Lüğətlərdə axtarış.

Axtarışın nəticələri

  • BAVARİYA

    Бавария

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • Bavariya

    coğ. Bavière f

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-fransızca lüğət
  • BAVARİYALI

    баварец

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • BATARÉYA

    ...hissənin yerləşdiyi istehkam. Dəmirbeton özül üstündə qurulmuş batareya. 3. fiz. Bir-birinə bənd edilmiş bir neçə akkumulyator, yaxud qalvanik elemen

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • BATAREYA

    ...орудий). Minomyot batareyası минометная батарея II прил. батарейный. Batareya topu батарейное орудие, batareya atəşı батарейный огонь 2 I сущ. батаре

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • BATAREYA

    BATAREYA I is. [ fr. ] hərb. Bir neçə top və minaatandan ibarət taktik vahid. Sən indi öz batareyasını buraxıb mətbəxdə soğan doğrayan bir topçuya oxş

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin omonimlər lüğəti
  • BATAREYA

    i. 1. hərb. battery; 2. el. battery; quru ~ dry battery; 3. (istilik) radiator

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-ingiliscə lüğət
  • batareya

    is. hərb. batterie f (bir neçə top və ya minaatanlardan ibarət hissə) ; akkumulyator ~sı accumulateur m

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-fransızca lüğət
  • batareya

    batareya

    Tam oxu »
    Azərbaycan Dilinin Orfoqrafiya Lüğəti
  • baratriya

    baratriya

    Tam oxu »
    Azərbaycan Dilinin Orfoqrafiya Lüğəti
  • баварцы

    -ев; мн. см. тж. баварец, баварка, баварский Население бывшего государства Бавария и земли Бавария в Германии; жители этого региона.

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • баварка

    см. баварцы; -и; мн. род. - -рок, дат. - -ркам; ж.

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • БАТАРЕЯ

    batareya

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • PİL

    batareya, qalvanik element; elektrik pili – elektrik batareyası batareya

    Tam oxu »
    Türkcə-azərbaycanca lüğət
  • БАТАРЕЯ

    müxt. mən.: batareya.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-azərbaycanca lüğəti
  • БАТАРЕЙКА

    ж batareya (cib fənəri üçün).

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • AVARİYA

    ...vasitələrinin toqquşması nəticəsində əzilərək sıradan çıxması. Çətin işdə, avariya vaxtlarında bir də görərdin qapıda maşın səsləndi. Mir Cəlal. Avar

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • AVARİYA

    I сущ. авария. Avariyaya görə sığorta страхование на случай аварии; см. qəza 1 I (3) II прил. аварийный. тех. Avariya aktı аварийный акт, avariya vəzi

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • AVARİYA

    avariya bax qəza 1

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin sinonimlər lüğəti
  • AVARİYA

    i. (maşının əzilməsi) break-down; (bədbəxt hədisə) accident; (avtomobil, təyyarə) crash; (gəmi) shipwreck; ~ya düşmək to meet* with an accident; (gəmi

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-ingiliscə lüğət
  • avariya

    is. 1) avarie f ; panne f ; accident m ; 2) avarié,-e ; endommagé,-e ; en panne

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-fransızca lüğət
  • avariya 2021

    avariya

    Tam oxu »
    Azərbaycan Dilinin Orfoqrafiya Lüğəti
  • AVARİYA

    1. авария; 2. аварийный;

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • DƏLLAL BAZARINA DÖNDƏRMƏK

    alış-veriş yerinə çevirmək.

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin frazeologiya lügəti
  • yavaşıya-yavaşıya

    yavaşıya-yavaşıya

    Tam oxu »
    Azərbaycan Dilinin Orfoqrafiya Lüğəti
  • БАТАРЕЙНЫЙ

    батарея söz. sif.; батарейный огонь batareya atəşi.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • FOTOQALVANİK

    прил. связь. фотогальванический. Fotoqalvanik batareya фотогальваническая батарея

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • GERİ QALMAMAQ

    başqaları ilə ayaqlaşmaq, eyni bacarığa malik olmaq.

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin frazeologiya lügəti
  • аварийка

    -и; мн. род. - -риек, дат. - -рийкам; ж.; разг. Машина аварийной службы. Вызвать аварийку.

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • BASARAY

    (Ağsu) at salmaq üçün hasarlanmış yer. – Atdarı basaraya saldux

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti.
  • КОМБАТ

    м (командир батальона, командир батареи) batalyon komandiri,batareya komandiri.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • Acariya

    coğ. Adjarie f

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-fransızca lüğət
  • АВАРИЙНЫЙ

    авария söz. sif.; avariyalı; аварийная машина avariya maşını; аварийный дом avariyalı ev.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • АВАРИЯ

    avariya, qəza

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • АВАРИЯ

    авария (1. гимидихъ, самолѐтдихъ, вагондихъ ва ихьтин масабрухъ зиян, хасаратвал галукьун. 2. пер. кар чIур хьун, бедбахт вакъиа).

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • АВАРИЯ

    ж avariya, qəza.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • авария

    авария : авария авун - устроить аварию; авария хьун - происходить (об аварии).

    Tam oxu »
    Ləzgicə-rusca lüğət
  • АВАРИЯ

    n. accident, wreck; emergency, trouble; damage, damage as a result of breaking; breakdown, failure; glitch, fault, malfunction

    Tam oxu »
    Ləzgicə-ingliscə lüğəti
  • авария

    -и; ж. (итал. avaria) см. тж. аварийность, аварийный 1) а) Повреждение, выход из строя какого-л. механизма, машины, транспортного средства и т.п. во в

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • АВАРИЯ

    ...рекьизвай, зи хва, Аварайри, яшари ийизва какур. А. С. Зи бубадиз... * авария хьун || авар хьун гл., улакьдиз ва я маса кар идара ийизвай чкадиз

    Tam oxu »
    Ləzgi dilinin izahlı lüğəti
  • АВАРИЙНОСТЬ

    avariya halı, avariya halında olma

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • АВАРИЙНОСТЬ

    ж мн. нет avariya halı, avariya halında olma.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • avarie

    f avariya

    Tam oxu »
    Fransızca-azərbaycanca lüğət
  • panne

    f avariya

    Tam oxu »
    Fransızca-azərbaycanca lüğət
  • АВАРИЙНЫЙ

    avariyalı; аварийная машина - avariya maşını

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • signal

    m işarə, siqnal; ~ d'alarme avariya siqnalı

    Tam oxu »
    Fransızca-azərbaycanca lüğət
  • аварийность

    I см. авария II -и; ж. 1) Наличие аварий где-л. Низкий процент аварийности на дорогах. Борьба с аварийностью. 2) Аварийное состояние чего-л. Аварийнос

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • БЕЗАВАРИЙНЫЙ

    авариясуз, авария авачир.

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • ALU

    (Şərur) gavalı. – Gavalıya bizdə alu deyillər

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti.
  • FƏLAKƏT

    бедствие, авария, крушение, катастрофа, бич

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • DƏLLAL

    ...bazarına döndərmək nəyi, haranı превращать, превратить в базар; dəllal bazarına dönmək превращаться, превратиться в базар

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • ЗАСТРЕЛЯТЬ

    сов. dan. atmağa başlamaq; первая батарея вновь застреляла birinci batareya yenidən atmağa başladı.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • rəqib

    Müəyyən bir əmtəənin (qarşılıqlı əvəz oluna bilən əmtəələrin) bazarına əmtəə çıxara bilən bazar subyektidir

    Tam oxu »
    Terminlər lüğəti
  • BATTERY

    n 1. hərb. batareya; to bring a ~ into action toplan işə salmaq; 2. tex. batareya (bir-birinə birləşdirilmiş bir neçə elektrik elementi və ya akkumuly

    Tam oxu »
    İngiliscə-azərbaycanca lüğət
  • баварский

    ...баварцы; -ая, -ое. Б-ое пиво (сорт пива, производимого первоначально в Баварии).

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • NOĞULDAN

    ...Kiçik taxça. …Qız evində qıza cehiz üçün … taxçalara, noğuldanlara, buxarıya əlvan pərdələr tikəcəklər. R.Əfəndiyev.

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • YARIMPƏRDƏ

    ...evində qıza cehiz üçün yarımpərdələr və taxçalara, noğuldanlara, buxarıya əlvan pərdələr tikəcəklər. R.Əfəndiyev.

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • QALVANİK

    прил. гальванический. Qalvanik batareya гальваническая батарея, qalvanik dövrə гальваническая цепь, qalvanik cərəyan гальванический ток, qalvanik cüt

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • БАТАРЕЯ

    ж batareya (1. bir neçə top və ya minaatandan ibarət hərbi hissə; 2. tex. bir-birinə birləşdirilmiş bir neçə elektrik elementi və ya akkumulyatorlar s

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • CƏNG-CİDAL ƏRƏB

    ...dastanının lüğəti) Qalxıb Çənlibeldən düşmüşəm yola, Ərzurumun bazarına gəlmişəm, Əcəl köynəyini geyib əynimə, Cəng-cidalın güzarına gəlmişəm.

    Tam oxu »
    Azərbaycan dastanlarının leksikası
  • REFILL

    ...tökmə; ~ of fuel yanacaqla doldurma, yanacaq tökmə; 2. ehtiyat batareya; 3. preslənmiş kirşan / pudra refill2 v 1. yenidən doldurmaq; I refilled his

    Tam oxu »
    İngiliscə-azərbaycanca lüğət
  • BACARIQ

    ...размножению, yerimək (hərəkət etmək) bacarığı способность двигаться, bacarığa görə по способностям, təşkilatçılıq bacarığı организаторские способност

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • QARAFATMA

    is. zool. Evlərin soba və buxarıya yaxın isti divar dəliklərində gizlənən və gecələr kəsik-kəsik cırıldayan qaramtıl cücü. Küncə-bucağa dolmuş qarafat

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • TERMİK-ELEKTRİK

    ...разнородных проводников, составляющих замкнутую цепь. Termik-elektrik batareya термоэлектрическая батарея

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • HƏRRAC

    HƏRRAC (açıq satış) [Qarabəy:] Onlann sözlərinə uyub milləti hərrac bazarına qoymaq istəyən kommunistlərdə.. (Ə.Vəliyev); AUKSİON Aydın: Auksionla can

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin sinonimlər lüğəti
  • ВЗВОД

    ВЗВОД I м vzvod (rota, eskadron və ya batareya bölməsi); taqım. ВЗВОД II м 1. ayaq, tətik (tüfəngdə); 2. ayağa çəkmə (çaxmağı); взвод курка çaxmağı ay

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • BALATA

    ...qarışığından düzəldilən xüsusi məhlul. – Balata qayır aşdıyax dəriyi; – Dəriyi balatıya qoymuşdum, indi götürüf tükünü təmizdiyəjəm II (Tərtər) xəmir

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti.
  • ŞİLVƏR

    ...kənara çıxan hissəsi. – Məsəl, diyillər şilvəri uzun elə, yağış barıya dəyməsin (Şəki)

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti.
  • MOR₁

    sif. Bənövşəyi rəng. Mor parça. – Aşiqəm bu mor dağların; Baharına, yazına mən. S.Rüstəm. Onun mor rəngli gözəl gözlərinin gülüşündə nə isə sirayətedi

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • BEH-BAZAR FARS

    ...üz-gözündən, Xalqı incitmə özündən. Dönmə verdiyin sözündən, Behi bazarına sığın. (“Şahzadə Bəhrəm”)

    Tam oxu »
    Azərbaycan dastanlarının leksikası
  • Neft markaları

    ...«layt» və «brent» adı ilə fərqləndirilir. Azərbaycan nefti dünya bazarına «Azəri layt» markası ilə çıxarılır. «Layt» markalı neftin qiymətinin «brent

    Tam oxu »
    Neft terminlərinin izahlı lüğəti
  • BAĞARA

    ...fəhləlik həyatından söz açıb deyirdi: – Səhərdən axşama qədər atı bağaraya qoşub, neft çəkərdim. A.Şaiq. Yaxşı yadımdadır o dol, bağara; Hərlənib nef

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • GET-GƏL

    ...gedib-gəlmə. [Laçın] uzun get-gəllərdən usandı… M.Hüseyn. Bu get-gəllər bazarına dəvədi dünya… M.Araz. ◊ Get-gələ salmaq – işini qəsdən uzatmaq, yuba

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • DUD

    ...güzarına gəlmişəm. Ya qismət yetirib məni buraya, Ya da əcəl bazarına gəlmişəm. (“Koroğlunun Ərzurum səfəri”) (“Dəli-Həsənb

    Tam oxu »
    Azərbaycan dastanlarının leksikası
  • DÜDÜX’

    ...beşikdən körpənin sidiyini axıtmaq üçün qarğı (Ağdam, Gəncə, Şəki). – Balaçıya bir düdüy aldım (Gəncə) 2. nehrənin deşiyinə taxılan kiçik qarğı (Ağda

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti.
  • XİRQƏ ƏRƏB

    ...eləyib... Ərzurumun gözəlinə gəlmişəm. Əcəl xirqəsini geyib əynimə, Həm də ölüm bazarına gəlmişəm. (“El aşıql

    Tam oxu »
    Azərbaycan dastanlarının leksikası
  • HASAR

    ...qədər gedib uzun bir hasara çatdıq (Y.Əzimzadə); BARI Qaçay kərpic barıya çatdı (İ.Məlikzadə); ÇƏPƏR (tikan şax-şəvəlindən və s.-dən çəkilmiş hasar)

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin sinonimlər lüğəti
  • GÜRZ FARS

    ...* Şah İsmayılın sözünə cavab verən olmadı. Gürzü çəkib barıya vurdu, bir tərəfdən yol açdı, saraya girdi. (“Şah İsmayıl”)

    Tam oxu »
    Azərbaycan dastanlarının leksikası
OBASTAN VİKİ
Bavariya
Bavariya (alm. Bayern; Freistaat Bayern‎ - Müstəqil Bavariya Dövləti ) - Almaniyanın cənub-şərqində yerləşən və ərazisinə görə ölkənin ən böyük vilayəti. Vilayətin tərkibinə yeddi inzibati dairə - əyalət Yuxarı Bavariya, Aşağı Bavariya, Yuxarı Pfalts, Yuxarı Frankoniya, Mərkəzi Frankoniya, Aşağı Frankoniya və Şvabiya daxildir. Vilayətin paytaxtı Münhen şəhəridir. Əhalisi üç əsas etnik tərkibdən: bavarlar, frankonlar və şvablardan ibarətdir. "Müstəqil Bavariya Dövləti" tarixi termini göstərir ki, Bavariya monarxiya əyaləti olmamışdan əvvəl respublika idi. Almaniyadakı ən böyük əyalət (ərazisinə görə) və onun on iki milyon əhalisi özlərinin VI əsrə gedib çıxan tarixləri ilə fəxr edirlər. Adət-ənənələrin gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsi olduğu buradan fərqli olaraq, Almaniyanın heç bir yerində ənənələr bu cür möhkəm saxlanılmayıb; insanlar rəngli ənənəvi paltarı hər il Münhendə keçirilən Oktoberfest festivalı kimi əsas xalq musiqisi festivallarından başqa, həm də gündəlik həyatda da geyinirlər. Bavariya özünün həm də mədəni və tarixi irsi, o cümlədən əzəmətli təbiət gözəllyinin cazibəsi ilə turistləri cəlb edir. Almaniyada ən hündür zirvə olan Zugspitze (2 962 metr) dağının yerləşdiyi Alp dağları - Çimsi və Köniqsi kimi heyrətamiz gölləri olan Alp yamacları, milli parkı olan Bavariya meşəsi, Frankonian Jura, Fiçtel təpələri, Steyqervald, Spessart və əyalət ətrafındakı digər mənzərəli yerlər istirahət, əyləncə və təbiətdən həzz almaq üçün turistlərə müqayisə olunmaz dərəcədə xoş imkanlar yaradır.
Aşağı Bavariya
Aşağı Bavariya (alm. Niederbayern‎, ing. Lower Bavaria) — Bavariya vilayətinin şərqində yerləşən inzibati dairə. Landshut şəhəri Aşağı Bavariyanın inzibati mərkəzidir. Almaniyanın Müstəqil Bavariya Freistaat Bayern əyalətinin yeddi inzibati dairəsindən biridir. Aşağı Bavariya ölkənin şərqində yerləşir və şimalda Yuxarı Pfaltz, şimal-şərqdə Çex Respublikası ( Cənibi Çexiya Diyarı, Pızen Diyarı), cənub-şərqdə Yuxarı Avstriya (Innviertel, Mühlviertel ) və cənub-qərbdə Yuxarı Bavariya ilə həmsərhəddir. “Aşağı Bavariya” ifadəsi ilk dəfə 1255-ci ildə Bavariya dövlətinin bölünməsi ilə ortaya çıxmışdır. Aşağı Bavariya əvvəlcə daha böyük idi: O dövrdə Xiemgau və Bad Reixenhall bölgəsi də onun bir hissəsi idi. Aşağı Bavariyanın adı Dunay üzərindəki nisbi mövqeyindən (Yuxarı Bavariyadan aşağı) qaynaqlanır. == Coğrafiyası == Aşağı Bavariyanın inzibati dairəsi üç özünü müstəqil idarəetməyə malik olan şəhər və doqquz səhərətrafı regiondan ibarətdir: Müstəqil idarə olunan şəhərlər Landshut Passau Ştraubing Şəhərlərətrafi regionlar Region Deggendorf Region Dingolfing-Landau Region Frayung-Grafenau Region Kelhaym Region Landshut Region Passau Region Regen Region Rottal-Inn Region Ştraubing-Bogen == Əhalisi == === Aşağı Bavariyanın böyük şəhərləri === Bavariya Dövlət Statistika və Məlumat İşləmə İdarəsinin məlumatına görə 31 dekabr 2019-cu il tarixinə qədər Aşağı Bavariyanın ən böyük şəhərləri Şablon:EWD: == İqtisadiyyat == Bölgənin Ümumi Daxili Məhsulu (ÜDM) 2018-ci ildə Alman iqtisadi məhsulunun 1,4% -ni təşkil edən 48,5 milyard Avro idi.
Bavariya FK
Bayern Münhen — Almaniyanın ən nüfuzlu peşəkar futbol klubu. 2013-cü ildən bu yana 11-i ardıcıl olmaqla, 33 milli çempionluq və çoxsaylı Avropa mükafatları ilə yanaşı 20 ölkə kuboku da daxil olmaqla, Almaniya futbol tarixinin ən uğurlu klubudur. 2020-ci ildə baş məşqçi Hans-Diter Flikin rəhbərliyi altında Bayern Münhen bütün matçlarda qalib gələrək UEFA Çempionlar Liqasını qazanan ilk komanda olmuşdur. == Tarixi == == Avrokuboklarda iştirak == Hazırda Almaniyanın, o cümlədən dünyanın ən güclü klublarından biri sayılır. 2009/10 mövsümündə UEFA Çempionlar Liqasında final mərhələsinə yüksəlmiş, lakin finalda İtaliyanın İnter klubuna Militonun 2 qolu ilə 2-0 məğlub olmuş, kuboku qazana bilməmişlər. Bavariya 2011/2012 mövsümündə də UEFA Çempionlar Liqasında yarımfinalda Real Madridi məyus edərək, finala çıxıb. Bavariyanın finaldakı rəqibi Çelsi oldu. Lakin 1-1 bitən maçda penalti zərbələri ilə 4-3 uduzan Bavariya 5-ci dəfə bu kuboku qazana bilmədi.2012/2013 mövsümündə finalda Borussiya Dortmundu məğlub etdi və sevinən tərəf oldu.
Bavariya Krallığı
Bavariya Krallığı (alm. Königreich Bayern‎, bav. Kinereich Bayern) — Almaniyanın cənub-şərqində 1806-1918-ci illərdə mövcud olan dövlət. Vittelsbax sülaləsindən olan I Maksimilian 1806-cı ildə Bavariyanın ilk kralı oldu. Monarxiya, 1918-ci ildə krallıq dağılana qədər, Vittelsbax sülaləsi tərəfindən idarə edildi. Müasir Bavariyanın sərhədlərinin çoxu 1814-cü il Paris müqaviləsindən sonra qurulmuşdur. Buna əsasən, Bavariya Avstriya Tirol və Vorarlbergdən imtina etdi, lakin Aşaffenburq və Hessen-Darmştadt ərazisinin bir hissəsini aldı. 1871-ci ildə Bavariya Krallığı Prussiyadan sonra ikinci ən böyük muxtar dövlət qurumu olaraq vahid Alman İmperiyasının bir hissəsi oldu. Bavariya krallığının müasir varisi Almaniyada eyni adlı federal torpaqdır. == Tarixi == 1 yanvar 1806 cı ildə IV Maks Yozef I Maks kimi taxta çıxaraq Reyn ittifaqına daxil olur.
Bavariya bayrağı
Rəsmi olaraq iki Bavariya bayrağından biri — zolaqlı tip və romb tipli, hər ikisi ağ və mavi rəngdədir. Hər iki bayraq tarixən 1180–1918-ci illərdə Bavariya krallığını idarə edən Vittelsbax sülaləsi ilə əlaqəlidir. == Haqqında == Zolaqlı bayrağın həm üfüqi, həm də şaquli variantı və ya üzərində gerb olmayan ağ və mavi romblar Bavariyada alm. Staatsflagge‎ adlanan dövlətin rəsmi bayraqları hesab edilə bilər. Onlar mülki şəxslər və hökumət tərəfindən, o cümlədən dövlət avtomobillərində istifadə oluna bilər. Zolaqlı və romb tipli bayraqlar bərabər statusa malikdir və ofislər və ya istifadəçilər onlar arasında seçim etməkdə sərbəstdir. Gerb əlavə edilmiş variantlar qeyri-rəsmidir və mülki şəxslər tərəfindən bu simvollardan istifadə qəti şəkildə qeyri-qanunidir, lakin laqeyd yanaşılır. Gerbli bayraq əsasən romb tipli olur. Mavinin dəqiq tonu heç vaxt rəsmiləşdirilməyib, lakin ictimaiyyət tərəfindən istifadə edilən bayraqların əksəriyyəti təxminən RGB 0-204-255 kodlu tonlardadır; rəsmilər RGB 0-128-255-ə daha yaxın bir versiyanı istifadə edirlər. Rombların sayı ən azı 21 olmalıdır və yuxarı sol (natamam) tərəfdə olan romb mütləq ağ olmalıdır.Rombların dəqiq mənşəyi mübahisəlidir.
Bavariya dialekti
Bavariya dialekti və ya baeriş dili (Şablon:Dil-deBairisch, bav. Boarisch, qədim almanca. Bairisch) — alman dilinin dialektlərindən biri olan bavariyalıların dilidir. Bu dil, Böyük Karl tərəfindən Dunay çayına itələnmiş Bavariya qəbiləsinin nümayəndələrinin danışdığı dilə əsaslanır. Yüksək alman dilinin cənubi alman dilləri qrupuna aiddir.
Bavariya gerbi
Bavariya gerbi — tarixi və müasir Bavariya dövlətinin gerbi. Gerbin böyük və kiçik forması mövcuddur. Rəsmi olaraq 5 iyun 1950-ci ildə təsdiq edilmişdir. == Mənası == Müasir gerb 1945-ci ildə Eduard Ege tərəfindən dizayn edilmişdir. Gerbdə 4 rüb var: Qızıl şir — Yuxarı Pfalts zonasını təsvir edir. Frankoniya dırmığı — Yuxarı Frankoniya, Mərkəzi Frankoniya və Aşağı Frankoniya zonalarını simvolizə edir. Göy bəbir — Yuxarı Bavariya və Aşağı Bavariyanın simvoludur. Üç şir — tarixi Şvabiya bölgəsini təmsil edir. Kiçik qalxan (alm. Herzschild‎) — Bavariya dövlətini təmsil edir.
Bavariya kralı
Bavariya kralı — krallığın ləğv edildiyi 1805-ci ildən 1918-ci ilə qədər Bavariya Krallığı kimi tanınan regionda Bavariyanın irsi Vittelsbax sülaləsi hökmdarlarına məxsus bir titul idi. == Tarixi == Napoleon ilə Müqəddəs Roma İmperatoru II Frans arasında 26 dekabr 1805-ci ildə bağlanmış Pressburq müqaviləsinin şərtlərinə əsasən, Napoleona müttəfiq olan bir neçə hersoqluq krallıq statusuna yüksəlmişdi. Bunlardan ən güclülərindən biri Bavariya hersoqu IV Maksimilian İosif idi və bu müqavilədən sonra 1 yanvar 1806-cı ildə o, rəsmi olaraq Bavariya kralı I Maksimilian İosif titulunu aldı. O, Vittelsbax sülaləsinin Pfalz-Birkenfeld qolunun üzvü idi. Maksimilianın varisləri alman millətçiliyinə müqavimət göstərdilər və Bavariya rəhbərləri tədricən Almaniya ittifaqında Prussiya və ya Avstriya tərəfindən təhlükə hiss edən kiçik dövlətlərin himayədarına çevrildi. Dini əlaqələr və cənubi alman dili Avstriya-Prussiya müharibəsində məğlub olana qədər dövləti daha çox Avstriya ilə əlaqələndirdi. Kral II Lüdviq 22 avqust 1866-cı ildə Prussiya ilə ittifaq imzaladı və faktiki olaraq Bavariyanın müstəqilliyindən imtina etdi. 23 noyabr 1870-ci il tarixli müqavilə ilə Bavariya yeni Alman İmperiyasına birləşdirildi, lakin nisbətən böyük dərəcədə öz muxtariyyətini qorudu. Bavariya kralları titullarını qoruyub saxladılar, ayrıca diplomatik və hərbi korpuslar saxladılar. Birinci Dünya Müharibəsi başa çatdıqdan sonra 1918-ci ilin noyabrında Almaniya İmperiyası ləğv edildikdə, Bavariyanın sonuncu kralı III Lüdviq də taxtdan salındı.
Bavariya kremi
Bavariya kremi — un və qarğıdalı nişastası ilə birlikdə jelatindən və ya balıq yapışqanından istifadə olunmaqla və çox vaxt likör əlavə edilən desert. == Haqqında == Bavariya kremi xörəklər siyahısına daxildir, məşhur fransız aşpaz və kulinarı Mari Antuan Karem hazırlamışdır ki, buna görə də bəzən xörəyin yaradıcısının adı ilə adlanır. İlk dəfə Bavariyada ali mətbəxin bir hissəsi kimi meydana çıxmışdır. XIX əsrin sonlarında Amerikada geniş yayılmışdır. Bavariya kremi çox vaxt meyvə sousu, moruq və ya ərik püresi ilə bir yerdə, qaymaq və Ponçik üçün içlikdən istifadə olunmaqla təqdim edilir. == İstinadlar == == Həmçinin bax == Krem bryule Katalon kremi == Xarici keçidlər == Bayrisch Creme mit Kirschragout (PDF; 90 kB) www.swr.de.
Bavariya kürfürstlüyü
Bavariya kürfürstlüyü (alm. Kurfürstentum Bayern‎) və ya Bavariya elektoratlığı — Müqəddəs Roma imperiyasına bağlı feodal dövlətlərdən biri. == Haqqında == === Coğrafi mövqeyi === Bavariya kürfürstlüyü indiki Yuxarı və Aşağı Bavariya, eləcə də Yuxarı Pfalts bölgələrinin böyük bir hissəsini təşkil edirdi. 1779-cu ilədək hazırda Avstriyaya bağlı İnnfirtel şəhəri də məhz kürfürstlüyün tabeliyində idi. Ancaq həmin il bağlanan və Bavariya taxtı uğrunda gedən taxt mübarizəsini başa çatdıran Teşen sülhüylə, İnnfirtel və ətraf bölgələri Habsburqlara ilhaq edildi. Kürfürstlük idarəetmə baxımından 4 ayrı əyalətə ayrılmışdı: Münhen, Burqhausen, Landşut və Straubinq. === Tarixi === ==== Otuzillik müharibə ==== 1597-ci ildə Bavariya hersoqu olan I Maksimilyan iqtisadi həyatı məhv olmuş və iğtişaşlarla çalxalanan bir taxtı ələ almışdı. Ancaq səltənətinin ilk 10 ilində maliyyə və ədliyyə sistemini yenilədi. Bir neçə yeni bölgəni hakimiyyəti altına aldı və Otuzillik müharibədə söz sahibi olan komandirlərdən birinə çevrildi. 1632-ci ildə isveçlilərin ölkənin şimalını işğal etməsi və I Maksimilyanın bağlanan müvəqqəti atəşkəsi pozmasının ardından fransız və isveçlilərin bölgəyə hücum etməsi nəticəsində ölkə darmadağın oldu.
Aşağı Bavariya hersoqluğu
Aşağı Bavariya hersoqluğu (alm. Teilherzogtum Niederbayern‎) 1255–1340-cı illərdə Müqəddəs Roma imperiyasında mövcud olmuş, Vittelsbax sülaləsi tərəfindən idarə edilən hersoqluq. 1253-cü ildə ataları II Ottonun ölümündən sonra qardaşlar XIII Henrix və II Lüdviq Bavariya və Reynland-Pfalz üzərində birlikdə hökmranlıq etdikdən sonra 28 mart 1255-ci ildə Bavariya bölünməsi müqaviləsi imzaladılar. Müqaviləyə əsasən Lüdviq Pfals kürfürstlüyü və Yuxarı Bavariya hersoqluğunu, Henrix isə paytaxtı Landsxut olmaqla Aşağı Bavariya hersoqu oldu. Hersoqluq sonradan müvəqqəti olaraq Henrixin davamçıları arasında bölündü, Zalsburq arxiyepiskopu isə müstəqillik qazandı. 1340-cı ildə hersoq İohannın ölümü ilə Müqəddəs Roma İmperatoru IV Lüdviq Aşağı Bavariyanı da miras aldı və beləliklə Bavariya hersoqluğunu yenidən birləşdirdi. Lüdviqin ölümündən sonra oğulları II Stefan, Vilhelm və I Albert arasında mübahisəyə səbəb olan hersoqluq üçün 1349-cu ildə Landsberqdə və 1353-cü ildə isə Regensburqda müqavilələr imzalanmışdı. Bu müqavilələr nəticəsində Aşağı və Yuxarı Bavariyalar Bavariya-Landsxut, Bavariya-Münhen, Bavariya-İnqolştadt, Bavariya-Ştraubinq kimi kiçik hissələrə parçalandı. Aşağı Bavariyanın əksər hissəsi Landsxut və Ştraubiqn payında idi. == Hersoqları == Bavariya hersoqları harada hökm sürdüklərindən asılı olmayaraq ümumiyyətlə nömrələnsələr də, Henrix adlı Aşağı Bavariya hersoqları üçün bir istisna var: onlar Aşağı Bavariyadakı sıralarına görə nömrələnirlər.
Bavariya-Landsxut hersoqluğu
Bavariya-Landsxut hersoqluğu (alm. Teilherzogtum Bayern-Landshut‎) — 1353–1503-cü illərdə Müqəddəs Roma İmperiyasında mövcud olmuş dövlət. == Tarixi == Hersoqluq bavariyalı Müqəddəs Roma imperatoru IV Lüdviqin ölümündən sonra yaradılmışdı. Lüdviqin imperiyasını parçalayan 1349-cu ildə imzalanmış Landsberq müqaviləsinə görə oğulları Stefan, Vilhelm və Albert Aşağı Bavariya və Niderlandı birgə idarə etməli idilər. Dörd il sonra 1353-cü il Regensburq müqaviləsi ilə miras yenidən bölündü; Stefan Bavariya-Landsxutun yeni hersoqu edildi. 1363-cü ildə Stefan eyni zamanda Yuxarı Bavariya hersoqu oldu və onu yenidən Bavariya-Landsxut ilə birləşdirdi. Stefanın ölümündən sonra onun üç oğlu hersoqluğu birgə idarə edirdi. Lakin 1392-ci ildə Bavariya-Landsxut yenidən üç hersoq üçün bölündü və beləliklə, Bavariya-Münhen və Bavariya-İnqolştadt yaradıldı. 1429-cu ildə Bavariya-Ştraubinqin bəzi hissələri, o cümlədən 1447-ci ildə bütün Bavariya-İnqolştadt hersoqluğu Bavariya-Landsxut ilə birləşdirildi. Bavariya-Landsxut o zamanlar Rattenberq və Kitzbüeldəki mədənlərinə görə Bavariyanın ən varlı hissəsi idi və ən müasir idarəetmə üsuluna sahib idi.
Bavariya-Münhen hersoqluğu
Bavariya-Münhen (alm. Bayern-München‎) 1392-1505-ci illərdə Müqəddəs Roma İmperiyasının tərkib hissəsi olan hersoqluq idi. == Tarixi == Hersoqluq 1375-ci ildə Bavariya hersoqu Stefanın ölümündən sonra yaradılmışdı. Stefanın vəsiyyətinə görə oğulları Stefan, Fridrix və İohann dövləti birgə idarə etməliydilər. On yeddi ildən sonra qardaşlar miraslarını rəsmi şəkildə bölüşdürmək qərarına gəldilər və Bavariya-Münhen İohannın əlinə keçdi. 1429-cu ildə Bavariya-Ştraubinqin bəzi hissələri, o cümlədən Ştraubinq Bavariya-Münhenin əlinə keçdi. Hersoqluq, Bavariya hersoqu IV Albert tərəfindən Landsxut varislik müharibəsindən sonra Bavariya torpaqları yenidən birləşənədək hardasa 1 əsr mövcud olmuşdu.
Bavariya-İnqolştadt hersoqluğu
Bavariya-İnqolştadt hersoqluğu (alm. Bayern-Ingolstadt‎) və ya Yuxarı Bavariya-İnqolştadt (alm. Oberbayern-Ingolstadt‎) 1392–1447-ci illərdə Müqəddəs Roma İmperiyasının tərkibində olan bir dövlət idi. == Tarixi == Hersoqluğun yaradılmasının kökləri bavariyalı Müqəddəs Roma imperatoru IV Lüdviqin ölümünəcən uzanır. Lüdviqin imperiyasını parçalayan 1349-cu ildə imzalanmış Landsberq müqaviləsinə görə oğulları Stefan, Vilhelm və Albert Aşağı Bavariya və Niderlandı birgə idarə etməli idilər. Dörd il sonra 1353-cü il Regensburq müqaviləsi ilə miras yenidən bölündü; Stefan Bavariya-Landsxutun yeni hersoqu edildi. 1363-cü ildə Stefan eyni zamanda Yuxarı Bavariya hersoqu oldu və onu yenidən Bavariya-Landsxut ilə birləşdirdi. Stefanın ölümündən sonra onun üç oğlu hersoqluğu birgə idarə edirdi. Lakin 1392-ci ildə Bavariya-Landsxut yenidən üç hersoq üçün bölündü və beləliklə, Bavariya-Münhen və Bavariya-İnqolştadt yaradıldı. Bavariya-İnqolştadtın ilk hersoqu II Stefanın oğlu III Stefan olmuşdur.
Bavariya dialektində Vikipediya
Bavariya dialektində Vikipediya (Bavariya dialektində: Boarische Wikipedia) Vikipediyanın Bavariya dilindəki versiyasıdır. 16 oktyabr 2023 tarixinə görə, Bavariya dilindəki Vikipediyanın 26.993 məqaləsi, 68.226 istifadəçisi və 3 inzibatçısı mövcuddur.
Bavariya varisliyi müharibəsi
Bavariya varisliyi müharibəsi (alm. Bayerischer Erbfolgekrieg‎; 3 iyul 1778 – 13 may 1779) — Avstriyanın Habsburq monarxiyası ilə Saksoniya və Prussiya ittifaqı arasında Vittelsbax sülaləsinin Bavariya qolunun yox olmasından sonra Bavariya Elektoratının varisliyi ilə bağlı mübahisə. Habsburqlar Bavariyanı əldə etməyə çalışırdılar, lakin ittifaq onlara qarşı çıxaraq Vittelsbaxların başqa bir qoluna üstünlük verdi. Hər iki tərəf böyük orduları toplasa da, müharibədə yeganə döyüş bir neçə xırda çəkişmə oldu. Bununla belə, minlərlə əsgər xəstəlik və aclıqdan öldü, Prussiya və Saksoniyada münaqişəyə Kartoffelkrieg (Kartof müharibəsi) adı verildi; Habsburg Avstriyada bəzən Zwetschgenrummel (Gavalı təlaşı) adlanırdı. 30 dekabr 1777-ci ildə Vittelsbaxın kiçik nəslinin sonuncusu Maksimilyan Jozef özündən sonra heç bir uşaq qoymadan çiçək xəstəliyindən öldü. Vittelsbax Evinin üst səviyyəli qolundan gələn IV Karl Teodor ən yaxın qohumluq iddiasına malik idi, lakin onun da onun yerini tutacaq qanuni övladı yox idi.
Ferdinand Mariya (Bavariya kürfürstü)
Ferdinand Mariya (alm. Ferdinand Maria von Bayern‎) (31 oktyabr 1636, Münhen, Bavariya kürfürstlüyü – 26 may 1679) — Bavariya kürfürstü. Atası ilk Bavariya kürfürstü Maksimilyan, anası isə Müqəddəs Roma imperatoru II Ferdinandın qızı Avstriyalı Mariya Annadır. == Mənbə == Dieter Albrecht: Maximilian I. von Bayern 1573–1651, München (Munich) 1998, ISBN 3-486-56334-3 Marek, Miroslav.
Yuxarı Bavariya
Yuxarı Bavariya Bavariya vilayətinin cənubunda yerləşən inzibati dairə. Münhen şəhəri Yuxarı Bavariyanın inzibati mərkəzidir. Əhali sıxlığı 241,77 insan/km²-dir.
Georq (Bavariya-Landsxut hersoqu)
Varlı Georq (alm. Georg der Reiche‎; 15 avqust 1455 – 1 dekabr 1503, İnqolştadt, Yuxarı Bavariya) Vittelsbax sülaləsindən Bavariya-Landsxutun sonuncu hersoqu idi. == Gəncliyi == O, 1455-ci ildə Burqhauzen qalasında doğulmuşdu, Bavariya-Landsxut hersoqu IX Lüdviq və Saksoniyalı Amaliyanın oğlu idi. Dövlət işlərində 13 yaşından iştirak etməyə başlamışdı. == Hakimiyyəti == 18 yanvar 1479-cu ildə 23 yaşında Georq atasının yerinə Bavariya-Landsxut hersoqu oldu. 1485-ci ildə ərazisini pozduqlarına görə Azad İmperiya şəhəri Nördlingeni mühasirəyə almış, mühasirəni götürmək üçün külli miqdarda xərac tələb etmişdi. Atası və babası kimi, Georqun məşhur sərvəti əsasən Kitzbüel və Reiçenhall ətrafındakı torpaqlarındakı mədənlərə əsaslanırdı. Hersoq, Burqhauzen qalasını daimi bir saraya çevirdi və İnqolştadt yeni qalanı demək olar ki, tamamilə yenidən qurdu. Georqun kansleri, daha sonra Passau yepiskopu olmuş, Altötting provostu Friedrix Mauerkirxer idi. 1485-ci ildə ölümündən sonra yerinə gələn Volfqanq Kolberger hersoqun ən mühüm məsləhətçisi oldu və onun köməyi ilə öz ərazisində Roma qanunlarını tətbiq etdi.
III Lüdviq (Bavariya kralı)
III Lüdviq (alm. Ludwig III‎) — Bavariya krallığının son monarxı. 7 yanvar 1845 – 18 oktyabr 1921-ci illərdə Bavariya kralı olmuşdur. Əvvəlcə Bavariya ordusunda leytenant kimi xidmət etmiş və Avstriya-Prussiya müharibəsi zamanı oberleytenant rütbəsini almışdı. 18 yaşında Bavariya qanunverici orqanının üzvü olmaqla siyasətə qədəm qoyub və seçki islahatlarını dəstəkləyərək siyasətin fəal iştirakçısı olub. Daha sonra o, 1912-ci ildən 1913-cü ilə qədər qəyyum və faktiki dövlət başçısı vəzifəsində çalışmış, xəstə olan əmisi oğlu Ottonun əvəzinə dövləti idarə etmişdir. Bavariya parlamenti ona bunu etməyə icazə verən qanunu qəbul etdikdən sonra Lüdviq Ottonu taxtdan saldı və taxta özü oturdu. O, I Dünya Müharibəsi zamanı Bavariyaya rəhbərlik edirdi. 1918-ci il Alman İnqilabından sonra Almaniya İmperiyası dağıldı və Veymar Respublikası yaradıldı. Bu inqilab nəticəsində Alman əyalətlərinin digər monarxiyaları ilə birlikdə Bavariya taxt-tacı ləğv edildi və Vittelsbaxların Bavariya üzərindəki 738 illik hakimiyyətinə son qoyuldu.
Luitpold (Bavariya qəyyumu)
Luitpold (alm. Luitpold Karl Joseph Wilhelm von Bayern‎) (12 mart 1821 - 12 dekabr 1912), qardaşı oğulları II Lüdviqin və Ottonun fəaliyyət göstərə bilməməsi səbəbindən 1886-1912-ci illərdə Bavariyanın faktiki hökmdarı idi. O, həmçinin son Bavariya kralı III Lüdviqin atasıdır. == İlk illəri == Luitpold 12 mart 1821-ci ildə Vürtsburqda, Bavariya kralı I Lüdviqin və onun həyat yoldaşı Sakse-Hildburqhausenli Terezanın üçüncü oğlu kimi anadan olub. O, Bavariya kralı II Maksimilian və Yunanıstan kralı Ottonun kiçik qardaşı idi. Luitpold həm Bavariya krallığının və həm də qardaşı Ottonun övladı olmadığı üçün Yunanıstan krallığının varisi idi. Lakin Yunan konstitusiyası Ottonun varisinin Yunan Pravoslav Kilsəsinə mənsub olmasını tələb edirdi. Otto 1862-ci ildə taxtdan salındı və yerinə Danimarka şahzadəsi Villhelm I Georq adı ilə kral təyin edildi. Otto 1867-ci ildə vəfat etdi və Luitpold ilə onun nəslini Ottonun iddiasının davamçıları olaraq buraxdı. Lakin Luitpold heç vaxt bu iddianı irəli sürmədi.
Luitpold (Bavariya şahzadəsi)
Luitpold (alm. Luitpold Karl Joseph Wilhelm von Bayern‎) (12 mart 1821 - 12 dekabr 1912), qardaşı oğulları II Lüdviqin və Ottonun fəaliyyət göstərə bilməməsi səbəbindən 1886-1912-ci illərdə Bavariyanın faktiki hökmdarı idi. O, həmçinin son Bavariya kralı III Lüdviqin atasıdır. == İlk illəri == Luitpold 12 mart 1821-ci ildə Vürtsburqda, Bavariya kralı I Lüdviqin və onun həyat yoldaşı Sakse-Hildburqhausenli Terezanın üçüncü oğlu kimi anadan olub. O, Bavariya kralı II Maksimilian və Yunanıstan kralı Ottonun kiçik qardaşı idi. Luitpold həm Bavariya krallığının və həm də qardaşı Ottonun övladı olmadığı üçün Yunanıstan krallığının varisi idi. Lakin Yunan konstitusiyası Ottonun varisinin Yunan Pravoslav Kilsəsinə mənsub olmasını tələb edirdi. Otto 1862-ci ildə taxtdan salındı və yerinə Danimarka şahzadəsi Villhelm I Georq adı ilə kral təyin edildi. Otto 1867-ci ildə vəfat etdi və Luitpold ilə onun nəslini Ottonun iddiasının davamçıları olaraq buraxdı. Lakin Luitpold heç vaxt bu iddianı irəli sürmədi.
Müstəqil Bavariya Dövləti
Bavariya (alm. Bayern; Freistaat Bayern‎ - Müstəqil Bavariya Dövləti ) - Almaniyanın cənub-şərqində yerləşən və ərazisinə görə ölkənin ən böyük vilayəti. Vilayətin tərkibinə yeddi inzibati dairə - əyalət Yuxarı Bavariya, Aşağı Bavariya, Yuxarı Pfalts, Yuxarı Frankoniya, Mərkəzi Frankoniya, Aşağı Frankoniya və Şvabiya daxildir. Vilayətin paytaxtı Münhen şəhəridir. Əhalisi üç əsas etnik tərkibdən: bavarlar, frankonlar və şvablardan ibarətdir. "Müstəqil Bavariya Dövləti" tarixi termini göstərir ki, Bavariya monarxiya əyaləti olmamışdan əvvəl respublika idi. Almaniyadakı ən böyük əyalət (ərazisinə görə) və onun on iki milyon əhalisi özlərinin VI əsrə gedib çıxan tarixləri ilə fəxr edirlər. Adət-ənənələrin gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsi olduğu buradan fərqli olaraq, Almaniyanın heç bir yerində ənənələr bu cür möhkəm saxlanılmayıb; insanlar rəngli ənənəvi paltarı hər il Münhendə keçirilən Oktoberfest festivalı kimi əsas xalq musiqisi festivallarından başqa, həm də gündəlik həyatda da geyinirlər. Bavariya özünün həm də mədəni və tarixi irsi, o cümlədən əzəmətli təbiət gözəllyinin cazibəsi ilə turistləri cəlb edir. Almaniyada ən hündür zirvə olan Zugspitze (2 962 metr) dağının yerləşdiyi Alp dağları - Çimsi və Köniqsi kimi heyrətamiz gölləri olan Alp yamacları, milli parkı olan Bavariya meşəsi, Frankonian Jura, Fiçtel təpələri, Steyqervald, Spessart və əyalət ətrafındakı digər mənzərəli yerlər istirahət, əyləncə və təbiətdən həzz almaq üçün turistlərə müqayisə olunmaz dərəcədə xoş imkanlar yaradır.
Otto (Bavariya kralı)
Otto (alm. Otto Wilhelm Luitpold Adalbert Waldemar‎; 27 aprel 1848[…], Münhen – 11 oktyabr 1916[…]) — 1886-cı ildən 1913-cü ilə qədər Bavariya kralı idi. Bununla belə, o, ağır ruhi xəstəliyə tutulduğu üçün heç vaxt fəal şəkildə hökmranlıq etməmişdir. Onun əmisi Luitpold və əmisi oğlu Lüdviq qəyyum kimi xidmət edirdilər. Lüdviq 1913-cü ildə, senatın ona bunu etməyə icazə verən qanunu qəbul etməsindən bir gün sonra onu taxtdan saldı və öz başına kral oldu. == Həyatı == Şahzadə Otto 27 aprel 1848-ci ildə Münhen iqamətgahında iki ay tez anadan olub. Valideynləri Bavariya kralı II Maksimilian və Prussiyalı Mariya idi. Əmisi, Yunanıstan kralı Otto onun xaç atası idi. Ottonun özündən başqa böyük qardaşı vəliəhd şahzadə Lüdviq var idi. Onlar uşaqlıqlarının çox hissəsini Hohenşvanqau qalasında qulluqçular və müəllimlərlə keçiriblər.
Yuxarı Bavariya hersoqluğu
Yuxarı Bavariya hersoqluğu (alm. Herzogtum Oberbayern‎) — Müqəddəs Roma İmperiyasının tərkib hissələrindən biri. 1255-ci ildə ilk Bavariya bölgüsündən 1340-cı ildə Bavariyanın yenidən birləşməsinə qədər və 1349-cu ildən ikinci Bavariya əyalət bölgüsündən 1363-cü ildəki hersoq Maynhardın ölümünə qədər mövcud olmuşdur. Bundan sonra əvvəlcə Aşağı Bavariya hersoqluğu Bavariya-Landsxuta, Yuxarı Bavariya isə Bavariya-Münhen və Bavariya-İnqolştadta bölündü. == Tarixi == Landsxut varislik müharibəsindən sonra Bavariyanın yenidən birləşməsinə qədər olan dövrdə müstəqil qismən hersoqluq kimi mövcud olan Bavariya-Münhen hersoqluğu, xüsusən də Bavariya-İnqolştadtın birləşməsindən sonra tez-tez Yuxarı Bavariya Hersoqluğu kimi xatırlanırdı. Yuxarı Bavariya hersoqluğu termini 1808-ci ilə qədər I Maksimilianın tapşırığı ilə qraf Maks İosif fon Monjela tərəfindən yenidən təşkil edilənə qədər Bavariya kürfürstlüyünün Münhen və Burqhauzen ərazisi üçün istifadə edildi. Daha sonra I Lüdviq tərəfindən "dövlətin ayrı-ayrı əsas hissələrinin adlarının qaytarılması" üçün 1837-ci ildən bəri Yuxarı Bavariya inzibati dairəsi yaradıldı. == Hersoqları == II Lüdviq (1255–1294) I Rudolf (1294–1317) IV Lüdviq (1294/1301–1340) V Lüdviq (1349–1361) VI Lüdviq (1349–1351) V Otto (1349–1351) Maynhard (1361–1363) == Mənbə == Max Spindler, Andreas Kraus (Hrsg.): . 2. Auflage.
Bavariyalı Anna Mariya
Bavariyalı Anna Mariya (21 mart 1551 - 29 aprel 1608) — Avstriya hersoqinası. Bavariyalı Anna Mariya (8 dekabr 1574 - 8 mart 1616) — Avstriya hersoqu II Ferdinandın xanımı, Avstriya hersoqinası. Bavariyalı Mariya Anna Viktoriya (28 noyabr 1660 - 20 aprel 1690) — Fransa kralı XIV Lüdovikin varisi Burbonlu Lüdovikin ilk xanımı, İspaniya kralı V Filippin anası.
Bavariyalı Anna Mariya (1551-1608)
Bavariyalı Anna Mariya (alm. Maria Anna von Bayern‎) (21 mart 1551, Münhen – 29 aprel 1608, Qras) — Avstriya hersoqinası. Atası Bavariya hersoqu V Albert, anası isə Müqəddəs Roma imperatoru I Ferdinandın qızı Avstriyalı Annadır. == Mənbə == Noubel, P., ed. (1877). Revue de l'Agenais [Review of the Agenais] (in French). Vol. 4. Société des sciences, lettres et arts d'Agen. p.
Bavariyalı Anna Mariya (1574-1616)
Bavariyalı Anna Mariya (alm. Maria Anna von Bayern‎) (18 dekabr 1574, Münhen – 8 mart 1616, Qras) — Avstriya hersoqu II Ferdinandın (sonradan Müqəddəs Roma imperatoru) xanımı, Avstriya hersoqinası. Atası Bavariya hersoqu V Uilyam, anası isə Danimarka kralı II Xristianın nəvəsi Renatadır. == Mənbə == Constantin von Wurzbach: Habsburg, Maria Anna von Bayern in: Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, vol 7, ed L. C. Zamarski, Vienna 1861, p. 23 Richard Reifenscheid: Die Habsburger in Lebensbildern.
Bavariyalı Mariya Anna Viktoriya
Mariya Anna Viktoriya (fr. Marie Anne Victoire de Bavière) (28 noyabr 1660, Münhen, Bavariya kürfürstlüyü – 20 aprel 1690, Versal sarayı) – Fransa kralı XIV Lüdovikin varisi Burbonlu Lüdovikin ilk xanımı, İspaniya kralı V Filippin anası. Atası Bavariya kürfürstü Ferdinand Mariya, anası isə Savoyyalı Henretta Adelayddır. == Mənbə == Bertière, Simone. (1998). Les Femmes du Roi-Soleil. Fallois.
Bavariyalı Qizela
Bavariyalı Qizela (mac. Bajor Gizella) və ya Müqəddəs Qizela (mac. Boldog Gizella; 980 və ya 985 – 7 may 1065 və ya 1033) — ilk Macarıstan kraliçası, I Stefanın həyat yoldaşı,Müqəddəs Roma imperatoru II Henrixin bacısı. Roma-Katolik kilsəsi tərəfindən beatifikasiya (şərəfləndirmə) olunmuşdur. == Həyatı == Qizela Bavariya hersoqu II Henrix ilə Burqundiyalı Qizelanın qızı idi. Qizela dindar bir insan kimi yetişdirilmişdi. 996-cı ildə I Stefan ilə ailə həyat quran Qizela Macarıstanın qərb siyasətində önəmli rol oynamışdır. Stefan və Qizelanın toyu Macarıstan tarixində dönüş nöqtəsi olmuşdur. Kraliça Qizela Macarıstanda xristian dinin və Qərb mədəniyyətinin yayılmasında da pay sahibi olmuşdur. 1038-ci ildə kral I Stefanın vəfat edir.
III Maksimilyan Jozef (Bavariya kürfürstü)
III Maksimilyan Jozef (alm. Maximilian III. Joseph von Bayern‎) (28 mart 1727[…], Münhen, Bavariya kürfürstlüyü – 30 dekabr 1777[…], Münhen, Bavariya kürfürstlüyü) — Bavariya kürfürstü. Atası Bavariya kürfürstü və Müqəddəs Roma imperatoru VII Karl, anası isə Müqəddəs Roma imperatoru I Jozefin qızı Avstriyalı Mariya Amaliyadır. == Mənbə == Paul Bernard. Joseph II and Bavaria: Two Eighteenth Century Attempts at German Unification. Hague: Martin Nijoff, 1965, p.
Archaeopteryx bavarica
Arxeopteriks (lat. Archaeopteryx) — heyvanlar aləminin xordalılar tipinin quşlar sinfinin arxeopterikskimilər dəstəsinin arxeopterikslər fəsiləsinə aid heyvan cinsi. Paleontoloqlar Peruda pelagornithidae fəsiləsinə aid quşun qalıqlarını aşkar ediblər. Mütəxəssislər onun yaşinin 10 milyon il olduğunu müəyyənləşdiriblər. Qeyd edək ki, alimlərin arxeopteriks adlandırdığı ilk quş 150 mln il əvvələ aid edilir. Peru Təbiət Tarixi Muzeyinin əməkdaşı Mario Urbinin dediyinə görə, bu quşun qanadlarının açıq vəziyyətdə ölçüsü 6 metrə çatırmış. Əsasən okean balıqlarıyla qıdalanan bu canlı növü Yerdə 50 mln il əvvəl peyda olub və təqribən, 2,5 mln il əvvəl nəsli kəsilib. Onların məhvinə iqlim dəyişiklikləri səbəb olub: rütubətli və isti iqlimdə yaşamağa vərdiş etdikləri üçün quru və soyuq iqlimin gəlişi onların axırına çıxıb. Alimlər quşun anatomik quruluşunda bir neçə xüsusi əlamətin olduğunu deyirlər. Onun dimdiyinin uc hissəsində ovu yaxşı tutmağa kömək edən iti dişləri olub.
Quercus bavarica
Yay palıdı, pulcuqlu palıd (lat. Quercus robur) - palıd cinsinə aid bitki növü. == Sinonim == Quercus abbreviata Vuk. Quercus accessiva Gand. [Invalid] Quercus accomodata Gand. [Invalid] Quercus acutiloba Borbás Quercus aesculus Boiss. Quercus aestivalis Steven Quercus afghanistanensis K.Koch Quercus alligata Gand. [Invalid] Quercus altissima Petz. & G.Kirchn. Quercus amoenifolia Gand.
Bageriya
Baqeriya (it. Bagheria; Siciliya ləhcəsi: Baarìa) – İtaliyanın cənubundakı Siciliya adasındakı Siciliya Muxtar Bölgəsində, Palermo əyalətinə bağlı inzibati mərkəz Palermodan 15 km uzaqlıqda yerləşən bir şəhər.
Baktriya
Baktriya (Farsca: باخت Baxtər) ya da Toxaristan, Hindukuş dağları (هندوکش) və Amu Dərya çayı ərazisində yerləşən, mərkəzi bugünkü Bəlx şəhəri olan o dönəmki adı ilə Baktra / Bəlxika / Baxdi olan, Əfqanıstan sərhədləri içindəki antik bir ölkədir. == Tarixi == Makedoniyalı İsgəndərə qarşı Orta Asiya xalqlarının makedoniyalılara qarşı mübarizəsinə soqdinalı Spitamen başçılıq edirdi. Bu mübarizədə soqdanalılar, saklar, massagetlər, dahlar və s. xalqlar iştirak edirdilər. Baktriya, Soqdiana və başqa ərazilərdəki hərbi əməliyyatlar zamanı makedoniyalılar yerli əhalidən 120 min nəfərdən yuxarı adam qırmış, xeyli hisəsini qula çevirmiş, köçəri tayfalar isə daha uzaqlara köç etməli olmuşdular. Spitamen e.ə. 329-328-ci illərdə İsgəndərə böyük zərbə vursa da, son nəticədə məğlub olmuş və şərqdəki köçəri tayfalara üz tutmuşdu. Onlar isə İsgəndərin hərbi əməliyyatları davam etdirəcəyindən ehtiyat edərək Spitameni öldürmüş, kəsilmiş başını isə İsgəndərə göndərmişdilər. Lakin üsyanların yatırılması mümkün olmamışdı. Belə ki,Spitamen öldürüldükdən sonra xalq hərəkatına Oksiart, Xorien və başqaları rəhbərlik etmişdilər.
Balkariya
Balkariya - Balkarların Mərkəzi Qafqaz dağları və vadilərində yaşadığı tarixi əyaələt və müasir dövrdə Rusiya Federasiyasının tərkibində olan Kabardin-Balkar Muxtar Respublikasının cənubi və qərbi hissələrini əhatə edən ərazidir. Şimali Qafqazın Terek çayının mənsəbinə aid olan Baksan, Malka, Çexem və Çerek çayları Balkariyadan keçir. Şimali Qafqazın bütün beşminlikləri (yüksəkliyi 5000 metrdən yüksək olan zirvələr) Balkariyada yerləşir. Bunlar sırası ilə Elbrus (balkarlar bu dağa Mingi-Tau deyirlər), Dıx-tau, Koşan-tau, Cəngi-tau və digər zirvələrdir. Qafqazın ən böyük buzlaqları Azau, Teraskol, İtkolŞ Çeget və 12 kilometr uzunluğunda olan Bezengi divarı (Qafqaz silsiləsinin ən yüksək hissəsi) də Balkariyada yerləşir. == Xarici keçidlər == Balkariya. Tarixi məqalə. Balkariya və Kabarda arasında olan torpaq mübahisələrinin tarixinə dair məqalə Arxivləşdirilib 2008-06-28 at the Wayback Machine Tarix.
Baqeriya
Baqeriya (it. Bagheria; Siciliya ləhcəsi: Baarìa) – İtaliyanın cənubundakı Siciliya adasındakı Siciliya Muxtar Bölgəsində, Palermo əyalətinə bağlı inzibati mərkəz Palermodan 15 km uzaqlıqda yerləşən bir şəhər.
Barbariya
Azaniya (q.yun. Ἀζανία) və ya Barbariya (q.yun. Βαρβαρία) — qədim coğrafiyaşünaslıqda Şərqi Afrikada, Hind okeanı sahilində, Somalidəki Aromat burnundan (Qvardafuy) Tanzaniyadakı Rapta burnuna (lat. Raptum) qədər uzanan vilayət. Azaniya körfəzi yunanlar tərəfindən Barbariya körfəzi (q.yun. Βαρβαρικός κόλπος, lat. Sinus Barbaricus), romalılar tərəfindən isə Azaniya dənizi (lat. Mare Azanium) adlandırılırdı Azaniyaya Muxadan zeytun yağı və büxur, Avropadan isə dəmir, şüşə, buğda və şərab idxal olunurdu. Azaniyadan xaricə fil sümüyü, kərgədan buynuzu, tısbağa sümüyü və hindqozu ixrac olunurdu. Azaniyanın əsas ticarət şəhəri Rufici çayının mənsəbində yerləşən Rapta idi.
Batareya
Batareya — elektrokimyəvi enerji yığıcısı və çevricisidir. Yükləmə zamanı saxlanılmış kimyəvi enerji elektrokimyəvi redoksreaksiyası əsasında elektrik enerjisinə çevrilir. Bu yolla əldə edilən elektrik enerjisi elektrik şəbəkəsindən asılı olmayaraq istənilən yerdə tətbiq oluna bilər. Yüklənə bilməyən batareyalarda reaksiyaları əksinə aparmaq mümkün deyil. Bir neçə dəfə yüklənə bilən batareyalarda (akkumlyatirlar) isə reaksiyalar həm də əksinə aparıla bilər. Beləliklə kimyəvi və elektrik enerjilərini bir-birinə çevirmək dəfələrlə mümkün olur. Bataerya anlayışı bir neçə qalvanik hücrələrin birlikdə işləməsini təsvir edir. Tətbiq sahəsindən asılı oaraq batareyalar müxtəlif gücə, cərəyan şiddətinə, gərginliyə malik olurlar. Batareya ilk dəfə olaraq XVIII əsrdə italyan fiziki Alessandro Volt tərəfindən ixtira edilmişdir. Elektrik keçiriciliyi üçün kifayət qədər ionları olan demək olar ki, hər hansı bir maye və ya nəm obyekt hüceyrə üçün elektrolit rolunu oynaya bilər.
Bataviya
Bataviya — ABŞ-nin Nyu-York ştatında yerləşən şəhər. 2020-ci ilin statistikalarına əsasən şəhərin əhalisi 15600 nəfərdir. == Ərazi == ABŞ Siyahıyaalma Bürosunun verdiyi məlumata əsasən şəhərin ümumi sahəsi 13,6 km²-dir. Ərazinin 13,4 km² hissəsi quru, 0.2 km² hissəsi isə sudur. == Əhali == 2000-ci ilin statistikalarına əsasən şəhərdə 16256 şəxs, 6457 ev və 3867 ailə vardır. Əhalinin tərkibi 90,23% ilə ağdərililərdən, 5,43% ilə qaradərililər və yaxud afroamerikalılardan, 0,48% ilə yerli amerikalılardan, 0,87% ilə asiyalılardan, 0,02% ilə Sakit okean adalılarından, 1,06% ilə digər etnik qruplardan ibarətdir.
Samariya
Samariya (ivrit. שומרון Shomron; qədim yunan. Σαμάρεια; ərəb. السامرة as-Samira) Yəhudi dinində deyilir ki, qədim Fələstin ərazisində Samariya adlı bir şəhər olub və iki yüz il paytaxt kimi tanınan bu şəhər Suriya padşahı tərəfindən alınmış və dağıdılmışdır. == Populyar mədəniyyətdə yeri == Əfsanəyə görə Samariya şəhər sakinlərindən biri yolda quldurlar tərəfindən soyulub hər şeyi əlindən alınmış, bir səyyaha kömək etmiş və onun yaralarını sarmışdır. Bu əfsanəyə əsasən, Samariya sakinləri, ümumiyyətlə, xeyirxahlıq və şəfqət simvolu kimi məşhurlaşmışlar, bir sıra Avropa ölkələrində xeyriyyə, şəfqət cəmiyyətlərinə "Samariyalılar" adı verilirdi. (Almaniyada belə cəmiyyət XIX əsrin ikinci yarısında da mövcud idi). Yurdsuzlar evinin və xeyriyyə, şəfqət cəmiyyətlərinin möhürlərində başqasına yardım göstərən samariyalının silueti bir simvol kimi həkk olunurdu və bu bir ənənəyə çevrilmişdi.
Bavaric
Bavaric — Baricah dəniz gəmilərinə görə Bavaric adlandırılan, Qucaratdan olan, Hindistan və Çinə səfər edən ərəb gəmilərini təqib edən Sind dəniz quldurları. == Haqqındɑ == VIII əsrin sonu və IX əsrin bir neçə onilliyi ərzində Oman sahilləri də Bavariclər tərəfindən hücumlara məruz qalırdı. Bu hücumların qarşısı İmam Həsən ibn Abdulla (809-823) tərəfindən dəf edilmişdi. Bir neçə il sonra isə İmam Muhənnə ibn Cəfər bu cür hücumların qarşısını almaq üçün 300 nəfərlik donanmaya malik olduğunu qeyd edir.X əsrin sonu XI əsrdə hind dəniz quldurları daha çox tanınmağa başladılar. Ərəb coğrafiyaçısı və səyyahı Əbu İshaq İbrahim ibn Məhəmməd əl–Farisi əl-İstəxri (850—934), X əsr ərəb coğrafiyaşünas-səyyahı Əbu-l-Qasim ibn Havqəl ən-Nisibi Qətər barədə Qətəriyyə formasında məlumat verir. Onun sözlərinə görə, Qətəriyyədə Sokotra və Qırmızı dənizə yaxın adaların sakinləri məskunlaşmışdı. Bu ərazi Bavaric adlanan hind dəniz quldurlarını tez-tez ziyarət etdiyi məntəqələrdən biri idi. Baricah dəniz gəmiləri cəmdə Bavaric mənasını ifadə edir. Bunu Sir Elliot da təsdiq edir. Onu da sözlərinə görə, Bavaic ərəb sözü olub, sözün kökü ərəb dilində Barica sözündəndir və böyük hərbi gəmi mənasını verir.Ensiklopediyaçı alim və mütəfəkkir Əl-Biruni yazır ki, Bavaricin əsası Kaç və Somnatda qoyulmuşdu.Samma sülaləsi dövründə İslamı qəbul ediblər.
Tavriya
Tavriya (Yunanca: Ταυρίς, Ταυρίδα, Latınca: Taurica) — digər adlarıyla Tauris, Taurida, Tauric Chersonese, Chersonesus Tauris, antik çağda Kırımın adıdır.