Этимологический словарь азербайджанского языка

  • ADDA-BUDDA

    Sözün əsli orda-burda kimi olub, sonra dəyişib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)  

    Полностью »
  • ADDAMA

    Dialektlərdə addamaq feili və addama ismi var. Birinci, suya daş qoyub ayağı üstünə basmaqla o biri taya keçmək deməkdir; ikinci “nərdivan” mənasında

    Полностью »
  • ADDAMAC

    Əsli ad-la-ma-c kimi olub. Addım (adaq, ayaq) sözü ilə qohumdur. Mə­na­sı “arxda keçid yeri” deməkdir

    Полностью »
  • ADDIM

    Mənbələrdə ad (ay, ad) sözləri rus dilindəki “шагать”mənasında verilib. Belə məlum olur ki, ayaq və addım sözlərinin kökü feildir

    Полностью »
  • ADENOMA

    Yunanca aden (vəzi) və oma (şişmə) sözlərindən törəyib. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)   

    Полностью »
  • ADƏM

    Qədim yəhudi dilində “insan” deməkdir. Bizə ərəb dilindən keçib. Türk alə­mində kişi sözü işlədilib. (Bəşir Əhmədov

    Полностью »
  • ADƏMDƏN-XATƏMƏ

    İlk peyğəmbərdən (Adəm) başlayaraq indiyə qədər (xatəm “sonuncu” deməkdir, görünür, xətm, xitam sözləri ilə qohumdur) olan, yəni “ilk peyğəmbərdən son

    Полностью »
  • ADƏT

    Ərəb sözüdür, vərdiş sözünün sinonimidir. Mənası “alışmaq, uyğunlaşmaq” deməkdir, bizdə (türk aləmində) öyrənik sözündən istifadə olunub

    Полностью »
  • ADI

    Bu, ərəb mənşəlidir, ədat yerində işlədilir və a saiti uzun tələffüz olunur. Hərfi mənası “əsla” deməkdir (“onunla adı işin olmasın” cümləsi el arasın

    Полностью »
  • ADINA

    Həftənin IV gününə (cümə axşamına) qabaqlar “adına” demişik, fars sö­zü­dür. Poeziyada çox işlədilib: Rəbiəl - axirdə adına günü, / Şamidan eylədi həm

    Полностью »
  • ADIR

    türk. – alçaq dağlıq ərazi

    Полностью »
  • ADİABATİK

    yun. adiabatos – bağlı, keçirməyən

    Полностью »
  • ADMİRAL

    Ərəb mənşəlidir, əmirəlbəhr (dəniz əmiri) mənasını əks etdirib. İndi yüksək rütbədir. (Bəşir Əhmədov

    Полностью »
  • ADVEKSİYA

    lat. advectio – aparılma, çatdırılma

    Полностью »
  • ADVERTORİAL

    ing. advertorial < advertisement – reklam + ing. editorial – redaksiya məqaləsi

    Полностью »
  • AEROFOTOAPARAT

    yun. aero – hava

    Полностью »
  • AEROLOGİYA

    yun. aero – hava + yun. logos – elm

    Полностью »
  • AERONOMİYA

    yun. aero – hava + yun. nomos – qanun

    Полностью »
  • AEROZOL

    yun. aer – hava + yun. sole – cisim

    Полностью »
  • AFAQ

    Üfüq sözü ilə qohumdur, ərəb mənşəlidir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • AFELİ

    yun. apo – uzaqlıq + yun. Helios – Günəş

    Полностью »
  • AFƏRİN

    Farsca afəridən (yaratmaq) məsdəri ilə qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti) 

    Полностью »
  • AFİNA

    Yunan mənşəlidir, müdriklik allahının adı olub.  (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • AFİYYƏTDİN

    Ərəbcə afiyət (sağlam, saf) və din sözlərindən əmələ gəlib: “dinin saflığı yolunda çalışan” deməkdir

    Полностью »
  • AFRODİTA

    Yunancadır, gözəllik allahının adıdır. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • AFTAB

    Farscadır, tab “isti” deməkdir. Yay fəslinin adı tabistandır (isti məkan). Aftab “günəş” “günəş üzlü (gözəl, parlaq)” deməkdir

    Полностью »
  • AGAH

    Farsca agahanidən (məlumatlandırmaq) məsdəri ilə qohumdur. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • AĞ1

    Rəng bildirən bu sözün başqa dillərdəki qarşılığı “parıltı” (блеск) mənasını əks etdirir. Məsələn, rus dilindəki белый kəlməsi tarixi baxımdan qədim h

    Полностью »
  • AĞ ELƏMƏK

    Üzünə ağ olmaq, ağ yalan kimi ifadələrdə ağ sözü “yuxarı” anlamını əks etdirir: ağ eləmək “normadan yuxarı qalxmaq”dır

    Полностью »
  • AĞ OLMAQ

    “Üzünə ağ olur” deyirik. Alimlər buradakı ağ(aq) sözünü ərəb mənşəli hesab edirlər. Söz, əslində, türk mənşəlidir

    Полностью »
  • AĞA

    “Hündür”, “yuxarı” deməkdir. Bəzi türk dillərində əkə, yekə şəklində işlədilir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)  

    Полностью »
  • AĞABALA

    “Ağa olmağa layiq övlad” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • AĞAC

    Dilimizdə bircə səsdən ibarət olan və “bitki” mənasını verən ı sözü olub. Onun da əsasında ığac (ağac, yığac) kəlməsi yaranıb

    Полностью »
  • AĞACDƏLƏN

    Ağac və dəlmək sözlərindən əmələ gəlib. Bu quş ağac koğuşlarını dimdikləyir (dəlir) və oradakı cücülərlə qidalanır

    Полностью »
  • AĞACLIQ

    Ağac məlumdur; -lıq omonim şəkilçidir, onun bir mənası qabaqlar, rusca “изобильно” mənasını verən müstəqil sözlə bağlı olub (bəzi türk dillərində lığa

    Полностью »
  • AĞADADAŞ

    Ağa “böyük” deməkdir. Ağadadaş “böyük dadaşdır”(həm ad kimi işlədilir, həm də kiçiklərin böyüklərə müraciət formasıdır)

    Полностью »
  • AĞAMALI

    İki yozumu var: 1. “Ağaya layiq olan mal”.  2. “Mənim ağam Əlidir”. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)  

    Полностью »
  • AĞAMƏHƏMMƏD

    Fars izafətinin qəlibi üzrə “Məhəmməd ağa” mənasında Ağayi-Məhəmməd Ağaməhəmmədə çevrilib. (Bəşir Əhmədov

    Полностью »
  • AĞAMƏMMƏD

    Ağa və Məhəmməd sözlərindən əmələ gəlib, sonra sadələşib. Ağa öz sözümüzdür, Məhəmməd isə ərəbcədir. (Bəşir Əhmədov

    Полностью »
  • AĞANƏZƏR

    “Ağanın nəzərində saxlanılan” deməkdir. Ağa bizim sözdür, nəzər isə ərəb mənşəlidir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • AĞARTMAQ

    “Göz ağartmaq” deyirik, ağart (alart variantı da olub) odla bağlıdır: göz­dən sanki od püskürür. (Bəşir Əhmədov

    Полностью »
  • AĞASI

    Ağa sözündən və üçüncü şəxsin mənsubiyyət şəkilçisindən düzəlib. C.Cabbarlı Sona xanıma Sonası dediyi kimi, bəzi adamlar da böyüyünə Ağası deyib

    Полностью »
  • AĞAYAR

    Ağa bizim sözdür, yar farsca “dost” deməkdir. Ağayar “ağanın dostu” deməkdir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • AĞBAĞIR

    İndi “qorxaq” anlamında işlədilir. Ağ ciyər (bağır) qəzəb, hiss-həyəcan mən­­bəyidir və ona qabaqlar “öfkə” deyilib

    Полностью »
  • AĞBIĞ

    Ağbuğ, ağbuğum variantları da var. Barama qurdunun xəstəliyidir: qurd şişir, belində ağ sızaqlar əmələ gəlir, irinli olur

    Полностью »
  • AĞCA

    Ağ sözü ilə bağlıdır, (Ağgül də bununla qohumdur). Qaraca, Göyçə adları da həmin qəlib üzrə yaranıb. (Bəşir Əhmədov

    Полностью »
  • AĞCAQANAD

    Qanadları ağ olduğundan belə adlanıb. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti)

    Полностью »
  • AĞCAQAYIN

    Ağca rəng bildirir, qayın isə “yanma” (bu, qaynamaq sözü ilə qohum­dur) deməkdir: “rəngi ağ olan və tez yanan ağac” deməkdir

    Полностью »
  • AĞCAQOVAQ

    Ağca qabıq birləşməsindən törəyib, bu ağacın qabığı ağ (gümüşü) olur. Birinci hissə ağ sözü ilə bağlıdır, qovaq isə adamın başında əmələ gələn kəpəklə

    Полностью »
  • AĞGÜL

    Qız adıdır, qoyungözü (ромашка) çiçəyinin adlarından biridir. (Bəşir Əhmədov. Etimologiya lüğəti) 

    Полностью »