. Filmin ən təsirli məqamlarından biri də Qarabağ mövzusu ilə bağlıdır. Sevimli yazıçımız Elçin atasından bəhs edərək deyir ki, İlyas Əfəndiyev uzun ömür — 82 illik bir həyat yaşadı. Ancaq xalqımız Qarabağ faciəsinə düçar olmasaydı, o daha çox yaşayardı. Qarabağın erməni qəsbkarları tərəfindən işğalı milli faciə olmaqla bərabər, eyni zamanda, İlyas Əfəndiyevin şəxsi faciəsinə çevrilmişdi. Rejissor bu mühüm cəhəti qabarıq surətdə nəzərə çatdıra bilib.[1]

Film haqqında[redaktə | mənbəni redaktə et]

Filmdə Dövlət Teleradio Verilişləri Şirkətinin arxiv materiallarından istifadə olunmuşdur.

Filmdə diktor mətni yoxdur.

Filmin heyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Film üzərində işləyənlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Ssenari müəllifi: Mailə Muradxanlı
Quruluşçu rejissor: Elşən Zeynallı
Quruluşçu operator: Mətləb Yaqubov
Səs rejissoru: Firudin Bağıroğlu
Montaj: Rauf Sultanov
Rejissor assistenti: Mikayıl Əjdəroğlu
Operator assistentləri: Taleh Məhərrəmov, Fuad Xalxali
Redaktor: Camal Yusifzadə
Direktor: Məhyəddin Əsgərov

Rollarda[redaktə | mənbəni redaktə et]

Vaqif Vəliyev
Məryəm Məmmədova
Habil Xanlarov
Rəqsanə Məmmədova
Musa Məhərrəmov
Habil Hacıyev
Hüseyn Sadıqov

Filmi səsləndirənlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bəxtiyar Şərifzadə (titrlərdə yoxdur)
Səidə Quliyeva (titrlərdə yoxdur)
Almaz Amanova (titrlərdə yoxdur)
Ədalət Məmmədov (titrlərdə yoxdur)

Filmdə iştirak edənlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

Elçin Əfəndiyev
Timuçin Əfəndiyev
Amaliya Pənahova
Mərahim Fərzəlibəyov
İsmayıl Əliyev
Səyavuş Aslan (titrlərdə yoxdur)
Əliabbas Qədirov (titrlərdə yoxdur)
Yaşar Nuri (titrlərdə yoxdur)
Zərnigar Ağakişiyeva (titrlərdə yoxdur)
Bəsti Cəfərova (titrlərdə yoxdur)
Firəngiz Mütəllimova (titrlərdə yoxdur)

Arxiv kadrlarda iştirak edənlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

İlyas Əfəndiyev (titrlərdə yoxdur)
Mehdi Hüseyn (titrlərdə yoxdur)
Süleyman Rüstəm (titrlərdə yoxdur)
İsmayıl Şıxlı (titrlərdə yoxdur)
Hacı İsmayılov (şəkil), (titrlərdə yoxdur)
Yaşar Nuri (şəkil), (titrlərdə yoxdur)
Bəsti Cəfərova (şəkil), (titrlərdə yoxdur)
Amaliya Pənahova (titrlərdə yoxdur)
Nəcibə Məlikova (şəkil), (titrlərdə yoxdur)
Mərahim Fərzəlibəyov (şəkil), (titrlərdə yoxdur)
Məlahət Abbasova (şəkil), (titrlərdə yoxdur)
Əliabbas Qədirov (titrlərdə yoxdur)
Vəfa Fətullayeva (titrlərdə yoxdur)
Həsənağa Turabov (titrlərdə yoxdur)
Nurəddin Mehdixanlı (titrlərdə yoxdur)
Kamal Xudaverdiyev (titrlərdə yoxdur)
Əli Zeynalov (titrlərdə yoxdur)
Vəfa Zeynalova (titrlərdə yoxdur)
Rövşən Kərimduxt (titrlərdə yoxdur)
Elxan Ağahüseynoğlu (titrlərdə yoxdur)
Ağasadıq Gəraybəyli (titrlərdə yoxdur)
Hökümə Qurbanova (titrlərdə yoxdur)
Heydər Əliyev (titrlərdə yoxdur)
Bəxtiyar Vahabzadə (şəkil), (titrlərdə yoxdur)

Çəkilişə köməklik edən qurumlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

Azərbaycan Tarix Muzeyi
Azərbaycan Akademik Milli Dram Teatrı
Füzuli Rayon İcra Hakimiyyəti
Füzuli Dövlət Dram Teatrı

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. ""Bizim qəribə taleyimiz"". 525ci.[ölü keçid]