Lüğətlərdə axtarış.

Axtarışın nəticələri

  • SOSİALİZM

    I сущ. истор. социализм: 1. согласно марксизму, государственный строй, характеризующийся общественной собственностью на средства производства и идеей

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • SOSİALİZM

    социализм

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • sosializm

    sosializm

    Tam oxu »
    Azərbaycan Dilinin Orfoqrafiya Lüğəti
  • SOSİALİZM

    SOSİALİZM – KAPİTALİZM Şərqdə sosializm bayrağını birinci qaldıran sizin fəhlə və kəndlilər olub (M.İbrahimov); Kapitalizm hakim sinfin mənafeyini qor

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin antonimlər lüğəti
  • SOSİALİZM

    [lat. sosialis-ictimai, müştərək] социализм.

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-ləzgicə lüğəti
  • SOSİALİ́ZM

    [lat. sosialis – ictimai, müştərək] 1. Sosialist inqilabı, burjua hakimiyyətinin devrilməsi və proletar diktaturası yaradılması, istismarçı siniflərin

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • SOSİALİZM

    i. socialism; elmi ~ scientific socialism; ~ qurmaq to build* up socialism; ~ cəbhəsi countries of the socialist camp / world; ~ yarışı socialist emul

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-ingiliscə lüğət
  • sosializm

    is. socialisme m

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-fransızca lüğət
  • SOSİALİZM

    ...kökləri çox qədim zaman-lardan müşahidə edilib. Az-çox sistemli şəkildə sosializm ideya-ları böyük utopistlər T.Mor və Kampanellanın, sonralar isə

    Tam oxu »
    Fəlsəfə terminlərinin izahlı lüğəti
  • SOSİALİZM

    \ – ictimai iqtisadi formasiya. Geniş mənada insanların birlikdə yaşayışlarında sosial ədalətin təmin edilməsi üçün göstərdikləri hər növ fəaliyyət

    Tam oxu »
    Fəlsəfə terminlərinin izahlı lüğəti
  • kateder-sosializm 2021

    kateder-sosializm

    Tam oxu »
    Azərbaycan Dilinin Orfoqrafiya Lüğəti
  • СОЦИАЛИЗМ

    sosializm

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • СОЦИАЛИЗМ

    sosializm; социализмдин sosializm -i [-ı].

    Tam oxu »
    Ləzgicə-azərbaycanca lüğəti
  • СОЦИАЛИЗМ

    м мн. нет tar. sosializm; ◊ утопический социализм bax утопический.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • СОЦИАЛИЗМ

    мн. нет социализм.

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • социализм

    социализм : социализмдин - социалистический; социализмдин революция - социалистическая революция.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-rusca lüğət
  • социализм

    ...уравнительности и сглаживания общественных противоречий. Феодальный социализм. Народнический социализм. Христианский социализм. Утопический социализм

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • СОЦИАЛИЗМ

    урус, сущ.; -ди, -да уьлкведин девлет виридан къуватралди гьасилзавай ва виридан пай квай, виридаз сад хьтин ихтиярар авай гьукуматдин къурулуш

    Tam oxu »
    Ləzgi dilinin izahlı lüğəti
  • радикал-социализм

    радикал-социализма; м. см. тж. радикал-социалистический Общественно-политическое движение, основывающееся на социалистических принципах преобразования

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • UTOPİK

    s. Utopian; ~ sosializm Utopian socialism; ~ sosialist Utopian socialist; ~ xəyalpərəst Utopian dreamer

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-ingiliscə lüğət
  • СОЦИАЛИСТ

    м (siyasi) sosialist (sosialist partiyası üzvü, sosializm tərəfdarı).

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • СОЦИАЛИСТИЧЕСКИЙ

    прил. tar. (siyasi) sosializm (sosialist) -i[-ı]; социалистическое общество (siyasi) sosializm cəmiyyəti; социалистическое хозяйство itq. sosialist tə

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • SOSİALİ́ST

    1. Sosializm (2-ci mənada) tərəfdarı. 2. Sosialist partiyasının üzvü.

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • SOCIALISM

    n sosializm

    Tam oxu »
    İngiliscə-azərbaycanca lüğət
  • радикал-социалистический

    I см. радикал-социализм II -ая, -ое. к радикал-социализм и радикал-социалист. Р-ие взгляды. Р-ие организации.

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • UTOPIAN

    ...xəyalpərəst Utopian2 adj utopik, xəyali; ~ socialism utopik sosializm

    Tam oxu »
    İngiliscə-azərbaycanca lüğət
  • СОЦОБЯЗАТЕЛЬСТВО

    ср tar. sosializm öhdəçiliyi, sosializm təəhhüdü.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • УТОПИЧЕСКИЙ

    прил. utopik, xəyali; ◊ утопический социализм utopik sosializm.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • socialisme

    m sosializm

    Tam oxu »
    Fransızca-azərbaycanca lüğət
  • СОЦ-

    mürəkkəb sözlərin əvvəlində “sosializm” mənasını ifadə edən ixtisar, məs.: соцобязательство tar. (sosializm öhdəliyi); соцсоревнование tar. (sosializm

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • ПОСТРОЕНИЕ

    1. туькIуьрун, расун, эцигун; построение социализма социализм расун. 2. къурулуш; туькIуьр хьун; туькIуьрунин тегьер (фикирдин, идеядин; чIала предлож

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • SOSYARIŞ

    is. “Sosializm yarışı” qısaltma forması.

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • NATIONAL SOCIALISM

    n nasional-sosializm, nasizm (Almaniya faşizmi)

    Tam oxu »
    İngiliscə-azərbaycanca lüğət
  • SOSİALİST

    I сущ. социалист, социалистка (последователь социализма – учения о построении социалистического общества) 2. член социал-демократической партии II при

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • EMULATION

    n 1. yarış, müsabiqə; socialist ~ sosializm yarışı; 2. rəqabət

    Tam oxu »
    İngiliscə-azərbaycanca lüğət
  • СОЦДОГОВОР

    м (социалистический договор) tar. sosializm yarışı müqaviləsi.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • SOSİALİST

    1. социалист; 2. социалистический;

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • SOSİALİST

    социалист (1. социализмдин терефдар; 2. социалистрин партиядин член).

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-ləzgicə lüğəti
  • СОЦИАЛИСТ

    социалист (социалистрин партиядин член).

    Tam oxu »
    Rusca-ləzgicə lüğət
  • SOSİALİST

    I. i. socialist II. s. socialist; ~ inqilabı socialist revolution; ~ dövləti socialist State; ~ partiyası socialist party

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-ingiliscə lüğət
  • СПЕЦИАЛИЗМ

    м мн. нет həddindən artıq ixtisaslaşmaya meyl

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • социалист

    1. социалист. 2. социалистический.

    Tam oxu »
    Ləzgicə-rusca lüğət
  • социалист

    -а; м. см. тж. социалистка последователь социализма 2); член социал-демократической партии. Левые социалисты. Правые социалисты. Социалисты-революцион

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • sosialist

    sosialist

    Tam oxu »
    Azərbaycan Dilinin Orfoqrafiya Lüğəti
  • СОЦСОРЕВНОВАНИЕ

    ср мн. нет tar. (социалистическое соревнование) sosializm yarışı.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • ПРЕДОКТЯБРЬСКИЙ

    ...tar. Oktyabrqabağı; предоктябрьское соцсоревнование Oktyabrqabağı sosializm yarışı.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • nasional-sosialist

    nasional-sosialist

    Tam oxu »
    Azərbaycan Dilinin Orfoqrafiya Lüğəti
  • sosialist-liberal

    sosialist-liberal

    Tam oxu »
    Azərbaycan Dilinin Orfoqrafiya Lüğəti
  • радикал-социалист

    радикал-социалиста; м. см. тж. радикал-социалистка Сторонник радикал-социализма.

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • социалист-революционер

    социалиста-революционера; м. см. тж. социалистка-революционерка = эсер

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • УТОПИСТ

    м 1. utopist (utopik sosializm tərəfdarı); 2. xülyapərost, xəyalpərəst, xülyaçı.

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • СОЦСТРОИТЕЛЬСТВО

    ср мн. нет tar. (социалистическое строительство) sosializm quruluşu (quruculuğu).

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • YARIŞ

    сущ. акъажунар, соревнование; // акъажунрин (мес. майдан); ** sosializm yarışı куьгьн. соцсоревнование (социализмдин соревнование).

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-ləzgicə lüğəti
  • домарксистский

    ...возникший до появления марксизма. Д-ая философия. Домарксистский социализм.

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • KOLLEKTİVLƏŞMƏ

    “Kollektivləşmək”dən f.is. tar. Kolxozlarda birləşmə, sosializm prinsipləri əsasında ümumiləşmə. Kənddə kollektivləşmə. Kollektivləşmə işinə rəhbərlik

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • ФУРЬЕРИЗМ

    м мн. нет tar. furyerizm (utopik sosializm nəzəriyyələrindən birinin banisi olan fransız utopisti Şarl Fuıyenin soyadından).

    Tam oxu »
    Rusca-azərbaycanca lüğət
  • социал-

    первая часть сложных слов. вносит зн. сл.: социализм 1), 2) Социал-демократ, социал-патриот, социал-реформизм, социал-фашизм.

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • SOVET²

    [rus.] сущ. совет (1. куьгьн. Россияда социализм жемиятдин политикадин жигьетдай туькӀуьр хьунин форма; 2. куьгьн. бязи коллегиальный органрин тӀвар).

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-ləzgicə lüğəti
  • UTOPİK

    ...утопичный. Utopik ideya утопическая идея ◊ utopik sosializm утопический социализм (учение об идеальном обществе)

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • SOVET

    SOVET I is. Sosializm cəmiyyətinin siyasi təşkilat forması. SOVET II is. Şura, iclas, müşavirə. Həmin məsələyə sovetdə baxılacaq.

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin omonimlər lüğəti
  • SOVÉT₂

    is. [rus.] 1. köhn. Rusiyada sosializm cəmiyyətinin siyasi təşkilat forması. SSRİ Ali Soveti. 2. köhn. Müxtəlif kollegial orqanların adı. Nazirlər Sov

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • UTOPİK

    ...филос. утопия тир, утопиядал бинеламишнавай; хиял тир; утопик (мес. социализм); 2. кьиле тефир, герчек тушир, гьакӀан буш хиялрикай ибарат тир.

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-ləzgicə lüğəti
  • QURULUŞ

    QURULUŞ I is. İctimai, dövlət sistem üsulu, idarə üsulu. Sosializm quruluşu. QURULUŞ II is. Əsərin düzülüşü, daxili tərtibatı. Məndə bütün Moskva teat

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin omonimlər lüğəti
  • социалистический

    -ая, -ое. 1) к социализм 1), 2) Социалистический строй. С-ие идеалы. Социалистический выбор. С-ие производственные отношения. Социалистический способ

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • UTOPİ́K

    ...Utopiya (1-ci mənada) üzərində qurulmuş; qeyri-elmi, xəyali. Utopik sosializm. 2. Həyata keçə bilməyən, qeyri-real, xam xəyaldan başqa bir şey olmaya

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
  • METOD

    ...экспериментальный метод 2. приём, система приёмов в какой-л. деятельности. Sosializm realizmi metodu истор. лит. метод социалистического реализма; ме

    Tam oxu »
    Azərbaycanca-rusca lüğət
  • САНАЙИЛАМИШУН

    ...яз санайиламишунни герек туш. А. А. Лезгияр Уьлкве санайиламишун социализм туькӀуьрунин бинейрин бине яни? А. А. Лезгияр.

    Tam oxu »
    Ləzgi dilinin izahlı lüğəti
  • капитализм

    ...формация, сменяющая феодализм, на смену которой неизбежно приходит социализм. Эпоха капитализма. Переход от феодализма к капитализму.

    Tam oxu »
    Rus dilinin izahlı lüğəti
  • STAXANOVÇU

    ...xüs. addan] Yeni texniki vasitələri yaradıcı surətdə mənimsəmiş və sosializm yarışında adi istehsal normalarını çox-çox ötüb keçən qabaqcıl fəhlə (SS

    Tam oxu »
    Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti
OBASTAN VİKİ
Sosializm
Sosializm — bütün istehsalatın və gəlirlərin bölüşdürülməsinin dövlətin nəzarəti altında olduğu iqtisadi, ictimai-siyasi formasıdır. Müxtəlif sosialist cərayanları tərəfdarlarının ümumi məxrəci istehsal vasitələri üzərində ictimai mülkiyyətin mövcudluğu, şəxsi mülkiyyətin tam və ya əsasən sıradan çıxarılmasıdır. Sosializm iqtidar və istehsal vasitələrinin xalq tərəfindən idarə edildiyi bir cəmiyyət fikrinə söykənən düşüncə sistemidir. Siyasi termin olaraq sinifsiz bir cəmiyyətin yaradılması məqsədilə, inqilab və ya ictimai təkamül vasitəsilə təşkilatçı bir əməksevər sinif yaradılması ilə birbaşa əlaqəlidir. Sosializm, oz rüşeymini sənayeləşmə dövründə, maarifçilik hərəkatları zamanı dilə gətirilən siyasi və ictimai bərabərlik istəyindən almışdır. Zamanla modern demokratik sistemlərə sosial islahatlar formasında təsirini artırmışdır. Marksist nəzəriyyədə sosializm kapitalizmi əvəzləyəcək, sosialist quruluş öz-özünə süqut etdikdən sonra kommunizmə keçid edən cəmiyyətə işarə edir. Kommunizm sosializmin davamı hesab edilən ictimai sistemdir. == Tarixi == Sosializm termini ilk dəfə 1827-ci ildə İngiltərədə, Robert Ouenin tərəfdarlarını adlandırmaq üçün istifadə olunmuşdur. 1832-ci ildə Fransada l’Encyclopédie nouvelle-də Saint-Simon, daha sonra Pierre Leroux ve J. Reqnaudun fikirlərinin tərəfdarları üçün istifadə edilmişdir.
Demokratik sosializm
Demokratik sosializm — siyasi demokratiyanı və sosial mülkiyyətin bəzi formalarını dəstəkləyən solçu siyasi ideologiya.
Nasional Sosializm
Nasional sosializm (alm. Nationalsozialismus‎) və ya qısaca Nasizm — totalitar, ekstremist, ultrasağ, irqçi və antisemit alman ideologiyası, 1919-1945-ci illərdə mövcud olan hərəkat, faşizmin bir forması; Nasional Sosialist Alman Fəhlə Partiyasının (NSDAP) ideologiyası; tarixdən məlum olan hərəkatların ən radikalıdır. Etnik millətçiliyi, "ari irqi" ideyasını, onun digər irqlərdən bioloji və mədəni üstünlüyünü, irqi antisemitizm ("semit irqi", yəni yəhudilər - "arilərin antipodu və əsas düşməni hesab olunurdu"), slavyanofobiya, "ari" (alman milli) sosializmi, antikommunizm, antiliberalizm, antidemokratiya ideyalarını özündə birləşdirir. Nasist Almaniyasının rəsmi siyasi ideologiyası, Almaniyada nasist rejiminin (1933-1945) əsası olmuşdur. Nasional-sosializm öz məqsədinin qeyri-müəyyən uzun müddətdə firavan yaşamaq üçün lazım olan hər şeyə malik olan kifayət qədər geniş ərazidə (“minillik reyx”) “ari irqi” üçün “irqi cəhətdən təmiz” dövlətin yaradılması olduğunu bəyan edirdi. == Tarix == Beynəlxalq arenada bu tip hərəkatlar və rejimlər adətən totalitar ağalığı və təcavüzkarlığı ilə fərqlənirlər. Nasional Sosializm alman cəmiyyətinin müəyyən hissəsini Birinci Dünya müharibəsinin nəticələrinə və ondan sonrakı dövrdəki böhranlı proseslərə qeyri-adekvat sol mühafizəkar reaksiyasının təzahürüdür. Bu münasibət son nəticədə konqlomerat ideyalara: dövlət sosializminə, etatizmə, nasionalizmə, rasizmə, millitarizmə əsaslanan nasist idealogiyasının yaranmasına gətirib çıxartdı. Siyasi planda və praktikada bu özünü ölkədə bütün sahələrə nəzarət edən bir partiyanın və partiya-dövlət diktaturasının yaranmasına səbəb oldu. Cəmiyyətdə totalitar şəxsiyyətin xüsusi tipi yarandı, xüsusi sosial psixoloji mühit formalaşdı, şəxsiyyətin bütün mənəvi dayaqları da eroziyaya uğradı.
Libertarian sosializm
Libertar sosializm və ya libertarian sosializm (bəzən eyni ideologiya olmasa da, sosialist anarxizmi adlanır.), nəzarətsiz, iqtisadi və ya sosial təbəqələri olmayan, fərdi azadlıq və bərabərliyə əsaslanan, əldə etmək və istifadə etmək üçün bərabər imkanlar təmin edən bütün növ anarxist xüsusiyyətləri özündə cəmləyən sosializm anlayışıdır. Bu idealogiyaya görə, bərabərlik və azadlıq ancaq xüsusi mülkiyyətə son qoymaqla mümkün olacaq. ilk növbədə istehsal imkanları və resurslar bütün cəmiyyəti əhatə edəcək şəkildə paylaşdırılmalıdır. Bununla belə, libertar sosializm qeyri-qanuni hakimiyyəti müəyyənləşdirmək, onu tənqid etmək və son nəticədə onun ictimai həyatın hər sahəsində mövcudluğunu aradan qaldırmaq məqsədi daşıyır. İdarəetmə sosializminə digər yanaşmalar dövlətdə və ya siyasi partiyalarda hökmranlıq yaratmaq üçün iqtisadiyyat və dövlət idarəçiliyi sahələrində fəaliyyət göstərdiyi halda; Libertar sosialistlər, birliklər, peşə palataları, fəhlə şuraları, bələdiyyələr, vətəndaş məclisləri (məclisləri) və s. kimi birbaşa demokratiyanın həyata keçirilə biləcəyi qeyri-bürokratik sahələrə diqqət yetirirlər. Libertar sosialistlər dövlət quruluşunu kapitalist sinfi hökmranlığının divarları və qalası kimi qəbul edirlər. Libertar sosializm kimi təsvir edilən siyasi fəlsəfəyə anarxizmin anarxo-kommunizm, anarxo-kollektivizm, anarxo-sindikalizm, tərəfdaşlıq, sosial ekologiya, özünüidarəetmə və şura kommunizmi kimi variantları daxildir. Bəzi mənbələr libertar sosializmi anarxizm və sosialist anarxizmi ilə qismən və konnotativ şəkildə əlaqələndirirlər. Lakin bu anlayışlar arasında müəyyən fərqlər də mövcuddur.
Nikita İvanoviç və sosializm
== Məzmun == Filmin əsasını kənd təsərrüfatında kollektivləşmə və qolçomaqlara qarşı mübarizə mərhələsində baş verən hadisələr təşkil edir. Burada kollektivləşmənin ilk illərində Rusiyanın kəndlərində gedən sinfi mübarizədən bəhs edilir. == Film haqqında == Film İqor Savçenko və Leonid Perelmanın "Rusiya məhv oldu" pyesinin motivləri əsasında çəkilmişdir. Film saxlanılmayıb. == Filmin heyəti == === Film üzərində işləyənlər === Əsərin müəllifi: İqor Savçenko, Leonid Perelman Ssenari müəllifi: İqor Savçenko, Leonid Perelman, Aleksandr Makovski Quruluşçu rejissor: Aleksandr Makovski Quruluşçu operator: Mixail Fridolin Quruluşçu rəssam: Pyotr Beytner İkinci rejissor: İqor Savçenko Operator köməkçisi: Leonid Koretski === Rollarda === İqor Savçenko Aleksandr Makovski Aleksandr Çuverov V.Dançeva Denisova Quryanov K.Qromov Mixail Jarov == Mənbə == Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası. Memarlıq və İncəsənət İnstitutu. Nazim Sadıxov. Azərbaycan bədii kinosu (1920-1935-ci illər). Bakı: Elm, 1970.- səh. 99.
Nikita İvanoviç və Sosializm (1931)
Nikita İvanoviç və sosializm (film, 1931)
== Məzmun == Filmin əsasını kənd təsərrüfatında kollektivləşmə və qolçomaqlara qarşı mübarizə mərhələsində baş verən hadisələr təşkil edir. Burada kollektivləşmənin ilk illərində Rusiyanın kəndlərində gedən sinfi mübarizədən bəhs edilir. == Film haqqında == Film İqor Savçenko və Leonid Perelmanın "Rusiya məhv oldu" pyesinin motivləri əsasında çəkilmişdir. Film saxlanılmayıb. == Filmin heyəti == === Film üzərində işləyənlər === Əsərin müəllifi: İqor Savçenko, Leonid Perelman Ssenari müəllifi: İqor Savçenko, Leonid Perelman, Aleksandr Makovski Quruluşçu rejissor: Aleksandr Makovski Quruluşçu operator: Mixail Fridolin Quruluşçu rəssam: Pyotr Beytner İkinci rejissor: İqor Savçenko Operator köməkçisi: Leonid Koretski === Rollarda === İqor Savçenko Aleksandr Makovski Aleksandr Çuverov V.Dançeva Denisova Quryanov K.Qromov Mixail Jarov == Mənbə == Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyası. Memarlıq və İncəsənət İnstitutu. Nazim Sadıxov. Azərbaycan bədii kinosu (1920-1935-ci illər). Bakı: Elm, 1970.- səh. 99.
Dövlət sosializmi
Dövlət sosializmi (alm. Staatssozialismus‎) iqtisadi təlimlər və politologiya tarixində — özəl islahatlar, dövlətin iqtisadiyyata və ictimai münasibətlərə fəal müdaxiləsi, istehsal vasitələrinin milliləşdirilməsi və s. yolu ilə həyata keçirilən sosializmə keçid nəzəriyyələrini islah edilmiş sistemin əsaslarında, dəyişikliyi qəbul etmədən özündə birləşdirən təsnifat qrupu. == Təsnifat əlamətləri == === Siyasi və iqtisadi doktrinalarda === Alimlərin hər birinin bütün əsərlər toplusunun sosial-iqtisadi fikrin bu və ya digər ümumi istiqamətinə aid edilməsi kontekstində formalaşdırdıqları dövlət sosializmi ideyalarını nəzərə alsaq, iki variantı ayırmaq olar. ayrı-ayrı alimin konkret əsərlərini dövlət sosializmi kontekstində yerləşdirən tarixşünaslıq ənənəsi isə onun bütün əsərlərini başqa, daha böyük elmi istiqamətə aid edə bilər. Bu hallarda dövlət sosializmi ideyalarının bu və ya digər alimin əsərlərində öz ifadəsini tapdığını və müvafiq əsas cərəyanların kəsişməsinin, onların bu və ya digər tezisin qarşılıqlı dəstəyinin olduğunu söyləmək adətdir. Beləliklə, dövlət sosializmi ideyalarının bir çox sözçüləri Alman tarixi iqtisadi düşüncə məktəbinin nümayəndələri, digər hallarda elmi fikrin davamlılığına və yaradıcıların ideyalarının tələbələri tərəfindən inkişaf etdirilməsinə dəstək verən elmi şöbə, çap orqanının nəşri və s. kimi mühüm əlavə amillər, şübhəsiz ki, elmin inkişafı faktını təsdiqləyir. müəyyən bir ölkədə elmi məktəb. Almaniyada dövlət sosializmi ilə əlaqədar olaraq, bununla bağlı xüsusi bir termin yaranmışdır: "dövlət sosializmi" ilə qismən kəsişən, lakin onun tam sinonimi olmayan "katheder-sosializm" (kafedral sosializmi).
Sosializmə doğru hərəkat (Boliviya)
Sosializmə doğru hərəkat – Xalqların suverenliyi üçün siyasi alət (isp. Movimiento al Socialismo—Instrumento Político por la Soberanía de los Pueblos; akronimi MAS (isp. Más, hərf. es – hərf. "Böyük") — Boliviyada solçu sosialist partiyası. 23 iyul 1997-ci ildə qurulmuşdur. Keçmiş prezident Evo Moralesin rəhbərlik edir. == İdeologiya və mövqelər == MAS koka istehsalçılarını dəstəkləyən ictimai hərəkat olaraq başlamışdı. Onun ilkin bazası həmkarlar ittifaqları və yerli xalqlar üçün hərəkatlar idi. Hərəkat bir ideologiya olaraq bolivarizm, antikapitalizm və antiimperializmi təbliğ edir. Bu gün MAS bərabərlik, yerli azlıqların hüquqları, torpaq və konstitusiya islahatları, əsas sənaye sahələrinin milliləşdirilməsini müdafiə edir. == İstinadlar == == Xarici keçidlər == MAS Arxiv surəti 3 noyabr 2012 tarixindən Wayback Machine saytında Джеффрі Веббер.
Sosialist
Sosializm — bütün istehsalatın və gəlirlərin bölüşdürülməsinin dövlətin nəzarəti altında olduğu iqtisadi, ictimai-siyasi formasıdır. Müxtəlif sosialist cərayanları tərəfdarlarının ümumi məxrəci istehsal vasitələri üzərində ictimai mülkiyyətin mövcudluğu, şəxsi mülkiyyətin tam və ya əsasən sıradan çıxarılmasıdır. Sosializm iqtidar və istehsal vasitələrinin xalq tərəfindən idarə edildiyi bir cəmiyyət fikrinə söykənən düşüncə sistemidir. Siyasi termin olaraq sinifsiz bir cəmiyyətin yaradılması məqsədilə, inqilab və ya ictimai təkamül vasitəsilə təşkilatçı bir əməksevər sinif yaradılması ilə birbaşa əlaqəlidir. Sosializm, oz rüşeymini sənayeləşmə dövründə, maarifçilik hərəkatları zamanı dilə gətirilən siyasi və ictimai bərabərlik istəyindən almışdır. Zamanla modern demokratik sistemlərə sosial islahatlar formasında təsirini artırmışdır. Marksist nəzəriyyədə sosializm kapitalizmi əvəzləyəcək, sosialist quruluş öz-özünə süqut etdikdən sonra kommunizmə keçid edən cəmiyyətə işarə edir. Kommunizm sosializmin davamı hesab edilən ictimai sistemdir. == Tarixi == Sosializm termini ilk dəfə 1827-ci ildə İngiltərədə, Robert Ouenin tərəfdarlarını adlandırmaq üçün istifadə olunmuşdur. 1832-ci ildə Fransada l’Encyclopédie nouvelle-də Saint-Simon, daha sonra Pierre Leroux ve J. Reqnaudun fikirlərinin tərəfdarları üçün istifadə edilmişdir.
Sosialist bloku
Şərq bloku, Kommunist bloku və ya Sosialist bloku — Soyuq Müharibə dövründə SSRİ tərəfindən marksizm və leninizmi dəstəkləyən dövlətləri aid etdirmək üçün termin. Baxmayaraq ki, SSRİ sovet blokunun qeyri rəsmi idarə edirdi, bir sıra sosialist dövlətlər (Yuqoslaviya, Çin və Albaniya) 1975–1990-ci illərdə SSRİ ilə ideoloji və siyası qarşıdurmalar peyda olmuşdur. ABŞ-də və ona ittifaq olan ölkələrdə sosialist blokuna aid ölkələri tez-tez kommunist ölkələri kimi də adlandırılar.
Sosialist dövlət
Sosialist dövlət, Sosialist ölkə, Sosialist respublika və ya Fəhlə respublikası — konstitusiyasına əsasən sosializmə yönəlmiş suveren dövlət. "Kommunist dövlət" termini Qərb mediasında adətən Marksizm–Leninizm və ya Maoizmin bir variantına bağlı olan partiyalar tərəfindən idarə edilən təkpartiyalı sosialist dövlətlərə verilən bir addır. Bu dövlətlərin əksəriyyəti sosilizmin inkişafı prosesində və ya kommunizmi əldə etməmiş olduqlarını iddia etdiklərindən özlərini "sosialist dövlət" hesab edirlər Bir sıra dövlətlər Marksizm–Leninizm siyasi sisteminə və ya onun variantlarına bağlı olmadan öz konstitusiyalarında sosializmin bəzi anlayışlarından istifadə edirlər. Sosialist dövlət özünü sosialist partiya adlandıran bir siyasi təşkilat tərəfindən idarə olunan çoxpartiyalı liberal demokratiyadan fərqlənir, çünki bu hallarda ölkə konstitusiyasına əsasən hökumət sosialist bir cəmiyyət qura bilməz. Belə hallarda siyasi sistem və hökumət mexanizmi məhz sosializmin inkişafı ilə məşğul olmaq üçün strukturlaşdırılmamış olur. Sosialist dövlət anlayışı "dövlət sosializmi" ilə yaxından əlaqəlidir. Dövlət sosializmi hökumət fəaliyyəti və ya siyasətinin tətbiqi yolu ilə bir sosialist sistemin qurulacağına inanan siyasi bir baxışdır. Belə ki, sosialist dövlət anlayışı adətən leninistlər və marksist–leninistlər tərəfindən müdafiə edilir. Buna baxmayaraq, bu fikir bəzi klassik marksistlər tərəfindən ya gərəksiz, yada səmərəsiz hesab edilir. Marksist–Leninist siyasi görünüşə görə, "sosialist dövlət" ölkənin iqtisadi, sosial və siyasi işlərini ölkəni sosializmin həyata keçirilməsinə yönəldən bir avanqard partiyanın nəzarəti altındakı hökumətin təşkil etdiyi bir dövlətdir.
Sosialist düşərgəsi
Şərq bloku, Kommunist bloku və ya Sosialist bloku — Soyuq Müharibə dövründə SSRİ tərəfindən marksizm və leninizmi dəstəkləyən dövlətləri aid etdirmək üçün termin. Baxmayaraq ki, SSRİ sovet blokunun qeyri rəsmi idarə edirdi, bir sıra sosialist dövlətlər (Yuqoslaviya, Çin və Albaniya) 1975–1990-ci illərdə SSRİ ilə ideoloji və siyası qarşıdurmalar peyda olmuşdur. ABŞ-də və ona ittifaq olan ölkələrdə sosialist blokuna aid ölkələri tez-tez kommunist ölkələri kimi də adlandırılar.
Sosialist iqtisadiyyat
Sosialist iqtisadiyyata iqtisadi nəzəriyyələr, təcrübələr, fərziyyə və mövcud sosialist iqtisadi sistemlər normaları daxildir. Sosialist iqtisadi sistem, istehsalın birbaşa istifadə üçün həyata keçirildiyi muxtar kooperativlər və ya birbaşa ictimai mülkiyyət şəklində ola bilən istehsal vasitələrinə ictimai mülkiyyət və istifadə ilə xarakterizə olunur, mənfəət üçün deyil. Kapital mallarını və istehsal amillərini iqtisadi vahidlər arasında bölüşdürmək üçün bazarlardan istifadə edən sosialist sistemlərə bazar sosializmi deyilir. Planlaşdırma istifadə edildikdə, iqtisadi sistemə sosialist planlı iqtisadiyyat deyilir. Sosializmin bazar olmayan formaları ümumiyyətlə resurslara və mallara dəyər vermək üçün fiziki uçot sistemini əhatə edir. Sosialist iqtisadiyyatı müxtəlif iqtisadi düşüncə məktəbləri ilə əlaqələndirilirdi. Marksist iqtisadiyyat kapitalizmin analizinə əsaslanaraq sosializmin əsasını qoymuşdur, neoklasik iqtisadiyyat və təkamül iqtisadiyyatı isə sosializmin geniş modellərini təmin etmişdir. XX əsrdə həm sosialist planlı həm də bazar iqtisadiyyatları üçün təkliflər və modellər böyük ölçüdə neoklasik iqtisadiyyata və ya neoklassik iqtisadiyyatın marksist və ya institusional iqtisadiyyata sintezinə əsaslanırdı. Sosialist iqtisadiyyatı termin olaraq sosialist dövlətlərdə tətbiq olunan keçmiş və mövcud iqtisadi sistemlərin analizinə də tətbiq edilə bilər, məsələn, Macarıstan iqtisadçısı Yanoş Kornainin əsərlərində Adam Smit və rikardiyalı sosialistlərin klassik iqtisadiyyatını, həm də Pyer-Jozef Prudon, Karl Marks və Cozai Uorren iqtisadiyyatlarını sosializmlə əlaqələndirən XIX əsrdə amerikalı anarxist Benjamin Tucker, iki sosialist düşüncə məktəbinin, yəni anarxist sosializm və dövlətin olduğuna , sosial əmək dəyər dəyərinin nəzəriyyəsi ilə birləşdiklərini iddia edərək nəzəriyyəyə inanırdı. Sosialistlər, iqtisadiyyatın sosial nəzarəti və ya tənzimlənməsinin nə dərəcədə lazım olduğu barədə fikir ayrılığı; cəmiyyətin nə qədər müdaxilə etməsi və hökumətin, xüsusilə mövcud hökumətin, dəyişiklik üçün doğru vasitə olub-olmaması mübahisələrə səbəb olur.
Sosialist realizmi
Sosialist realizmi (rus. Социалистический реализм) və ya sosrealizm — SSRİ-nin və digər sosialist ölkələrinin incəsənətində bədii yaradıcılığa dövlət siyasəti vasitələri, o cümlədən senzura ilə yeridilən və sosializm quruculuğu məqsədinə xidmət edən dünyagörüşü metodudur. Azərbaycan dramaturgiyasında sosial realizmin banisi Cəfər Cabbarlı sayılır. == Tarixi == Sosialist realizmi termini SSRİ-də bolşevik inqilabından sonra sovethakimiyyətinin rəsmi himayə etdiyi ədəbiyyatın adı kimi yaranmışdır. 1917-ci il Oktyabr inqilabından sonra Rusiyada 20-ci illərdə proletar ədəbiyyatı (proletkultçuluq) konsepsiyası meydana çıxdı. Bu konsepsiyaya görə, hakimiyyəti almış fəhlə sinfi yeni mədəniyyət və ədəbiyyat yaratmalıdır. Ən qəribəsi isə yeni ədəbiyyat kadrlarının mütləq inqilabçı fəhlələr arasından çıxacağı ümidi idi. Bu nəzəriyyəyə əsaslanaraq varlı siniflərdən olan qələm adamları sinfi düşmən elan edildi və onların əsərləri irticaçı hesab edildi. Lakin tezliklə bolşevik ideoloqları özləri də anladılar ki, sosial siniflərin xüsusi ədəbiyyatı ola bilməz, bu ədəbiyyat və mədəniyyət anlayışının təbiətinə ziddir. Proletar ədəbiyyatı konsepsiyası V.Lenin tərəfindən hazırlanmışdı və sözün hərfi mənasında ədəbiyyatın proletariatın inqilabını və hakimiyyətini, daxili siyasətini himayə etməsini nəzərdə tuturdu.
Sosialist respublika
Sosialist dövlət, Sosialist ölkə, Sosialist respublika və ya Fəhlə respublikası — konstitusiyasına əsasən sosializmə yönəlmiş suveren dövlət. "Kommunist dövlət" termini Qərb mediasında adətən Marksizm–Leninizm və ya Maoizmin bir variantına bağlı olan partiyalar tərəfindən idarə edilən təkpartiyalı sosialist dövlətlərə verilən bir addır. Bu dövlətlərin əksəriyyəti sosilizmin inkişafı prosesində və ya kommunizmi əldə etməmiş olduqlarını iddia etdiklərindən özlərini "sosialist dövlət" hesab edirlər Bir sıra dövlətlər Marksizm–Leninizm siyasi sisteminə və ya onun variantlarına bağlı olmadan öz konstitusiyalarında sosializmin bəzi anlayışlarından istifadə edirlər. Sosialist dövlət özünü sosialist partiya adlandıran bir siyasi təşkilat tərəfindən idarə olunan çoxpartiyalı liberal demokratiyadan fərqlənir, çünki bu hallarda ölkə konstitusiyasına əsasən hökumət sosialist bir cəmiyyət qura bilməz. Belə hallarda siyasi sistem və hökumət mexanizmi məhz sosializmin inkişafı ilə məşğul olmaq üçün strukturlaşdırılmamış olur. Sosialist dövlət anlayışı "dövlət sosializmi" ilə yaxından əlaqəlidir. Dövlət sosializmi hökumət fəaliyyəti və ya siyasətinin tətbiqi yolu ilə bir sosialist sistemin qurulacağına inanan siyasi bir baxışdır. Belə ki, sosialist dövlət anlayışı adətən leninistlər və marksist–leninistlər tərəfindən müdafiə edilir. Buna baxmayaraq, bu fikir bəzi klassik marksistlər tərəfindən ya gərəksiz, yada səmərəsiz hesab edilir. Marksist–Leninist siyasi görünüşə görə, "sosialist dövlət" ölkənin iqtisadi, sosial və siyasi işlərini ölkəni sosializmin həyata keçirilməsinə yönəldən bir avanqard partiyanın nəzarəti altındakı hökumətin təşkil etdiyi bir dövlətdir.
Sosialist ölkə
Sosialist dövlət, Sosialist ölkə, Sosialist respublika və ya Fəhlə respublikası — konstitusiyasına əsasən sosializmə yönəlmiş suveren dövlət. "Kommunist dövlət" termini Qərb mediasında adətən Marksizm–Leninizm və ya Maoizmin bir variantına bağlı olan partiyalar tərəfindən idarə edilən təkpartiyalı sosialist dövlətlərə verilən bir addır. Bu dövlətlərin əksəriyyəti sosilizmin inkişafı prosesində və ya kommunizmi əldə etməmiş olduqlarını iddia etdiklərindən özlərini "sosialist dövlət" hesab edirlər Bir sıra dövlətlər Marksizm–Leninizm siyasi sisteminə və ya onun variantlarına bağlı olmadan öz konstitusiyalarında sosializmin bəzi anlayışlarından istifadə edirlər. Sosialist dövlət özünü sosialist partiya adlandıran bir siyasi təşkilat tərəfindən idarə olunan çoxpartiyalı liberal demokratiyadan fərqlənir, çünki bu hallarda ölkə konstitusiyasına əsasən hökumət sosialist bir cəmiyyət qura bilməz. Belə hallarda siyasi sistem və hökumət mexanizmi məhz sosializmin inkişafı ilə məşğul olmaq üçün strukturlaşdırılmamış olur. Sosialist dövlət anlayışı "dövlət sosializmi" ilə yaxından əlaqəlidir. Dövlət sosializmi hökumət fəaliyyəti və ya siyasətinin tətbiqi yolu ilə bir sosialist sistemin qurulacağına inanan siyasi bir baxışdır. Belə ki, sosialist dövlət anlayışı adətən leninistlər və marksist–leninistlər tərəfindən müdafiə edilir. Buna baxmayaraq, bu fikir bəzi klassik marksistlər tərəfindən ya gərəksiz, yada səmərəsiz hesab edilir. Marksist–Leninist siyasi görünüşə görə, "sosialist dövlət" ölkənin iqtisadi, sosial və siyasi işlərini ölkəni sosializmin həyata keçirilməsinə yönəldən bir avanqard partiyanın nəzarəti altındakı hökumətin təşkil etdiyi bir dövlətdir.
Sosialist İnternasionalı
Sosialist İnternasionalı (ing. Socialist International – SI; Sosintern) — beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatı, demokratik sosializm ideyası tərəfdarı olan siyasi partiyaların ümumdünya assosiyasiyası. Təşkilatın üzvləri əsasən demokratik sosialistlər, sosial demokratlar, leyboristlərdən və bu ideyalara yaxın partiyalardan ibarətdir. Əmək və Sosialist İnternasionalının varisi kimi 1951-ci ildə yaradılsa da, təşkilatın kökləri XIX əsrə gedib çıxır. İlk öncə əsasən Qərbi Avropa ölkələrindən olan partiyaların dominant olduqları təşkilat hal-hazırda 100-dən çox ölkədən 160-dan çox üzvə malikdir. Təşkilata üzv partiyalar, Avropa ölkələri də daxil olmaqla bir çox ölkələrdə tam və ya koalisiya tərkibində siyasi hakimiyyətdə olmuşlar. Avropa Sosialistləri Partiyası (ümumavropa miqyaslı şərti partiya) və Avropa İttifaqı Parlamentindəki qruplardan biri olan Sosialistlər və Demokratların Proqressiv Alyansı da Sosialist İnternasionalına bağlı təşkilatlardır. 1989-cu ildən etibarən Sosialist İnternasionalının baş katibi postunu Luis Ayala (Çili) icra edir. Təşkilatın prezidenti Yunanıstanın keçmiş baş naziri Qeorqies Papandreudur.
Sosialist revizionizm
Sosialist revizionizm — marksist hərəkat daxilində revizionizm qavramı, əsas marksist sələflərinin müxtəlif ideyalarının, prinsiplərinin və nəzəriyyələrinin yenidən nəzərdən keçirilməli olduğuna inanan bir düşüncə tərzidir, çox vaxt burjua sinfi ilə birlik kimi dəyişiklikləri əhatə edir. Termin tez-tez bu cür təftişlərin əsassız olduğuna inanan marksistlər tərəfindən marksizmi yumşaltmağa və ya onu parçalamağa çalışanları təmsil etmək üçün istifadə olunur. Revizionizm sözü daha çox böhtan atmaq deməkdir. Marksist ədəbiyyata görə bunun sapma və dönüklük adlandırıldığı da görülmüşdür. Bir neçə "Marksist" özlərini Revizionist adlandırırlar. Bu termin və anlayışa qarşı duranlar çox vaxtı Xocaistlər və Marksist-leninistlər olur. Revizionizm termini marksist nəzəriyyə daxilində bir çox fərqli kontekstdə istifadə olunur; 19-cu əsrin sonlarına doğru sosial demokrat yazıçılar Eduard Bernşteyn və Jan Jaures iddia edirdilər ki, Karl Marksın sosialist cəmiyyəti yaratmaq ideyalarına yenidən baxılmalıdır və sosializmə nail olmaq üçün güc tətbiq edilməməlidir. Ənvər Xocanın siyasi praktikasını ehtiva edən Xocaizm, Soyuq Müharibə və Soyuq Müharibədən sonrakı dövrlərin ən görkəmli antirevizionist hərəkatıdır.
Avstriya Sosialist Partiyası
Avstriya Sosialist Partiyası (alm. Sozialdemokratische Partei Österreichs‎, [zoˈtsi̯aːldemoˌkraːtɪʃə parˌtaɪ ˈøːstəraɪçs], SPÖ) — Avstriyada sosial-demokrat siyasi partiya. 1889-cu ildə Avstriya Sosial Demokrat İşçi Partiyası (alm. Sozialdemokratische Arbeiterpartei Österreichs‎, SDAPÖ) olaraq yaradılmış və daha sonra 1945-ci ildən 1991-ci ilə qədər Avstriya Sosialist Partiyası (alm. Sozialistische Partei Österreichs‎) adı ilə tanınmışdır. Avstriyadakı mövcud ən köhnə siyasi partiyadır. Avstriya Xalq Partiyası (ÖVP) ilə yanaşı, ölkənin iki ənənəvi əsas partiyasından biridir. Siyasi spektrdə sol mərkəzlidir. 2023-cü ilin iyun ayından partiyaya Andreas Babler rəhbərlik edir. Hazırda Milli Şuradakı beş partiya arasında 183 yerdən 40-na sahib olan ikinci ən böyük partiyadır və 2019-cu il qanunvericilik seçkilərində səslərin 21,2 faizini qazanıb.
Fransa Sosialist Partiyası
Fransa Sosialist Partiyası — Fransada siyasi partiya. 1905-ci ildə yaranıb. Üzvlərinin sayı — 200 min. Sədri — L. Kospen. Hakimiyyətdə olduğu illər: 1936–1938; 1944–1946; 1955–1958; 1981–1986; 1988–1993; 1997 — indiyə kimi. Mətbu orqanı — həftəlik "Vandredi" (Cümə) jurnalı. == Həmçinin bax == Fransa Sosialist Partiyası (1902) == İstinadlar == == Xarici keçidlər == Sosial Demokratiya nədir?
Gilan Sosialist Respublikası
İran Sovet Sosialist Respublikası və ya Gilan Sovet Sosialist Respublikası, (fars. جمهوری شوروی سوسیالیستی ایران ‎ — jomhuri-ye šuravi-ye sosiâlisti-ye İran)- 1920-ci ilin iyunundan 1921-ci ilin sentyabrına qədər İranın Gilan əyalətində mövcud olmuş qısamüddətli sovet respublikası. İran konstitusiyaçı hərəkatının lideri Mirzə Kiçik xan və onun Cəngəli (Meşəçilər Hərəkatı) partizanları və Sovet Qızıl Ordusunun köməyi ilə yaradılmışdır. == Tarixi == 1918–1922-ci illərdə iran xalqının ingilislərə qarşı milli azadlıq hərəkatının yüksəlişi dövründə, 1920-ci il iyunun 5-də Gilan əyalətində yaradılıb. Cənubi Qafqazda İngiltərənin məğlubiyyəti, ingilis işğalçılarının əvvəlcə Ənzəlidən, sonra isə bütün Gilandan qovulması azadlıq hərəkatının yüksəlişinə şərait yaradıb. 1920-ci il iyunun 4-də mücahid dəstələri Rəşti tutaraq elan etdilər ki, Kiçik xanın başçılığı ilə əsasən ticarət burjuaziyası və liberal mülkədarlardan ibarət müvəqqəti inqilabi hökumət və inqilabi ordu yaradıldı. İnqilabi qüvvələr vahid milli cəbhədə birləşdi, lakin Kiçik xanın inqilabı məhdudlaşdırmaq siyasəti, eləcə də İran Kommunist Partiyası sol qüvvələrinin bütün mülkədar torpaqlarının, o cümlədən xırda torpaq sahibliyinin müsadirə edilməsi və s. tələbləri vahid cəbhənin süqutu ilə nəticələndi və beləlikə Kiçik xan hökumətin tərkibindən çıxdı. 1920-ci il iyulun 31-dә yaradılmış Ehsanulla xan hökumәti dә inqilabi qüvvәlәrin birliyinә nail ola bilmәdi. 1921-ci il mayın әvvәlindә inqilabda iştirak edәn bütün qrupların birlәşmiş müşavirәsindәn sonra yeni hökumәt – İnqilabi komitә yaradıldı və 4 avqustda Sovet Respublikası elan olundu.
Rumıniya Sosialist Respublikası
Rumıniya Sosialist Respublikası — müasir Rumıniya ərazisində 1947-ci ildən 1989-cu ilə qədər mövcud olmuş dövlət. 1947-ci ilin 30 dekabrından 1965-ci ilin 21 avqustuna qədər adı Rumıniya Xalq Respublikası (rum. Republica Populară Română) olub. 21 avqust 1965-ci ildən 1989-cu ilə qədər isə ölkə Rumıniya Sosialist Respublikası (rum. Republica Socialistă România) adlanıb. 1989-cu ilin dekabr ayında baş vermiş inqilab zamanı Nikolae Çauşeskunun diktaturası ləğv edilmiş və bununla da Rumıniya Sosialist Respublikasının mövcudluğuna son qoyulmuşdur. == Kommunistlərin hakimiyyətə gəlməsi == İon Antoneskunun hakimiyyəti zamanı kommunistlərin təqib edilməsinin miqyası çox böyük ölçülər aldı. 1944-cü ilə qədər Rumıniya Kommunist Partiyasının bütün liderləri ya həbsxanada idilər, ya da baş götürüb Moskvaya qaçmışdılar. Bununla da üzvlərinin sayı onsuz da az olan zəif partiya rəhbərliyini də itirmişdi. Buna görə də o Rumıniyanın siyasi arenasında əhəmiyyətli rol oynaya bilmirdi.
Slovakiya Sosialist Respublikası
Slovakiya Sosialist Respublikası (slovak. Slovenská socialistická republika), SSR — Slovakiyanın 1969-1990-ci illər ərzindəki rəsmi adı. Çexoslovakiya Federasiyasına daxil olan iki respublikadan biri olmuşdur. == Slovakiya İkinbci Dünya müharibəsində == 1944-cü ilin avqust ayında Slovakiyada Slovak Milli Şurasının rəhbərliyi altında xalq hərəkatı başlayır. 1945-ci ilin martında Londonda olan mühacir hökuməti və Slovak Milli Şurasının nümayəndələri arasında, çex və slovakların milli birlik cəbhəsinin təşkili, hökumətin formalaşdırılması və onun proqramı haqqında razılaşma əldə edirlər. 4 aprel 1945-ci ildə slovak şəhəri olan Koşisdə Çexoslovakiyanım sürgündə olan prezidenti Edvard Benes Milli Cəbhəni hökiumət təyin edir. Onlarsa növbəti Koşis proqramını dərc edirlər. Proqramda Çexoslovakiyada milli və demokratik dəyişikliyi nəzərdə tuturdu. Koşis proqramı həm Slovakiya milli orqanlarının tanımağı, çex və slovaklar arasındakı münasibətlərin "birəbir" olmasını nəzərdə tutur. Praqanın alman işğalından azad olmasından sonra 10 may 1945-ci ildə Beneş hökuməti paytaxta daxil olur.
Sosialist Reyx Partiyası
Sosialist Reyx Partiyası (alm. Sozialistische Reichspartei Deutschlands‎) - 9 oktyabr 1949-cu il tarixində AFR-də Otto Ernst Remer və Fritz Dorls tərəfində qurulmuş siyasi partiya. SRP 1952-ci ildə Almaniya Federativ Respublikasının Federal Konstitusiya Məhkəməsi tərəfindən qadağan olundu. Bu Qərbi Almaniya tarixində siyasi partiyanın qadağan olunmasının ilk təcrübəsi idi.
Sosialist Sumqayıtı (qəzet)
"Sumqayıt" (1952-1990-cı illər aralığında "Sosialist Sumqayıtı") — Sumqayıtda nəşr olunan şəhər qəzeti. == Tarixi == "Sosialist Sumqayıtı" qəzetinin çox maraqlı yaranma tarixçəsi var. 1952-ci ilin dekabr ayının axırlarında Sumqayıt metallurqları ilk boru istehsal edib Bakı neftçilərinə göndərdilər. Bu respublikada böyük bir hadisəyə səbəb oldu. Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi Mir Cəfər Bağırov bu münasibətlə hamını, ilk növbədə sumqayıtllıarı təbrik etdi və çıxışında belə bir ifadə işlətdi ki, "Sumqayıtda artıq qəzet nəşr olunur." Həqiqətdə isə Sumqayıtın öz mətbu orqanı yox idi. Amma söz Bağırovun ağzından çıxmışdı. Deməli, qəzet də nəşr olunmalı idi. Mərkəzi Komitənin ideologiya üzrə katibi təcili Sumqayıt şəhər partiya komitəsinin birinci katibini və respublikanın bir neçə tanınmış jurnalistlərini bir yerə toplayır və deyir: "Nəyin bahasına olursa-olsun, qəzet sabah Bağırovun stolunun üstünə qoyulmalıdır." Bütün günü, gecə və gündüz işləyirlər və qəzeti səhər saat 6-da çapa verirlər. Ertəsi gün qəzet Bağırovun stolunun üstünə qoyulmuşdu. Bu "Sosialist Sumqayıtı" qəzeti idi.
Sosialist realizmi prinsipi
Sosialist realizmi (rus. Социалистический реализм) və ya sosrealizm — SSRİ-nin və digər sosialist ölkələrinin incəsənətində bədii yaradıcılığa dövlət siyasəti vasitələri, o cümlədən senzura ilə yeridilən və sosializm quruculuğu məqsədinə xidmət edən dünyagörüşü metodudur. Azərbaycan dramaturgiyasında sosial realizmin banisi Cəfər Cabbarlı sayılır. == Tarixi == Sosialist realizmi termini SSRİ-də bolşevik inqilabından sonra sovethakimiyyətinin rəsmi himayə etdiyi ədəbiyyatın adı kimi yaranmışdır. 1917-ci il Oktyabr inqilabından sonra Rusiyada 20-ci illərdə proletar ədəbiyyatı (proletkultçuluq) konsepsiyası meydana çıxdı. Bu konsepsiyaya görə, hakimiyyəti almış fəhlə sinfi yeni mədəniyyət və ədəbiyyat yaratmalıdır. Ən qəribəsi isə yeni ədəbiyyat kadrlarının mütləq inqilabçı fəhlələr arasından çıxacağı ümidi idi. Bu nəzəriyyəyə əsaslanaraq varlı siniflərdən olan qələm adamları sinfi düşmən elan edildi və onların əsərləri irticaçı hesab edildi. Lakin tezliklə bolşevik ideoloqları özləri də anladılar ki, sosial siniflərin xüsusi ədəbiyyatı ola bilməz, bu ədəbiyyat və mədəniyyət anlayışının təbiətinə ziddir. Proletar ədəbiyyatı konsepsiyası V.Lenin tərəfindən hazırlanmışdı və sözün hərfi mənasında ədəbiyyatın proletariatın inqilabını və hakimiyyətini, daxili siyasətini himayə etməsini nəzərdə tuturdu.
Sovet sosialist respublikaları
Sovet sosialist respublikaları — SSRİ-nin tərkibində mövcud olmuş və 1991-ci ildə SSRİ dağıldıqdan sonra müstəqillik qazanmışlar.