Lüğətlərdə axtarış.

Axtarışın nəticələri

  • КАЛЕВАТЬ

    несов. xüs. fiqurlu rəndə ilə rəndələmək

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • калевать

    -люю, -люешь; калёванный; -ван, -а, -о; нсв. что проф. 1) Выстрагивать что-л. особым рубанком - калёвкой. 2) Обрабатывать на калёвочном станке.

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • КИЛЕВАТЬ

    несов. dəniz. gəmini təmir üçün əymək

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • KALAVAT

    (Meğri) ağacları qırılıb əkin sahəsinə çevrilmiş tala

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti.
  • КЛЕВАТЬ

    ...dənləmək; куры клюют корм toyuqlar yemi dənləyirlər; 2. dimdikləmək; клевать друг друга bir-birini dimdikləmək (quşlar haqqında); 3. tilova gəlmək; р

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • клевать

    ...клюнуть, клёв 1) а) что Есть, хватая пищу клювом (о птицах) Клевать зерно, крошки хлеба. б) отт. кого (что) Ударять клювом. * Лебедь около плывёт, Зл

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • КЛЕВАТЬ

    ...тIуьн; кIуф ягъун (ничхирди). 2. рапунал атун (балугъ, кIезри). ♦ клевать носом ацукьай чкадал ахвариз фин, саждадиз фин.

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • KƏLƏMAT

    ə. «kəlmə» c. kəlmələr

    Tam oxu »
    Klassik Azərbaycan ədəbiyyatında işlənən ərəb və fars sözləri lüğəti
  • КАШЕВАР

    ашпаз, хуьрекар ийидайди (кьушундин частара ва я рабочийрин артелда)

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • KİLOVAT

    i. kilowatt

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-ingiliscə lüğət
  • KƏLƏMAT

    сущ. устар. речь, слова

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • KİLOVAT

    ...измерения мощности электрического тока, равная 1000 ватт). On milyon kilovat elektrik enerjisi 10 миллионов киловатт электроэнергии

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • KULAVAT

    I (Meğri) bax kolavat II (Meğri) tonqal. – Çuban payız gecəsində uturey kulavatın qırağında, canı homaş <umac> kimi uley

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti.
  • KOLAVAT

    ...çürəx’li yer yoxdu Əldərə kəfşənində (Meğri). – Kolu qırılmış yerə kolavat de:lir (Füzuli)

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti.
  • КОЧЕВАТЬ

    несов. 1. куьч хьун. 2. куьчери гьалда (санай саниз куьч жез яшамиш хьун. 3. пер. гьарна къекъуьн

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • КОЛЬЦЕВАТЬ

    несов. 1. ттаран тандиз элкъвена смола ягъун (зиянкар гьашаратар акьах тавун патал). 2. уьнуьг акалун (къушарин кIвачерихъ ва балугърин ттумарихъ, абу

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • КОЛЕБАТЬ

    несов. 1. юзурун; галтадун. 2. зурзурун. 3. пер. шаклу авун, шакуник кутун. 4. пер. рикIе шак ттун, шаклувиле ттун, кьве рикIин авун

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • KOLAVAT

    сущ. диал. выжженное поле для посева ◊ kolavat kösovünə dönmək исхудать, истощать от тяжелой, изнурительной работы

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • КАЛЕЧИТЬ

    несов. 1. шикеста авун, набут авун. 2. пер. чIурун; эйбежер авун

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • КАЗЕМАТ

    1. къазамат, дустагъхана. 2. бетондикай раснавай далда (тупунин гуьлледикай, цавай ягъуникай хуьн патал)

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • КОЛЬЦЕВАТЬ

    halqalamaq, halqa keçirmək

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • КОЛЕБАТЬ

    1. Tərpətmək, əsdirmək, titrətmək; 2. Sarsıtmaq

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • KİLOVAT

    киловатт

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • KOLAVAT

    ...üçün kol-kosu yandırılıb təmizlənmiş yer. Kolavat yerin taxılı yaxşı olar. ◊ Kolavat kösövünə dönmək dan. – çox işləməkdən, əziyyət çəkməkdən arıqlam

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • KİLOVÁT

    [fr. kilo və ing. xüs. is.-dən] fiz. 1000 vata bərabər olan elektrik cərəyanının güc vahidi

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • KƏLƏMAT

    [ər. kəlimat – “kəlmə” söz cəmi] Kəlmələr, sözlər. Oxunur məclisdə xoş kələmatı; Ox kimi bağrını dələr, ağlarsan

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • ШАЛЕВАТЬ

    ШАЛЕВАТЬ, ШЕЛЕВАТЬ несов. dülg. taxtalamaq, üzünə taxta vurmaq.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • малевать

    ...рисовать красками плохо, неумело или безвкусно. Малевать портрет. Малевать красками.

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • шалевать

    -люю, -люешь; шалёванный; -ван, -а, -о; нсв. см. тж. шалеваться что спец. обивать, обшивать тёсом, шалёвкой 2)

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • МАЛЕВАТЬ

    несов. разг. суьрет (суьретар) чIугун, шикил (шикилар) чIугун; усалдиз суьрет чIугун

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • МАЛЕВАТЬ

    несов. dan. 1. rəngləmək, rəng çəkmək, naxış çəkmək; 2. qabiliyyətsiz çəkmək (şəkli)

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • КАЛЕВАТЬСЯ

    несов. xüs. fiqurlu rəndə ilə rəndələnmək

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • клёв

    см. клевать 3); -а; м. Хороший клёв. Сегодня клёва не было.

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • шкеста

    калека : шкеста авун - калечить (кого-что-л.); шкеста хьун - калечиться.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-rusca lüğət
  • HALAVAT

    I halavat eləməg: (Salyan) qızışdırmaq. – Səni halavat eliyib salıblar mənim canıma II halavat eləməg: (Bakı) narahat olmaq, nigaran qalmaq. – Əşi, ha

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin dialektoloji lüğəti.
  • МАЛОВАТ

    разг. в знач. сказ. жизви гъвечIи я

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • БАЛОВАТЬ

    1. Əzizləmək, ərköyün böyütmək, nazlamaq, korlamaq, azdırmaq; 2. Yol kəsmək, soyğunluq etmək

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • ЖАЛОВАТЬ

    1. Bağışlamaq, ənam vermək, təltif etmək; 2. Qiymət vermək, fikir vermək, hörmət etmək; 3. Gəlmək, buyurmaq, təşrif gətirmək

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • ФАЛЬЦЕВАТЬ

    bükmək

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • БАЛОВАТЬ

    несов. наздалди хуьн, эркиндиз хуьн; харуз хуьн; кефи хан тийиз хуьн; кстахдаказ вердишрун

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • ЖАЛОВАТЬ

    несов. уст. 1. пишкешун, багъишун. 2. хатур авун, гьуьрметун. 3. атун

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • НАВЕВАТЬ

    несов. гъун (мес. тару серинвал)

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • ФАЛЬЦЕВАТЬ

    несов. фальцовка авун (басмадай акъудай табагъ чарар ктабдин чарарии кIалубда тайин къайдадалди кьвечIилариз кIватIун)

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • НАДЕВАТЬ

    несов., см. надеть

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • НАЛЕГАТЬ

    несов. 1. гьалтун. 2. къаткун; ацукьун (мес. парталдин къатар, сад-садал). 3. пер. алахъун, кIевиз гуьгъуьна гьатун, жафа чIугун

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • НАЛЕЗАТЬ

    несов., см. налезть

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • НАЛЕТАТЬ

    несов., см. налететь

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • БАЛИВАТЬ

    БАЛИВАТЬ I многокр. bax болеть I. БАЛИВАТЬ II многокр. bax болеть II.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • НАПЕВАТЬ

    несов. 1. лугьун, ягъун (аста, явашдиз мани). 2. см. напеть

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • НАПЛЕВАТЬ

    1. тфу (тфуяр; цуькIуьм, цуькIуьмар) вигьин. 2. тфу гун, куьс гун. 3. пер. фикир тагун, къайгъу тахьун, гьисаба такьун

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • ОКОЛЕВАТЬ

    несов., см. околеть

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • НАЛИВАТЬ

    несов., см. налить

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • КОЛЬЦЕВАТЬ

    сов. и несов. halqalamaq, halqa keçirmək (bax кольцевание)

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • КЪАЛПВАЛ

    1. qəlplik, saxtalıq; 2. saxta hal, saxta hərəkət; riyakarlıq.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-azərbaycanca lüğəti
  • КЬАЛУВАЛ

    n. turbidity, muddiness; feculence.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-ingliscə lüğəti
  • КАЗЕМАТ

    м 1. köhn. qazamat, dustaqxana, həbsxana; 2. kazemat, qalaça (qalalarda, hərbi gəmilərdə top, pulemvot və s. üçün sipərlənmiş yer).

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • КАЛЁВКА

    ж xüs. 1. fiqurlu rəndə; 2. fiqurlu rəndə ilə rəndələ(n)mə

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • КАЛЕЧИТЬ

    несов. 1. şikəst etmək; 2. məc. pozmaq, xarab etmək, korlamaq

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • КАЛИФАТ

    bax халифат

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • КАЛЯКАТЬ

    несов. dan. laqqırtı vurmaq, çənə vurmaq

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • КАШЕВАР

    м aşpaz (qoşun hissəsində və ya fəhlə artelində)

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • КОЛЕБАТЬ

    несов. 1. tərpənmək, titrətmək, əsdirmək; колебать столб dirəyi tərpətmək; колебать дерево ağacı əsdirmək; 2. məc. sarsıtmaq; колебать авторитет nüfuz

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • КОЧЕВАТЬ

    несов. 1. köçmək; köçərilik etmək; köçəri həyat sürmək; 2. tez-tez yerini dəyişmək; 3. məc. səyahət etmək, gəzmək

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • kilovat

    is. kilowatt m

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-fransızca lüğət
  • КЪАЛПВАЛ

    ...литературада а дяведиз бахшнавай эсеррни авач. И фикирдин къалпвал ва ада «хъсанвилин» эвез чаз эдебдин зиян гайиди гила виридаз ашкара я. Р. Гьай

    Tam oxu »
    Ləzgi dilinin izahlı lüğəti
  • КЬИЛЕВАЗ

    ...атай кардиз лайих яз' манадин ибара. - Алукьна гъил ханалда! - Кьилеваз! Масадбуруз писвал тавурай. Р.

    Tam oxu »
    Ləzgi dilinin izahlı lüğəti
  • КЬИЛЕВАЗ

    ...ТӀуьнар куьтягь хьайила, туьрквер, Семен балкӀандал алай паша кьилеваз, хъфена. А. И. Самур. Шамсудин кьилеваз гьазурда ажайиб документар. Н. Ибра

    Tam oxu »
    Ləzgi dilinin izahlı lüğəti
  • къалпвал

    фальшивость, поддельность.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-rusca lüğət
  • къасават

    см. гъазават.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-rusca lüğət
  • кьалувал

    1. мутность. 2. муть, грязь.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-rusca lüğət
  • КЪАЛПВАЛ

    n. fabrication, fake, forgery.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-ingliscə lüğəti
  • КЪАЛПВАЛ

    n. fabrication, fake, forgery.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-ingliscə lüğəti
  • КЬАЛУВАЛ

    n. turbidity, muddiness; feculence.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-ingliscə lüğəti
  • БАЛОВАТЬ

    несов. 1. əzizləmək, ərköyün böyütmək, nazlamaq, korlamaq, azdırmaq; 2. məh. yol kəsmək, soyğunçuluq etmək; 3

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • калёвка

    -и; мн. род. - -вок, дат. - -вкам; ж.; проф. см. тж. калёвочный 1) к калевать 2) Столярный инструмент - рубанок для выстрагивания досок и планок с фиг

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
OBASTAN VİKİ
Balavat
Balavat – qədimdə İmqur-Ellil adlı Aşşur şəhəri olmuşdur. Hal-hazırda İraq da Dəclə çayının sol sahilində kənddir. Balavatda üzərində III Salmanasarın e.ə.859–848 illərdəki hərbi yürüşləri təsvir olunmuş bürünc məbəd qapıları ("Balavat qapıları") tapılmışdır. == İstinadlar == Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). 3-cü cild: Babilistan – Bəzirxana (25 000 nüs.). Bakı: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi. 2011. səh. 113. ISBN 978-9952-441-07-9.
Kalevala
"Kalevala" — 50 runa mahnısından ibarət karel-fin poetik eposu. Runa əksəriyyəti Kareliyada yazılan xalq epik mahnılarıdır, onalr "Kalevala"nın əsasını təşkil edirlər. Başlanğıc folklor materialının işlənməsini fin dilşünası və həkimi Elias Lönnrot (1802–1884) həyata keçirmişdir. Alim ayrı-ayrı xalq epik mahnılarını süjetlə əlaqələndirdi, bu mahnıların variantları arasında seçmə etdi, bəzi hissələrini düzəltdi. İşləmə Lönnrot tərəfindən iki dəfə həyata keçirildi, belə ki 1835-ci ildə "Kalevala"nın ilk nəşri işıq üzü gördü, 1849-cu ildə isə ikincisi nəşr olundu. == İstinadlar == == Ədəbiyyat == "Калевала" — памятник мировой культуры: Библиографический указатель. / Сост. Н. Прушинская. Вс. ст.
Salavat
Salavat (İslam) — Salavat (dağ) — Salavat dağı — Salavat şəhəri — Salavat mağarası — Salavat aşırımı-1 — Baş Qafqaz silsiləsində, Şəki rayonu ilə Dağıstanın sərhədində yerləşir. Hündürlüyü 2816 m. Salavat aşırımı-2 — Baş Qafqaz silsiləsində, Qəbələ və Quba rayonları sərhədində yerləşir.
Kalavan
Əmirxeyir (1991-ci ildən Kalavan) — Qaraqoyunlu mahalında kənd. İndiki adı Kalavan.İrəvan xanlığının Göycə mahalında kənd adı == Haqqında == Əmirxeyir (1991-ci ildən Kalavan) Ermənistan SSR-in Krasnoselsk (Mixaylovka – Çəmbərək) rayonunda, rayon mərkəzindən 33 km şimal-qərbdə azərbaycanlılar yaşamış kənd. Bəriabad kəndi ilə birləşdirilmişdir. 1873-cü ildə 161, 1926-cı ildə 216, 1931-ci ildə 250, 1959-cu ildə 342, 1970-ci ildə 712 nəfər azərbaycanlı əhalisi olmuşdur. 1988-ci ilin faciəli olayları zamanı azərbaycanlıların hamısı qovulmuşlar. == Əhalisi == 1988-ci ildə ancaq kənddə yaşayanları nəzərə alsaq, cəmi 300 ailədən ibarət olan Salah və Əmirxeyir kəndlərində doğulmuş olan 11 elmlər doktoru, 29 elmlər namizədi var idi. Bu rəqəm hər 7–8 ailəyə bir alim düşdüyünü göstərir. Bu, çox yerlərdə rast gəlinməyən, kifayət qədər yüksək göstərici idi. 1988-ci ildə kəndin əhalisi Azərbaycana qovulmuşdur. == Toponimi == Kəndin adı Əmir şəxs adından və türk dillərində kair "vadinin suvarılan hissəsi" sözlərindən ibarətdir.
Kalema
Kaleya
Kaleya (lat. Calea) — astraçiçəklilər sırasının mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinə aid bitki cinsi. == Sinonim == Aschenbornia S.Schauer Brasilia G.M.Barroso Geissopappus Benth. Mocinna Lag.
Maleva
Maleva - bambuk bitkisindən hazırlanan quru yeməklər siyahısına daxildir. Bambuk ağacı Elgon dağı ətrafında Uqandanın şərqində təbii sürətdə bitir. == Mənşəyi == Maleva Şərqi Uqandanın Buqisi regionunda ilk dəfə hazırlanmağa başladı. Yeməyəin original variantına fıstıq və Hind küncütü əlavə edilir. Bugisu regionunda əsasən bu yeməyi toy və ziyafətlərdə verilir. == İnqredientlər == Maleva Su Duz Fıstıq şirniyyatı == Hazırlanması == Maleva hazırlanmaq üçün təmiz su qaynadılır, onun üzərinə balaca və orta vəziyyətdə yarpaqlar doğranmış yarpaqlar əlavə edilir. Qaynanmış suya duzda əlavə olunur. Malevanın sousuna Maniok, matoka, şirin kartof, düyü və s. qatılır.
Kalva
Kalva — Azərbaycan Respublikasının Ağsu rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd. Kalva Ağsu rayonunun eyniadlı inzibati ərazi vahidində kənd. Niyaldağ silsiləsinin ətəyindədir. Qədim türk kökənli kəndidir. Kəndin adı türkcəmizdəki "kalafa" sözündəndir ki, ("kalafa" sözündəki "kala" dilimizdəki "çala" sözüdür) bu da "çala, çökək, dərə yer" anlamındadır. Qədim Kalva dərəyaxasında yerləşdiyinə görə kəndə bu ad verilib. Kəndin adı haqqında bir çox rəvayətlər mövcuddur. Ümumiyyətlə, kəndə qıraqdan baxanda onun coğrafi mövqeyinə görə çalada, çökəkdə yerləşdiyi aydınca görünür. == Tarixi == Bəzi məlumatlara görə Kalvanın ən azı 8–10 əsrlik tarixi var. Belə ki, əvvəllər Şamaxı rayonunun tərkibində olmuş Kalva kəndində hələ xanlıqlar, bəyliklər dövründə yaşayış olub.
Aleksandr Kalvert
Aleksandr Kalvert (ing. Alexander Calvert) — Kanadalı aktyor. == Karyera == O, Nikledon, Əsgər, Mənim kimi gombul və Ölü zona kimi bir sıra film və teleseriallarda çəkilib. Məktəbdən qaçmaq-da cavan Castin rolunu ifa etdikdən sonra Ceki geri qaytatmaq filmində baş rola çəkildi. O həmçinin Best Buy, Kohl's, Road Runner, General Mills və Mattel üçün reklam çrxlarında da çəkilib. 17 iyul 2015-ci ildə Kalvertin CW-nun Ox serialının 4-cü mövsümündə Lonni Maçin rolunu oynayacağı bildirildi. Bundan başqa CW-nun digər serialı olan Fövqəltəbii-də Lusiferin oğlu rolu olan əsas rola çəkildi.
Proletina Kalçeva
Proletina Kalçeva (11 dekabr 1979) — Bolqarıstanı təmsil edən bədii gimnast. == Karyerası == Proletina Kalçeva Bolqarıstanı 2000-ci ildə Sidney şəhərində baş tutan XXVII Yay Olimpiya Oyunlarında təmsil edib və qrup turnirində 7-ci pillənin sahibi olub.
Salavat (Meşkinşəhr)
Salavat (fars. صلوات‎) — İranın Ərdəbil ostanının Meşkinşəhr şəhristanı ərazisinə daxil olan kənd. == Əhalisi == Kənddə 2006-cı il siyahıya alınmaya görə 970 nəfər yaşayır (200 ailə).
Salavat (dağ)
Salavat dağı — Baş Qafqaz silsiləsinin şərqində yerləşən zirvə. Dağ Azərbaycan ilə Rusiya (Dağıstan) arasında sərhəddə yerləşir. == Təsviri == Dağ 3642 metr hüündürlüyə malikdir. Burada yerləşən Salavat aşırımından (2829 m) Hərbi-Axtı yolu keçir. == Mənbə == Салават, гора // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Salavat (İslam)
Salavat — İslamda Həzrəti Peyğəmbər, onun ailəsi, bəzən də Əshabı üçün edilən dua. Ərəbcəsi belədir: (صلی الله علیه و آله و سلم). Tərcüməsi isə belədir: Allah Muhəmməd və ailəsinə salavat və salam göndərsin. Bu dua adətən islam peyğəmbəri Məhəmməd peyğəmbərin (s) adından sonra işlənir və onun özünə və Əhli-beytinə (ə) salavat, salam və dua olaraq deyilir. == Salavatın variantları == 1. Sallallahu aleyhi və alihi və səlləm 2. Əleyhissalam 3. Aleyhi-s-salatu vəs-salam 4. Sallallahu aleyhi və səlləm 5. Əssalatu vә-s-salamu alә Muhammәdin vә alә alihi vә әshabihi әcmәin == Salavatın qısa yazılması == 1.
Salavat (şəhər)
Salavat — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Başqırdıstan Respublikasına daxildir
Salavat Fatxetdinov
Salavat Fatxetdinov (tatar. Салават Зәки улы Фәтхетдинов; 10 yanvar 1960, Aksayet[d], Başqırd MSSR) — müğənni, Tatarıstanın xalq artisti, Rusiyanın əməkdar artisti, Başqırdıstan Respublikasının xalq artisti, avtoidmanında beynəlxalq idman ustası, Tatarıstan Respublikası ağırlıq qaldırma federasiyasının prezidenti, Rusiya uşaq fondunun Tatarıstan filialının direktoru, Ulyanovsk vilayətinin əməkdar mədəniyyət işçisi (2010), Kazan Dövlət Mədəniyyət İnstitutunun professoru. == Bioqrafiyası == Salavat Fatxetdinov 10 yanvar 1960-cı ildə SSRİ, Başqırdıstan MSSR-nın Təteşle rayonunun Aksayet kəndində anadan olmuşdur. Milliyyətcə - tatardır. Orta təhsil aldıqdan sonra Sterlitamak mədəni maarif məktəbində oxuur. 1977-1979-cu illərdə Təleşe rayonunun İlmetovo kəndindəki kənd Mədəniyyət Evinin direktoru vəzifəsində çalışmışdır. 1979-1981-ci illərdə Sovet Ordusunda xidmət etmişdir. 1981-1989-cu illərdə Aksayet Musiqi Klubları Sisteminin direktoru vəzifəsində çalışıb. Klubda bir neçə il çalışdıqdan sonra Salavat 1989-cu ildə məzun olduğu Kazan Mədəniyyət İnstitutunun rejissorluq şöbəsinə daxil olur. 1989-2000-ci illərdə Yar Çallı şəhərində yaşayır.
Salavat Kusimov
Salavat Kusimov (8 mart 1942, Kirovabad) — Ufa Dövlət Aviasiya Texniki Universitetinin prezidenti, UDATU rektoru (1992–2003), Başqırdıstan Respublikası Qurultayının deputatı (2003-2008), rus alim, texniki elmlər doktoru, professor. == Bioqrafiyası == İkinci Dünya müharibəsi qəhrəmanı general Tahir Qasımovun oğludur. === Təhsil və fəaliyyət === Moskva Energetika Universitetinin mühəndis elektrik fakültəsini bitirmişdir (1965). Elmlər namizəti (1971) və professordur (1991). Sovet İttifaqı ixtiraçı müəllifi (1985), Başqırdıstan Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü (1998), Rusiya Təbiət Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü (1993), Beynəlxalq Ali Təhsil Elmləri Akademiyasının (1994), Petrovski Elmlər və İncəsənət Akademiyasının (1994), Petrovski Keyfiyyət Problemləri Akademiyasının (1995), Başqırdıstan Respublikasının Elmi və Tədrisə Yardım üzrə Dövlət İdarəetmə Şurasının, Başqırdıstan İctimai Təhlükəsizlik Şurasının üzvü, Nümayəndələr Palatasının müavini, millət vəkili. əvvəllər Başqırdıstan Respublikası Dövlət Assambleyasının sədri. "Şərəf nişanı" ordenli (1985). Kompleks texniki obyektlərin, optik-mexanik sistemlərin, adaptiv lazer optiklərinin idarə olunmasında mütəxəssisdir. Elmi istiqaməti — yüksək lazer radiasiyasının parametrlərinə nəzarət etməkdir. Elmi araşdırmalarının nəticələri aviasiya sənayesində tətbiq olunur.
Salavat Qaysin
Salavat Muxtar oğlu Qaysin (başq. Ғайсин Салауат Мөхтәр улы, rus. Гайсин Салават Мухтарович; 24 fevral 1940, Rəsul, Başqırd MSSR – 5 yanvar 2023) — Rusiya təsərrüfat xadimi, 1992–2011-ci illərdə Başinformsvyaz ASC-nin baş direktoru. 12-ci çağırış Başqırdıstan MSSR Ali Şurasının üzvü, 3 və 4-cü çağırış Başqırdıstan Respublikası Qurultayının deputatı. == Həyatı == Salavat Qaysin 1958-ci ildən 1959-cu ilədək Uçalı şəhərində tikinti trestinin daşyonan-dülgər kimi işləmişdir. 1964-cü ildə Novosibirsk Elektrotexnika Rabitə İnstitutunun telefon və teleqraf rabitəsi ixtisasınl bitirmişdir. 1965–1975-ci illərdə baş mühəndis, sonra isə Beloretsk istismar və texniki rabitə qovşağının rəhbəri olmuşdur. 1976-cı ildən BMSSR Texniki İstehsal Rabitəsi İdarəsinin (TİRİ) rəhbər müavini vəzifəsinə keçir və 1987-ci ilin noyabr ayında yekdilliklə müəssisə rəhbəri seçilir. 1992-ci ildə BMSSR TİRİ Başinformsvyaz ASC-yə çevrilməsindən sonra Salavat Qaysin 2011-ci ilə qədər şirkətə rəhbərlik edərək baş direktor vəzifəsində işləyirdi. 1990–1995-ci illərdə BMSSR Ali Şurasının deputatı olmuşdur, Başqırdıstan parlamentinin Nümayəndələr Palatasının deputatı seçilmişdir, Başqırdıstan Respublikası Hökumətinin üzvü olmuşdur.
Salavat Yulayev
Salavat Yulayev (başq. Салауат Юлай улы; 16 iyun 1754 — 26 sentyabr 1800) — başqırd xalq qəhrəmanı və el şairi. == Həyatı == Salavat Yulayev 16 iyun 1754-cü ildə anadan olmuşdu. Şeytan-Kuday kəndində yaşam sürən tarxan ailəsindən idi. Çelyabinsk vilayəti əhalisi Puqaçov üsyanına qoşulurdu. Üsyanın nüvəsini başqırdlar və digər türk xalqları təşkil edirdi. Bu üsyan Salavat Yulayev kimi xalq qəhrəmanları yetirdi, lakin müstəmləkə zülmünə qarşı oyanıb ayağa qalxan xalqların milli azadlıq hərəkatını rus kəndli müharibəsi adlandırıldı. Üsyan qanlar içində boğdurulub susduruldu. Salavat Yulayev 26 sentyabr 1800-cü ildə vəfat edib. == İstinadlar == == Xarici keçidlər == Статья "Салават Юлаев" в "Башкортостан.
Salavat bayramı
Salavat bayramı (başq. Salauat yıyını) — Salavat Yulayev günləri çərçivəsində qeyd olunan respublika səviyyəli folklor bayramı. == Bayram haqqında == "Başqırdıstan Respublikasında Salavat Yulayev günlərinin keçirilməsi barədə" sərəncam Respublika prezidenti tərəfindən 2004-cü ilin iyulunda imzalanıb. Həmin vaxtdan etibarən "Salauat yıyını" hər il Respublikanın müxtəlif şəhər və rayonlarında keçirilir. Əvvəlcə təsnifat mərhələsi keçirilir. Respublikanın folklor bayramı olan "Salauat yıyını"nın keçirilməsinin məqsəd və vəzifələri aşağıdakılardır: Xalq yaradıcılığının qorunub saxlanılması və inkişafı; Yetişməkdə olan nəsildə Salavat Yulayev obrazında vətənə, onun tarixi keçmişinə sevgi, milli qürur, yaşlı nəslə hörmət və qayğı hissi aşılamaq; Başqırd xalqının milli adətlərin təşviqatı və təbliğatı; Milli İdman növlərinin təbliğ edilməsi; Sağlam həyat tərzinin təbliğ edilməsi. Bayram çərçivəsində yarış keçirilir: "Salauat yıyını batırı", "Saya kızzar", yurt müsabiqəsi, ənənəvi idman yarışları (kisə ilə qaçış, yun üzərində gediş, kisə ilə mübarizə, kureş (güləş) , Salavat Yulayev adına kürəş mübarizəsi turniri). 2015-ci ildə "Salaut yıyını" proqramına qalibin Bayka Aydar adına mükafatla təltif olunduğu sesenlər yarışı da əlavə edildi. 2004 — Başqırdıstanın Salavat rayonu 2005 — Başqırdıstanın Salavat rayonu 2006 — Başqırdıstanın Baltaçevskiy rayonu 2007 — Başqırdıstanın Çekmaquşevskiy rayonu 2008 — Salavat şəhəri 2009 Ufa şəhəri 2010 — Başqırdıstanın İşimbay rayonu 2011 — Başqırdıstanın Salavat rayonu 2012 — Başqırdıstanın Salavat rayonu 2013 — Başqırdıstanın Salavat rayonu 2014 — Başqırdıstanın Salavat rayonu == Salauat yıyını — 2010 == "Salauat yıyını −2010" tarixi məkan olan Toratau dağlarının ətəyində qeyd olundu. Məhz bu yerdə ərazi yıyını keçirilirdi və başqırd tayfaları taleəhəmiyyətli məsələlərin həlli üçün burada toplaşardılar.
Salavat dağı
Salavat dağı — İranın Şərqi Azərbaycan ostanında dağ. Hündürlüyü 2242 m. Dağın qərb yanından Qarasuçay axır.
Salavat mağarası
Salavat mağarası — təbiət abidəsi, Başqırdıstanın İşimbayski rayonu ərazisində yerləşir. Mağara Kalim-uskan qayasında yerləşir. 1985-ci ildən mağara, qaya ilə birlikdə qorunan təbiət abidəsi elan edilmişdir. Hazırda turizm obyekti kimi istifadə edilir. == Yerləşməsi == Mağara Makarovski kəndindən yeddi kilometr aralıda, Kulqukinoya gedən yolun üzərində qərarlaşır. Rəsmi yerləşim yeri olaraq isə Makarovski meşə savxozu, Şixanov meşə sahəsi, 46 (19, 27, 28 görünüş) və 47 (26, 36, 37 görünüş) məhəllə == Qorunma obyekti == Əsrarəngiz qaya və mağara. Ətraf ərazilərin meşə ilə örtülü olması və nadir bitkilər. Digər ərazilərdə müşahidə edilməyən mənzərə. == Təsvir == Kalim-uskan qayası Sikaya çayı ilə əhatələnmişdir. Salavat mağarasının girişi çay səthindən altı metr yüksəklikdə yerləşir.
Salavat rayonu
Salavat rayonu (başq. Салауат районы) — Rusiya Federasiyası, Başqırdıstan Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi Malayaz kəndidir. == Coğrafiyası == Rayon Başqırdıstanın şimal-şərq hissəsində, Çelyabinsk vilayəti ilə həmsərhə yerlıəşir. Rayonun sahəsi 2182 km²-dir. Ərazinin əsas hövzəsini Yuruzani və Ay çayları təşkil edir. Cənub-şərq hissəsində Uralın qərb yamacının ətəkləri (Suleia, Başqırd İlçikeyevo) uzanır. Karatau silsiləsi şimaldan yüksəlir, Ufa yaylası isə şimal-qərbdə yerləşir. Orta səth hündürlüyü 370 m-dir. Rayonda yerləşən Yangantau dağı, Kuselyarovski hidrogen sulfid bulağı, Korqazak bulağı, Laklinskaya mağarası, İzris mağarası təbii abidələr elan edilmişdir.
Salavat tramvayı
Salavat tramvayı — Salavat şəhərində tramvay sistemi. Tramvay təsərüfatının idarə olunmasını Salavat şəhər Tramvay idarəsi təşkil edir. == Tarixi == Şəhərdə ilk tramvay 29 iyul 1957-ci ildə № 1 maşrutu üzrə «Kolxoz bazarı — Kombinat idarəsi» hərəkət etmişdir. 10 ədəd МТВ-82 vaqonları ilə hərəkət təmin edilmişdir. Kolxoz bazarından depoya bir xətt hərəkət edirdi. Elə ilk gündən iki vaqonlu tranvayların istismara verilməsi zərurəti yaranmışdır. Ancaq bu gercəkləşdirilməmiş qalır. XX əsrin 60-cı illərində şəhərin cənub-şərqində yeni zavodun inşası ilə bura tramvay xətti çəkilmişdir. Bu istiqamətdə КТМ-2+КТП-2 vaqonları xəttə buraxılır. 1967-cı ildə yeni xətlə zavoddan kombinat idarəsinə və Novo-Salavatskaya TES adlı yerə istiqamətlənir.
Salavat şəhəri
Salavat — Rusiya Federasiyasında yerləşən şəhər Başqırdıstan Respublikasına daxildir
Kilovat-saat
Kilovatt-saat (kVt • saat) — elektroenergetikada hasil olunan elektrik enerjisinin və eləcə də məişətdə, təsərrüfatda sərf olunan elektrik enerjisinin miqdarını müəyyən etmək üçün müəyyən edilmiş ölçü vahidi. 1 k V t ⋅ s a a t = ( 3600 s a n . ) [ k V t ] = 3600 [ s a n . ] [ k J s ] = 3600 k i l o c o u l ( k J ) = 3.6 m e q a c o u l ( M J ) {\displaystyle \mathrm {1kVt\cdot saat} =(3600\,\mathrm {san.} )\lbrack \mathrm {kVt} \rbrack =3600\,\lbrack \mathrm {san.} \rbrack {\Bigg \lbrack }{\frac {\mathrm {kJ} }{\mathrm {s} }}{\Bigg \rbrack }=3600\,\mathrm {kilocoul(kJ)} =3.6\,\mathrm {meqacoul(MJ)} } Kilovatt-saat dedikdə bir saat ərzində istifadə olunan enerjinin miqdarı nəzərdə tutulur. == 1kVt • saata görülən iş == 20 Vatt gücə malik notbuk 50 saat; 200 Vatt gücə malik notbuk 5 saat; 140 Vatt gücə malik televizor 7 saat işləmə imkanına malikdir. 65 Vatt gücə malik müasir televizor aparatı 15 saat işləmə imkanına malikdir. 2400 Vatt gücə malik tozsovuran aparatı 25 dəqiqə işləmə imkanına malikdir. 1400 Vatt gücə malik fen aparatı 45 dəqiqə çalışma imkanına malikdir. 1kVt • saat enerji ilə 80 kq çəkiyə malik insan 10 km məsafə qət edə bilir (1 kcal = 4,184 kJ = 4184 kVt • san = 1,162 kVt • saat). 10 kWh enerji hasil etmək üçün 1 m³ təbi qaz, 1 l neft, 1 l benzin, 1 kg kömür, 2 kg odun 10 saat 1 m² səthə düşən günəş şüası tələb olunur.