KOLBASA

Bəzən bunun qolbasmaq sözləri zəminində əmələ gəlməsini zənn edirik. Amma kolbasanın (bağırsağın) diametri qolun diametrindən çox kiçik olduğu üçün bu, mümkün deyil. M.Fasmer sözü başqa cür şərh edir: “ мясо, жаренное на рашпере” (təxminən “manqal” sözünə uyğun gəlir). Raşper samovarın odluğunun aşağısında olan gözcükləri xatırladan deşikləri  olan tərəcədir (решетка), oradan hava daxil olur və kül yerə tökülür. Deməli, kolba­sa qolla bağlı deyil, küllə (odla) bağlıdır; basmaqla yox, bişməklə əla­qədardır. Sözün qədim mənası “odda bişirilən” deməkdir. Görünür, bağırsağın içini doldurduqdan sonra onu odun üstündə qurudurmuşdular. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

KODLAŞDIRMA
KOLLÜVİUM
OBASTAN VİKİ
Kolbasa
Kolbasa (rus. Колбаса) — müxtəlif ət növlərinin emalı nəticəsində əldə olunan məmulat. Kolbasa, tərkibində heyvan əti olan, adətən ədviyyatlarla yoğrulmuş və heyvanın bağırsağında yarı və ya tam bişmiş qida məhsuludur. Tipik olaraq, kolbasa ənənəvi olaraq bağırsaqdan, lakin bəzən sintetik materiallardan hazırlanmış bir qabda yaradılır. Çiy satılan kolbasa, qızartma və manqal da daxil olmaqla bir çox üsulla bişirilir. Bəzi kolbasalar proses zamanı bişirilir və qabığı daha sonra çıxarıla bilər. Kolbasa hazırlamaq ənənəvi qida konservasiya üsuludur. Kolbasa qidaları müalicə etmək, qurutmaq, siqaret çəkmək və ya dondurmaqla qorunub saxlanıla bilər. Bəzi qurudulmuş və ya hisə verilmiş kolbasa soyuducuda saxlanıla bilər. Təzə kolbasaların əksəriyyəti soyuducuda və ya bişənə qədər dondurulmalıdır.
Ağ kolbasa
Ağ kolbasa və ya vaysvurst (polş. Kiełbasa biała, alm. Weißwurst) — qaynadılmaq üçün sosiska şəklində kolbasadır. Əsas tərkibi dana əti, donuz piyi və təbii dadlandırıcılardır. Onun istehsalında nitratdan istifadə olunur. Rəngi açıq boz rəngdir. Almaniyada bu kolbasaların bir neçə növü mövcuddur. Onlardan ən məşhurları — münxen, silez və hamburq kolbasalarıdır. Bu kolbasanı adətən dekabr ayında hazırlayırlar. Onu yeni ildə və milad bayramlarında yeyirlər.
Həkim kolbasası
Həkim - bütün keçmiş SSRi dövlərləti arasında çox məşhur bişmiş kolbasadır. Digər kolbasalarla müqayisədə bu kolbasa pəhriz saxlayanlar üçün əlverişlidir. Bu kolbasa 1930-cu ildən SSRİ-də Anastasa Mikoyna tərəfindən bişirilməyə başlayır. Bütün SSRİ məkanında kolbasanı hazırlanması eyni qaydada eyni resept ilə hazırlanır. Bu səbəbdən onun adı "Həkim kolbasa"sı adlanır. İlk dəfə kolbasanın istehsalına 1936-cı ildən başlanılmışdır. Bu ət məhsulları içərinsə xüsusi yeri olan kolbasadır. İlk dəfə istehsalı A.İ.Mikoyana adlı Moskva ət kombinatında hazırlanmağa başlanılır. Kolbasanın pəhriz xüsusiyyətinə malik olması onun Böyük Vətəndaş və Çar müharibələrində geniş istifadə edilməsinə səbəb oldu. QOST 23670-79 standartlarına uyğun olaraq kolbasa hazırlanır.

Digər lüğətlərdə