Этимологический словарь азербайджанского языка

  • AN

    Ərəbcə “vaxt” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • ANA

    Tuva dilində bu sözün yerinə iyə (qida verən) işlədilir. Görünür, ana sözü iyə sözünün dəyişmiş formasıdır

    Полностью »
  • ANADOLU

    Yunan sözüdür. “Şərq”, “Günəş” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • ANAEROBİOZ

    yun. an – inkar şəkilçisi + yun. aer – hava + yun. bios – həyat

    Полностью »
  • ANARI

    O əvəzliyi bir vaxt an şəklində işlədilib (klassik ədəbiyyatımızda ol forması da olub). Arı hissəsi isə yer sözünün şəkilçiləşməsindən başqa bir şey d

    Полностью »
  • ANATOMİYA

    Latın sözüdür, hərfi mənasi “kəsirəm”deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • ANAYOLU

    Oğlan (bəy) evindən qızın ailəsinə göndərilən hədiyyə el arasında anayolu adlanır. “Böyüklərin yolunu gözlə” deyirik

    Полностью »
  • ANBAR

    Fars sözüdür, “склад” mənasında işlədilir. Anbardar sözü də onunla bağ­lıdır. Anbar kəlməsi ənbaştən (doldurmaq) felinin qrammatik əsasıdır

    Полностью »
  • ANCAQ

    Bağlayıcılardan amma, lakin sözləri ərəbcədən alınmadır, ancaq öz sözümüzdür. Tarixən hərfi mənası “bu çağ” demək olub

    Полностью »
  • AND

    Sözün əsli qan kimi olub. Adamlar dost olmaq üçün bir-birinin barmaqlarından qan içiblər. Qəsəm isə and sözünün sinonimidir və ərəb mənşəlidir

    Полностью »
  • ANEMOMETR

    yun. anemos – külək + yun. metron – ölçürəm

    Полностью »
  • -ANƏ (-YANA)

    Farsca sözdüzəldici şəkilçidir: şairanə, adamyana. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • ANİ

    Ərəbcə an “vaxt” deməkdir. Ani ondan düzələn sifətdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • ANKET

    Latın sözüdür, “sorğu” anlamını əks etdirir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • ANKLAV

    lat. en – içəri + lat. clavis – açar

    Полностью »
  • ANQIRMAQ

    Ün (səs) kəlməsi ilə bağlı yaranıb, əsli ünğırmaq kimi olub (hayqırmaq qəlibi üzrə əmələ gəlib). (Bəşir Əhmədov

    Полностью »
  • ANLAQ

    Kök anmaq feilidir. Yaz-ı qəlibi üzrə ondan an-ı sözü əmələ gəlib, sonra an-ı-la feili törəyib, nəhayət, an-ı-la-q sözü meydana çıxıb

    Полностью »
  • ANLAMAQ

    Mənbələrdə anla sözü (понимать), ana feili (разуметь), anlaq ismi (разумный) mövcuddur. Deməli, sözün kökü an olub, -a şəkilçisi onu feilə (an-a) çevi

    Полностью »
  • ANOMALİYA

    yun. a – inkar şəkilçisi + yun. nomos – qanun

    Полностью »
  • ANORTİT

    yun. anorthos – çəp

    Полностью »
  • ANŞIRMAQ

    Bu, anma, anlamaq sözləri ilə kökdaşdır. Dialektlərdə “tanımaq” mə­nasında işlədilir. Sözün kökü andır və “şüur, bilmək” anlamlarını əks etdirən ad-fe

    Полностью »
  • ANTARKTİKA

    yun. anti – əks + yun. arktikos – şimal

    Полностью »
  • ANTEKLİZ

    yun. anti – əks + yun. klisis – əyilmə

    Полностью »
  • ANTİKLİNAL

    yun. anti – əks + yun. klino – əyilmə

    Полностью »
  • ANTİKLİNORİUM

    yun. anti – əks + yun. klino – əyilmə + yun. oros – dağ

    Полностью »
  • ANTİMONİT

    lat. antimonium – sürmə

    Полностью »
  • ANTİPASSATLAR

    yun. anti – əks + isp. viento de pasada – külək

    Полностью »
  • ANTİREKLAM

    yun. anti – əleyhinə + lat. ­rec­lamo – qışqırıram

    Полностью »
  • ANTİSİKLON

    yun. anti – əks + yun. kyklon – fırlanan

    Полностью »
  • ANTRASİT

    yun. anthrakitis – kömür növü

    Полностью »
  • ANTREFİLE

    fr. entree – giriş + fr. filet < fil – sap, ip

    Полностью »
  • ANTROPOGEN

    yun. anthropos – insan

    Полностью »
  • ANTROPOLOGİYA

    yun. anthropos – insan + yun. logos – elm, təlim

    Полностью »
  • ANTROPOSFER

    yun. anthropos – insan + yun. sphaira – kürə

    Полностью »
  • APARMAQ

    Almaq və barmaq (getmək) sözlərindən əmələ gəlib. Sonra konta­mi­na­siya (latınca “qarışmaq” deməkdir) yolu ilə albar kəlməsi apar formasına dü­şüb

    Полностью »
  • APARTEİD

    afr. apartheid – ayrı yaşamaq

    Полностью »
  • APATİT

    yun. apate – yanlışlıq; ilk vaxtlar başqa minerallardan fərqləndirmək çətin olduğu üçün belə adlandırılmışdır

    Полностью »
  • APATRİD

    yun. a – inkar şəkilçisi + lat. patris – vətən

    Полностью »
  • APELSİN

    Holland sözüdür, “Çin alması” deməkdir. Bizdə narınc, turunc,portağal və s. kimi də işlədilir. Portağal adı Portuqaliya ölkəsinin adı ilə bağlıdır (on

    Полностью »
  • APLİT

    yun. haploos – bəsit

    Полностью »
  • APOGEY

    yun. apo – uzaq + yun. geo – Yer

    Полностью »
  • APROŞ

    fr. approche – yaxınlaşma

    Полностью »
  • APTEK

    Latın sözüdür, “anbar”mənasını əks etdirir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • APVELLİNQ

    ing. up – yuxarı + ing. well – cummaq

    Полностью »
  • AR

    Ərəbcədir, “utanma” deməkdir. Arsız sözü də bununla qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • ARA-BƏRƏ

    Əsli ara-be-ara (müq. et: ala-be-ala, yəni alabula) kimi olub. Arada-bərədə kimi də işlədilir. (Bəşir Əhmədov

    Полностью »
  • ARA-SIRA

    Qaynaqlarda arası-ara kimi də qeyd olunub. Görünür, “məsafə (ara) vermək” mənası ilə bağlıdır. Seyrək (qədim mənası “az” deməkdir) kəlməsi də sıra söz

    Полностью »
  • ARA VURMAQ

    İkinci hissə burmaq feilinin təhrifindən ibarətdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • ARABA

    Arabanı ilk dəfə türklər kəşf edib və adını da qanqılı qoyublar (tayfa adı ilə bağlıdır). Bu, ilk dəfə ikitəkərli olub

    Полностью »
  • ARABESK

      Təkallahlılığı qəbul etmiş qədim yəhudilər bütpərəstliyin istənilən təzahürünə qarşı idilər. Ona görə də bütlərə sitayişin qadağan olunması yəhudi d

    Полностью »